WR 583/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Juszczak.Sędziowie: płk J. Przygódzki, mjr W. Oziębło (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: Z. Stefaniak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 1989 r. na rozprawie sprawy Kazimierza L., nieprawomocnie skazanego za przestępstwo określone w art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 2 i 3, art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1 i art. 76 § 1 k.k. - oraz w art. 300 § 3 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat i oddaniem oskarżonego w tym czasie pod dozór przełożonego oraz na 25.000 zł grzywny, z powodu rewizji na niekorzyść - wniesionej przez wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w W. - od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w W. z dnia 21 listopada 1988 r.rewizji prokuratora nie uwzględnił, natomiast w związku z nią zmienił zaskarżony wyrok co do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności przez wyeliminowanie stwierdzenia, że warunkowe zawieszenie wykonania tej kary uzależnia się od uzyskania poręczenia przez POP PZPR, funkcjonującą przy jednostce wojskowej - i z tą zmianą wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżył na niekorzyść oskarżonego wiceprokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w W.W rewizji zarzucono temu wyrokowi wymierzenie oskarżonemu rażąco niewspółmiernej kary wskutek nieorzeczenia kary dodatkowej degradacji i wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie mu tej kary.Na rozprawie rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej zmodyfikował wniesiony środek odwoławczy w kierunku orzeczenia względem oskarżonego kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego, a ponadto wniósł o uchylenie orzeczenia sądu I instancji co do poręczenia POP PZPR, natomiast oskarżony i jego obrońca wnosili o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, przy czym obrońca postulował także ewentualne umorzenie przeciwko oskarżonemu postępowania karnego w trybie art. 26 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja po jej zmodyfikowaniu przez przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej nie jest zasadna, natomiast w związku z nią należało zmienić zaskarżony wyrok w tej części, w której uzależniono warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej względem oskarżonego kary pozbawienia wolności od uzyskania poręczenia POP PZPR, funkcjonującej przy jednostce wojskowej - w myśl art. 76 § 1 k.k.Stosownie do treści art. 297 § 2 k.k., sąd może orzec obniżenie stopnia wojskowego w razie skazania żołnierza za występek, "jeżeli przemawiają za tym charakter i okoliczności czynu". Muszą być zatem spełnione łącznie obie przesłanki, o których mowa w tymże przepisie, tzn. muszą za tym przemawiać zarówno charakter, jak i okoliczności czynu.O ile w sprawie niniejszej można uznać, że za wymierzeniem oskarżonemu kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego przemawiałby "charakter czynu", o tyle nie można uznać, że przemawiają za tym także i "okoliczności" jego popełnienia. Te ostatnie bowiem rysują się dla oskarżonego korzystnie.Nie można przeoczyć, że oskarżony do wykonywania obowiązków szefa kompanii szkolnej nie był przygotowany. Nie przeszedł w tym zakresie żadnego specjalistycznego przeszkolenia, mimo że odbycie takowego było wręcz konieczne.Swoim działaniem niejako zabezpieczał się przed odpowiedzialnością materialną, jaka na nim ciążyła z racji sprawowanej funkcji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że oskarżony jako szef kompanii był zobowiązany do osobistego pokrywania wszelkich szkód w wypadku, gdy nie wykryto sprawcy. Faktycznie też ze zgromadzonej sumy pokrywał takie szkody, choćby z tytułu kosztów zakupu urządzeń sanitarnych, kosztów, wybitych szyb, napraw sprzętu elektronicznego, czy też wyrównania szkód powstałych w wyniku kradzieży w wypadku, gdy nie wykryto jej sprawcy.Koszty te obciążałyby go przede wszystkim jako szefa kompanii i pokrywane by być musiały z jego poborów. W tej sytuacji, jakkolwiek działania oskarżonego nie można niczym usprawiedliwić, nie można jednak pominąć wymowy korzystnych dla niego okoliczności. Nie bez znaczenia jest też i to, że oskarżony uzyskany fundusz stworzył m.in. po to, aby wobec swoich przełożonych wykazać, że dobrze gospodaruje mieniem pododdziału. Za wzorowe bowiem wywiązywanie się z obowiązków obiecano mu nowe mieszkanie, a zaistniało to w sytuacji, gdy warunki mieszkaniowe jego rodziny były wręcz krytyczne. Mieszkał bowiem w małym zawilgoconym mieszkaniu wraz z nie pracującą żoną i dwojgiem chorowitych dzieci, a tym samym za wszelką cenę chciał się wykazać dobrymi wynikami w pracy.Do tego trzeba dodać, że oskarżony cieszy się pozytywną opinią służbową, był wielokrotnie wyróżniany i mimo braku niezbędnego przeszkolenia oraz doświadczenia starał się podołać nałożonym na niego obowiązkom, na rozprawie zaś wykazał daleko idącą skruchę.W tej sytuacji Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do zmian zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego (...).