Rw 427/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk. H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca). Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 1983 r. na rozprawie sprawy Bogdana W., skazanego nieprawomocne za przestępstwa określone w: a) art. 311 § 3 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i b) art. 315 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności - łącznie na karę 2 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 marca 1983 r.,częściowo uwzględniając rewizję obrońcy, zaskarżony wyrok zmienił przez nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa określonego w art. 311 § 3 k.k. do 1 roku, a to na podstawie art. 57 § 2 i 3 k.k., oraz złagodzenie kary łącznej pozbawienia wolności również do 1 roku,i z tymi zmianami utrzymał w mocy. (...)Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją obrońcy, w której - podnosząc zarzut rażącej surowości wymierzonej kary (art. 387 pkt 4 k.p.k.), czego powodem było nieuwzględnienie w dostatecznym stopniu okoliczności łagodzących - wniósł on o zmianę zaskarżonego wyroku przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności.Po wysłuchaniu obrońcy, popierającej rewizję, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Nie kwestionując dokonanych przez sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych, gdyż znajdują one pełne udokumentowanie dowodowe, jak też uznając za prawidłową przyjętą w zaskarżonym wyroku ocenę prawną przestępnego działania oskarżonego, należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w rewizji, że - na tle istniejących w sprawie ogółu okoliczności, stanowiących zwłaszcza o stopniu społecznego niebezpieczeństwa popełnionych przezeń czynów - wymierzona oskarżonemu kara pozbawienia wolności nosi cechy rażącej surowości w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k.Otóż sąd pierwszej instancji, ograniczając się tylko do formalnego i niepełnego wyliczenia w zaskarżonym wyroku okoliczności mających wpływ na wymiar oskarżonemu kary, nie przeanalizował ich wymowy i znaczenia w aspekcie dyrektyw określonych w art. 50 § 1 i 2 k.k., wskutek czego przede wszystkim błędnie ocenił stopień społecznego niebezpieczeństwa przestępnego działania oskarżonego.Inny jest bowiem stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu naruszającego zasady dyscypliny wojskowej popełnionego przez żołnierza, którego obowiązują postanowienia stosowanych regulaminów wojskowych który jest wdrożony do ich przestrzegania w toku pełnienia służby wojskowej, a inny - niewątpliwie mniejszy - stopień społecznego niebezpieczeństwa takiego czynu dokonanego przez osobę pełniącą służbę w jednostce organizacyjnej gospodarki narodowej lub administracji objętej militaryzacyjną. Osoba taka, choć - zgodnie z art. 234 § 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) - ponosi odpowiedzialność karną według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, nie jest przecież w takim stopniu zaznajomiona i obeznana z przepisami regulującymi zasady dyscypliny wojskowej oraz - w konsekwencji - przystosowania do konieczności rygorystycznego ich przestrzegania w specyficznych, mających charakter okresowy i odmienny od wymagań służby wojskowej, warunkach, w jakich spełnia obowiązki wynikające z faktu pełnienia służby w jednostce organizacyjnej gospodarki narodowej lub administracji państwowej poddanej militaryzacji. Dlatego też, nie bagatelizując zapewnienia niezbędnej ochrony prawnokarnej osobom, przeciwko którym czyny tego rodzaju są skierowane, nie można - wymierzając kary ich sprawcom - stosować mechanicznie tych samych kryteriów jak w odniesieniu do żołnierzy, lecz należy brać między innymi pod uwagę - jako jedną ze wskazówek determinujących rodzaj represji karnej - odpowiednie przepisy części szczególnej kodeksu karnego, w których stypizowane są przestępstwa mające za przedmiot ochrony te same lub zbieżne rodzajowo dobra prawne (np. art. 233, 235, 236 k.k.).Przenosząc przytoczone rozważania na grunt niniejszej sprawy i zważywszy ponadto, że popełnione przez oskarżonego przestępstwa miały charakter incydentalny i były nieobliczalnym, nieprzemyślanym ekscesem z jego strony, jak również uwzględniając jego długoletnią, nienaganną pracę oraz trudną sytuację rodzinna i materialną - należało dojść do wniosku, iż istnieją uzasadnione podstawy prawnofaktyczne do nadzwyczajnego złagodzenia wymierzonej mu przez sąd pierwszej instancji kary za popełnienie czynu określonego w art. 311 § 3 k.k., a w konsekwencji również złagodzenia orzeczonej w zaskarżonym wyroku kary łącznej do granic czyniącej ją adekwatną do ogółu występujących w sprawie okoliczności oraz spełniającej cele w zakresie społecznego i indywidualnego oddziaływania.Nie ma natomiast takich podstaw do warunkowego zawieszenia jej wykonania, gdyż zastosowaniu do oskarżonego tej instytucji prawnej sprzeciwiają się zarówno względy społeczne jej oddziaływania, jak i brak dodatniej prognozy co do jego zachowania się w przyszłości, czego wystarczającym udokumentowaniem dowodowym jest treść wywiadu środowiskowego (...).