Rw 754/83
WyrokIzba Wojskowa1983-09-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku przestępstwa popełnionego przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej w okresie zawieszenia stanu wojennego, zwłaszcza gdy kara jest rażąco surowa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, warunkowo zawieszając wykonanie kary pozbawienia wolności. Uznał, że kara była rażąco surowa, biorąc pod uwagę dotychczasową nienaganną przeszłość oskarżonego oraz wpływ niewłaściwych stosunków w pododdziale na popełnienie przestępstwa. Sąd podkreślił, że oskarżony odpowiada na zasadach obowiązujących żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, a ustawa o amnestii nie miała zastosowania do popełnionego przez niego czynu.Stan faktyczny
Junak Feliks A. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając rażącą surowość kary i domagając się umorzenia postępowania na podstawie ustawy o amnestii lub uniewinnienia. Oskarżony popełnił przestępstwo w okresie zawieszenia stanu wojennego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 2 lata.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Juszczak (sprawozdawca), płk. J. Jeż.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 26 września 1983 r. na rozprawie sprawy junaka Feliksa A., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 21 lipca 1982 r. - w związku z rewizją obrońcy - zaskarżony wyrok zmienił przez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary na okres próby wynoszący 2 lata, a to na podstawie art. 73 § 1 i 2 i art. 74 k.k. (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił wymierzenie oskarżonemu rażąco surowej kary i wniósł o umorzenie przeciwko niemu postępowania karnego na podstawie powołanej ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii.Podczas rozprawy rewizyjnej obrońca - popierając rewizję - wnosił ponadto o uniewinnienie oskarżonego czy zastosowanie wobec niego instytucji przewidzianej w art. 73 § 1 k.k. Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej natomiast wniósł o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek rewizji o umorzenie przeciwko oskarżonemu postępowania karnego na podstawie powołanej ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii nie jest zasadny. Przepisy tej ustawy stosuje się wprawdzie do przestępstw określonych w art. 303 k.k., ale tylko związanych z militaryzacją. Tymczasem zaś przestępstwo popełnione przez oskarżonego nie ma nic wspólnego z militaryzacją, gdyż pełnił on zasadniczą służbę w oddziale obrony cywilnej, A zatem popełnione przez oskarżonego przestępstwo amnestii nie podlega. Nie może być też mowy o uniewinnieniu oskarżonego, o co wnosił jego obrońca w swym wystąpieniu podczas rozprawy rewizyjnej. Oskarżony popełnił przypisane mu przestępstwo w okresie zawieszenia stanu wojennego, a więc wówczas, gdy ponosił odpowiedzialność karną za tego rodzaju przestępstwo jak żołnierz w czynnej służbie wojskowej, co jednoznacznie wynika z art. 234 ust. 1 i art. 237 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111 z późn. zm.) w zw. z art. 15 i 16 ustawy z dnia 18 grudnia 1982 r. o szczególnej regulacji prawnej w okresie zawieszenia stanu wojennego (Dz. U. Nr 41, poz. 273). W związku z tym, że po zniesieniu stanu wojennego zmienił się tylko stan faktyczny, a stan prawny nie uległ zmianie, przeto za popełnione przestępstwo przed dniem zniesienia stanu wojennego oskarżony odpowiada na tych samych zasadach, co wynika z przepisów art. 23 wymienionej ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o szczególnej regulacji prawnej w okresie przezwyciężenia kryzysu społeczno-ekonomicznego oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 39, poz. 176). A zatem o uniewinnieniu go nie może być mowy.Rację natomiast przyznać trzeba obrońcy co do tego, że wymierzona oskarżonemu kara jest rażąco surowa ze względu przede wszystkim na to, iż nie zastosowano względem niego dobrodziejstwa wynikającego z art. 73 § 1 k.k. Za stosowaniem tej instytucji przemawiały głównie dwie okoliczności: po pierwsze - dotychczasowa w zasadzie nienaganna przeszłość oskarżonego, potwierdzona pozytywnym wywiadem środowiskowym, która pozwala zasadnie przypuszczać, że oskarżony, pomimo niewykonania orzeczonej mu kary, w przyszłości będzie przestrzegał porządku prawnego i nie popełni ponownie przestępstwa; po drugie zaś to, że na popełnienie przez oskarżonego przestępstwa duży wpływ miały niewłaściwe stosunki w pododdziale, w którym pełnił on służbę, co ponad wszelką wątpliwość potwierdziły zebrane w sprawie dowody. Skoro zatem sąd pierwszej instancji nie uwzględnił należycie tych okoliczności i w sposób wyraźny przecenił występujące w sprawie okoliczności obciążające, przeto naprawiając ten błąd należało orzec jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- Rw 514/65 1965-04-08Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który samowolnie opuścił jednostkę wojskową w proteście przeciwko decyzji przełożonych, biorąc pod uwagę jego dotychcz…
- Rw 928/62 1962-09-19Czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec żołnierza skazanego za nieostrożne obchodzenie się z bronią, pomimo uwzględnienia względów prewencji ogólnej przy wymiarze kary?
- Rw 143/79 1979-05-17Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności oraz instytucję dozoru przełożonego wobec skazanego żołnierza, uwzględniając całokształt okoliczności popełnienia czynu?
- Rw 92/78 1978-03-16Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu wojskowego jest uzasadnione w przypadku skazanego za przestępstwo uchylania się od obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej, jeśli dobrowolnie zgłosił się do jedno…
- Rw 415/69 1969-04-15Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest uzasadnione w przypadku żołnierza, który dopuścił się czynnej napaści na przełożonego podczas pełnienia przez niego służby oficera dyżurnego, w sytuacji…
Powołane przepisy
art. 303 § 3 KKart. 73 § 1art. 74 KKart. 73 § 1 KKart. 303 KKart. 234 ust. 1art. 237art. 15art. 23§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.