Rw 60/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sieracki (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk J. Mielczarek, ppłk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 1979 r. na rozprawie sprawy Waldemara S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 199 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. na karę 1 roku i 9 miesięcy aresztu wojskowego, 15.000 zł grzywny oraz karę dodatkową degradacji i uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 18 § 1 k.k. w związku z art. 200 § 1 i w związku z art. 58 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 26 stycznia 1979 r.,nie uwzględnił rewizji obrońcy i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten został zaskarżony rewizją obrońcy oskarżonego. Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że brak podstaw do ustalenia, iż oskarżony dokonał zagarnięcia jednej opończy na pojazd gąsienicowy (...) oraz zagarnięcia wspólnie z Andrzejem K. i Andrzejem M. 200 litrów etyliny wraz z metalową beczką, złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary aresztu wojskowego i warunkowe zawieszenie wykonania tej kary oraz orzeczenie kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego, zamiast kary dodatkowej degradacji.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie wniesionej przezeń rewizji, i po wysłuchaniu wiceprokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w rewizji wywody, zmierzające do uzasadnienia zarzutu, że w zaskarżonym wyroku błędnie ustalono, iż oskarżony zagarnął opończę na pojazd gąsienicowy (...) oraz - działając wspólnie z Andrzejem K. i Andrzejem M. - zagarnął 200 litrów etyliny, nie są przekonujące. Przedstawione w zaskarżonym wyroku ustalenia faktyczne, odnoszące się do obu wymienionych czynów, oparte zostały na treści wyjaśnień złożonych w czasie postępowania przygotowawczego i w czasie rozprawy głównej przez prawomocnie skazanych Krzysztofa P. oraz Andrzeja K. i Andrzeja M. Brak racjonalnych przesłanek do skutecznego kwestionowania zasadności przyjęcia wyjaśnień tych skazanych za podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w zakresie omawianych czynów (...).(...) Zawarty w rewizji zarzut wymierzenia oskarżonemu rażąco surowej kary nie jest zasadny. Przede wszystkim podkreślić należy, że oskarżony dopuścił się przestępstwa ciągłego, obejmującego pięć czynów przestępnych, stanowiących zagarnięcie mienia społecznego. Wprawdzie art. 58 k.k. (w przeciwieństwie do art. 52 k.k.) nie wskazuje wprost, że fakt popełnienia przestępstwa ciągłego stanowi okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary, jeżeli jednak zważy się, że przepis ten przewiduje możliwość wymierzenia za przestępstwo ciągłe kary w granicach do najwyższego ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, to na tle tej wskazówki należy uznać, iż fakt popełnienia przestępstwa ciągłego należy traktować jako okoliczność obciążającą przy wymiarze kary, przy czym wpływ tej okoliczności na zaostrzenie kary powinien być tym większy, iż większa jest liczba poszczególnych czynów objętych ciągłością przestępstwa. Oskarżony - jak to już zaznaczono - dopuścił się przestępstwa ciągłego obejmującego pięć czynów stanowiących zagarnięcie mienia społecznego. Ta liczba czynów objętych ciągłością przestępstwa stanowi poważną okoliczność obciążającą. Jeżeli ponadto zważy się, że oskarżony, będąc podoficerem zawodowym, dopuścił się przestępstwa wspólnie z żołnierzami zasadniczej służby wojskowej, co w myśl wskazań zawartych w rozdziale III wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego stosowania środków karnych przez sądy wojskowe (OSNKW, 1977, z. 10-11, poz. 110) stanowi okoliczność obciążającą, to należało dojść do wniosku, że wymierzona oskarżonemu kara 1 roku i 9 miesięcy aresztu wojskowego (w relacji do możliwości wymierzenia kary 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności) nie zawiera cech rażącej surowości, a zatem kara ta nie może być złagodzono przez warunkowe zawieszenie jej wykonania. Przedstawione okoliczności bowiem sprawiają, że z ich istoty wynikają względy, które w aspekcie społecznego oddziaływania kary przemawiają przeciwko zastosowaniu art. 73 § 1 k.k.Brak również podstaw do stwierdzenia, że sąd pierwszej instancji dopuścił się błędu, orzekając wobec oskarżonego karę dodatkową degradacji. Przeciwnie - należy wyrazić pogląd, że jeżeli żołnierz zawodowy, będący zwłaszcza sprawcą przestępstwa ciągłego, działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i ponadto dopuszcza się takiego przestępstwa z żołnierzami w stopniu wojskowym młodszymi, to przedstawione okoliczności powinny z reguły skutkować orzeczenie kary dodatkowej degradacji wobec żołnierza zawodowego. Tego rodzaju okoliczności - jak to wynika z treści rozdziału VII powołanych wyżej wytycznych - wskazują na to, że sprawca utracił te walory natury moralno-służbowej, które wymagane są zwłaszcza od żołnierza zawodowego, i z tego względu nie może on w przyszłości pełnić funkcji dowódczo-wychowawczych, które wiążą się ściśle z pozycją żołnierza mającego stopień oficera, chorążego lub podoficera. W świetle powyższych wywodów brak podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku przez orzeczenie kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego, zamiast orzeczonej wobec oskarżonego kary dodatkowej degradacji (...).