Rw 180/70
WyrokIzba Cywilna1970-03-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można orzec karę aresztu wojskowego za przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat, mimo zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanie na karę aresztu wojskowego za przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 8 stanowi obrazę art. 293 § 1 k.k. Przepis ten dopuszcza orzeczenie aresztu wojskowego tylko wtedy, gdy kara pozbawienia wolności nie przekracza 5 lat. Zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary (art. 57 § 3 k.k.) nie może prowadzić do orzeczenia kary aresztu wojskowego wbrew wyraźnemu ograniczeniu ustawowemu.Stan faktyczny
Andrzej K. został skazany za znieważenie i uderzenie funkcjonariusza publicznego w stanie nietrzeźwości, przy czym czyn miał charakter chuligański. Sąd pierwszej instancji wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego oraz degradację. Obrońca wnosił o złagodzenie kary i uchylenie degradacji, prokurator zaś o zmianę kary aresztu wojskowego na pozbawienie wolności, wskazując na naruszenie art. 293 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok co do kary, zamieniając karę aresztu wojskowego na karę pozbawienia wolności w tej samej wysokości, uznając tym samym rewizję prokuratora za zasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk K. Mioduski (sprawozdawca). Sędziowie: płk Z. Furtak, ppłk D. Motłoch.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: S. Wojtczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy Andrzeja K., skazanego nieprawomocnie na podstawie art. 234 § 1, 236, 318, 50 § 1 k.k. na 1 rok i 6 miesięcy aresztu wojskowego, z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora, obrońcę i oskarżonego od wyroku Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 23 stycznia 1970 r., na zasadzie art. 386 § 2 i 387 pkt 1 k.p.k.I. zmienił zaskarżony wyrok co do kary w ten sposób, że w uwzględnieniu rewizji prokuratora zamiast 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego wymierzył oskarżonemu karę pozbawienia wolności w tej samej wysokości;II. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.500 zł tytułem opłaty sądowej za obie instancje;III. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Andrzej K. został uznany za winnego, że w dniu 22 listopada 1969 r. w N., będąc w stanie nietrzeźwości, publicznie znieważył i uderzył ręką w głowę Władysława K. w związku z pełnieniem przez tego ostatniego obowiązków służbowych, przy czym występek ten miał charakter chuligański, tj. za winnego przestępstwa przewidzianego w art. 234 § 1, 236 i 318 w związku z art. 59 § 1 k.k. Za ten czyn Sąd skazał oskarżonego na mocy art. 234 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k. - przy zastosowaniu art. 57 § 3 i art. 293 § 1 k.k. - na 1 rok i 6 miesięcy aresztu wojskowego oraz na degradację.Obrońca domaga się w rewizji złagodzenia kary aresztu wojskowego i warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz uchylenia kary degradacji. Obrońca powołuje się na to, że oskarżony szczerze przyznał się do winy i okazał skruchę, nie był dotychczas karany sądownie, przestępstwa zaś dopuścił się przypadkowo, opuszczony w stanie nietrzeźwości przez kolegów i pozostawiony w nie znanej mu miejscowości. Czyn oskarżonego nie odznaczał się szczególną agresywnością. Skoro Sąd I instancji dopatrzył się podstawy do stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w myśl art. 57 k.k., to istnieją też przesłanki do złagodzenia orzeczonej kary i zawieszenia jej wykonania oraz uchylenia degradacji, albowiem oskarżony zdobył stopień kaprala rzetelną służbą i znacznym wysiłkiem.Rewizja prokuratora zarzuca wyrokowi naruszenie art. 293 § 1 k.k. wskutek skazania oskarżonego na karę aresztu wojskowego za przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 8. Wymierzenie takiej kary ni jest uzasadnione powołaniem się Sądu na art. 57 § 3 k.k., albowiem przepisy o nadzwyczajnym złagodzeniu kary nie zmieniają górnej granicy zagrożenia przewidzianego za dane przestępstwo, która to granica w konkretnym wypadku (art. 234 § 1 k.k.) wynosi 8 lat pozbawienia wolności, co wyłącza możność orzeczenia za przestępstwo z art. 234 § 1 k.k. kary aresztu wojskowego.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego rewizję prokuratorską, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Porównanie sankcji przewidzianych w art. 234 k.k. z sankcjami, jakie za analogiczne przestępstwo były przewidziane w przepisach karnych, które utraciły moc z dniem 31.XII.1969 r. (art. 133 § 1 k.k. oraz art. 4 ustawy z dnia 22.V.1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo - Dz. U. Nr 34, poz. 152), prowadzi do wniosku, że ustawodawca uważa czynną napaść na funkcjonariusza MO w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych za czyn o znacznym stopniu społecznego niebezpieczeństwa, wymagający zagrożenia sięgającego do 8 lat pozbawienia wolności (§ 1 art. 234) lub nawet 15 lat pozbawienia wolności, jeżeli czynna napaść polegała na spowodowaniu ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowiu. Przy rozważaniu w niniejszej sprawie zarzutu rewizji nie można więc pomijać tego stanowiska. Okoliczności, na które powołuje się rewizja w uzasadnieniu wniosku o złagodzenie kary, miał już na uwadze Sąd I instancji i dlatego wymierzył karę mieszczącą się w dolnych rejonach ustawowego zagrożenia.Działanie w stanie nietrzeźwości, chuligański charakter przestępstwa oraz okoliczności, że oskarżony wprawił się w stan nietrzeźwości, pijąc alkohol wespół z młodszymi stopniem, uzasadniają orzeczoną karę dodatkową degradacji.Warunkowe zawieszenie kary wymierzonej oskarżonemu mogłoby nastąpić tylko w razie istnienia w sprawie szczególnych okoliczności za tym przemawiających (art. 59 § 2 k.k.), takie zaś okoliczności w sprawie oskarżonego Andrzeja K. nie zostały ustalone.Z tych względów rewizja obrońcy nie podlega uwzględnieniu.2. Rewizja prokuratora trafnie podnosi, że skazanie oskarżonego na karę aresztu wojskowego nastąpiło z obrazą art. 293 § 1 i art. 57 § 3 k.k. Zgodnie bowiem z art. 293 § 1 k.k. można wymierzyć żołnierzowi karę aresztu wojskowego za przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 5 lat, czyn zaś przypisany oskarżonemu zagrożony jest karą pozbawienia wolności do lat 8. Powołany przez Sąd I instancji przepis art. 57 § 3 k.k., określając zasady, według których następuje nadzwyczajne złagodzenie kary, nie przewiduje możliwości zamiany kary pozbawienia wolności na karę aresztu wojskowego. Dlatego też omawiany przepis o nadzwyczajnym złagodzeniu kary nie może uzasadniać wymierzenia oskarżonemu kary aresztu wojskowego wbrew przepisowi art. 293 § 1 k.k.Z tych racji trafną rewizję prokuratora należało uwzględnić i zamienić orzeczoną względem oskarżonego Andrzeja K. karę aresztu wojskowego na karę pozbawienia wolności w tej samej wysokości.
Powiązane orzeczenia
- Rw 536/75 1975-10-24Czy kara aresztu wojskowego może być orzeczona za przestępstwo z art. 311 § 2 k.k. w zbiegu z art. 312 § 1 k.k. i w związku z art. 316 k.k., jeśli górny próg ustawowego zagrożenia przekracza 5 lat pozbawienia wolności?
- WR 583/88 1989-01-03Czy w przypadku skazania żołnierza za występek, sąd może orzec karę dodatkową obniżenia stopnia wojskowego, jeśli przemawiają za tym jedynie charakter czynu, a nie jego okoliczności?
- Rw 427/83 1983-06-14Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za przestępstwo z art. 311 § 3 k.k. przez sąd pierwszej instancji, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, nosi cechy rażącej surowości w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k. i…
- U 11/70 1973-12-13Jakie są wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie stosowania przepisów dotyczących kary aresztu wojskowego?
- RNw 77/70 1971-02-18Czy odmowa wykonania rozkazu dowódcy drużyny w trakcie zajęć o charakterze przygotowawczym, połączona ze znieważeniem dowódcy, uzasadnia wymierzenie kary 3 lat pozbawienia wolności, czy też zachodzą podstawy do nadzwycza…
Powołane przepisy
art. 234 § 1art. 386 § 2art. 59 § 1 KKart. 57 § 3art. 293 § 1 KKart. 57 KKart. 57 § 3 KKart. 234 § 1 KKart. 234 KKart. 133 § 1 KKart. 4art. 234
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.