Rw 536/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), płk W. Morawski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr dr S. Przyjemski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 października 1975 r. na rozprawie sprawy Zbigniewa S., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 311 § 1 i 2 w zbiegu z art. 312 § 1 k.k. i w związku z art. 316 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy aresztu wojskowego z degradacją, z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 12 września 1975 r., uwzględniając rewizję prokuratora i z urzędu, zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 311 § 1 i 2 k.k. w zbiegu z art. 312 § 1 k.k. i w związku z art. 316 k.k. na prawidłową z art. 311 § 2 k.k. w zbiegu z art. 312 § 1 k.k. i w związku z art. 316 k.k. oraz wymierzenie oskarżonemu zamiast kary aresztu wojskowego kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, i z tymi zmianami zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności zamiast kary aresztu wojskowego oraz podwyższenie wymierzonej oskarżonemu kary do 3 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który zmodyfikował złożoną rewizję i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku tylko przez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności zamiast kary aresztu wojskowego, oraz po wysłuchaniu obrońcy nie sprzeciwiającego się wnioskowi prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wywody rewizji prokuratora, zmierzające do uzasadnienia zarzutu, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 293 § 1 k.k. wskutek tego, że wymierzył oskarżonemu karę aresztu wojskowego zamiast kary pozbawienia wolności, są zasadne. Warunkiem zastosowania przepisu art. 293 § 1 k.k., stwarzającego możliwość wymierzenia kary zasadniczej aresztu wojskowego, jest kumulatywne zaistnienie dwóch przesłanek:1) górny próg ustawowego zagrożenia, przewidzianego za popełnione przestępstwo, nie może przekraczać kary 5 lat pozbawienia wolności i2) kara, którą należałoby wymierzyć za takie przestępstwo, nie może być wyższa od 2 lat pozbawienia wolności.Górny próg ustawowego zagrożenia przewidzianego za popełnione przez oskarżonego przestępstwo przewidziane w art. 311 § 2 k.k. wynosi 10 lat pozbawienia wolności, i z tego względu w sprawie oskarżonego nie można było stosować przepisu art. 293 § 1 k.k., a w konsekwencji tego nie można było wymierzyć oskarżonemu kary aresztu wojskowego. Z tego powodu należało zmienić zaskarżony wyrok przez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności zamiast wymierzonej przez sąd pierwszej instancji kary aresztu wojskowego (...).Działając na podstawie art. 404 k.p.k., Sąd Najwyższy zauważa z urzędu, że w ramach kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego wadliwe było powołanie przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 311 § 1 i 2 k.k. Przede wszystkim podkreślić należy, że przepis art. 311 § 2 k.k. jest dyspozycją pełną, a nie dyspozycją zależną, powołującą się na opis czynu określonego w art. 311 § 1 k.k. Następnie zaznaczyć należy, że przepis art. 311 § 1 k.k., określający podstawowy typ przestępstwa czynnej napaści na przełożonego, jest normą ogólną w stosunku do przepisu art. 311 § 2 k.k. jako przepisu szczególnego, określającego kwalifikowany typ przestępstwa czynnej napaści dokonanej na przełożonego w związku z pełnieniem przezeń obowiązków służbowych. Logiczny stosunek między zakresami przepisów: określającego kwalifikowany typ przestępstwa i określającego podstawowy typ przestępstwa nie jest stosunkiem krzyżowania się, lecz stosunkiem wyłączania się, odpowiadającym zasadzie specjalności. Znamieniem specjalizującym jest w tym wypadku dokonanie czynnej napaści na przełożonego w związku z pełnieniem przezeń obowiązków służbowych. Skoro zatem nie wchodzi w grę zbieg przepisu art. 311 § 1 z przepisem art. 311 § 2 k.k., przeto brak podstaw do przyjęcia kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 311 § 1 i 2 k.k. W tym kontekście należy wyrazić pogląd, że czyn polegający na dopuszczeniu się przez żołnierza czynnej napaści na przełożonego (starszego stopniem) w związku z pełnieniem przezeń obowiązków służbowych podlega kwalifikacji prawnej tylko z art. 311 § 2 k.k. (ewentualnie w związku z art. 316 k.k.), a nie z art. 311 § 1 i 2 k.k. Z tego względu należało zmienić kwalifikację prawną czynu oskarżonego w sposób na wstępie przedstawiony.W świetle przedstawionych wywodów należało orzec jak na wstępie.