Rw 96/80
WyrokIzba Karna1980-06-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia znacznego ograniczenia zdolności rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, sąd powinien zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, uwzględniając pozytywne zachowanie sprawcy w czasie popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzenie znacznego ograniczenia zdolności rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, zgodnie z art. 25 § 2 k.k., uzasadnia zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 1 i 3 pkt 3 k.k. Dodatkowo, pozytywne zachowanie sprawcy w czasie popełnienia przestępstwa, takie jak pomoc innej osobie, powinno być uwzględnione przy wymiarze kary, zgodnie z art. 50 § 2 k.k.Stan faktyczny
Oskarżony Józef M. został skazany za przestępstwo z art. 303 § 3 k.k. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i wnosząc o jej złagodzenie lub zbadanie poczytalności oskarżonego. W toku rozprawy rewizyjnej biegli psychiatrzy stwierdzili u oskarżonego lekkie niedorozwinięcie umysłowe oraz znaczące ograniczenie zdolności rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem w chwili popełnienia czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok przez nadzwyczajne złagodzenie kary do 4 miesięcy aresztu wojskowego i z tą zmianą wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski (sprawozdawca). Sędziowie: płk. E. Olczak, płk W. Morawski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 1980 r. na rozprawie sprawy Józefa M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 303 § 3 k.k. na karę 1 roku i 3 miesięcy aresztu wojskowego, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 25 lutego 1980 r., uwzględniając rewizję obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok przez zastosowanie na podstawie art. 57 § 1 i 3 pkt 3 k.k. w związku z art. 25 § 2 k.k. nadzwyczajnego złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary do 4 miesięcy aresztu wojskowego,i z tą zmianą wyrok ten utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji, zarzucając rażącą niewspółmierność kary za przypisany oskarżonemu czyn w zestawieniu z ujawnionymi na rozprawie jego cechami osobowymi, wymagającymi poddania go badaniom biegłych lekarzy psychiatrów, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez jej złagodzenie i warunkowe zawieszenie wykonania złagodzonej kary albo o dopuszczenie dowodu z dwóch biegłych lekarzy psychiatrów w celu zbadania poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia przypisanego mu czynu, a w szczególności czy miał on pełną czy też ograniczoną - a jeżeli tak, to w jakim stopniu - zdolność kierowania swym postępowaniem (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarty w rewizji postulat obrońcy o zbadanie oskarżonego przez lekarzy psychiatrów został uwzględniony w toku rozprawy rewizyjnej. Lekarze ci po zbadaniu oskarżonego wydali orzeczenie, że jest on w lekkim stopniu niedorozwinięty umysłowo, w okresie zarzuconego mu czynu znajdował się w stanie reakcji sytuacyjnej i miał wówczas ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem w myśl art. 25 § 2 k.k.Wobec ujawnienia tak poważnych mankamentów zdrowia psychicznego oskarżonego i wobec braku w sprawie jakichkolwiek okoliczności przemawiających przeciwko zastosowaniu wobec niego nadzwyczajnego złagodzenia kary, o co wniósł w rewizji obrońca oskarżonego, należało to złagodzenie zastosować i w myśl art. 57 § 1 i 3 pkt 3 k.k. wymierzyć mu karę w wysokości oznaczonej w wyroku. Dodatkowo za łagodnym potraktowaniem oskarżonego przemawia jego zachowanie się w czasie nielegalnego pobytu poza jednostką, które słusznie sąd pierwszej instancji uznał za zasługujące na aprobatę. Oskarżony bowiem podczas samowolnego przebywania poza jednostką pomagał znajomej dziewczynie w opiekowaniu się kalekim ojcem. Przepis art. 50 § 2 k.k. nakazuje uwzględnić przy wymiarze kary m. in. zachowanie sie sprawcy po popełnieniu przestępstwa. Skoro zachowanie się sprawcy po popełnieniu przestępstwa ma tak istotne znaczenie, to tym bardziej powinno mieć tu znaczenie zachowanie się sprawcy w czasie popełnienia przestępstwa trwałego. Dlatego należy wyrazić pogląd, że zachowanie się żołnierza w czasie bezprawnego pobytu poza jednostką wojskową jest istotną okolicznością, którą sąd powinien uwzględnić przy wymiarze kary.
Powiązane orzeczenia
- Rw 358/80 1980-10-20Czy wyrok sądu pierwszej instancji, który nie zastosował nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 57 § 2 k.k. pomimo ograniczonej poczytalności oskarżonego, jest zgodny z prawem, a jego utrzymanie w mocy przez S…
- Rw 549/75 1975-11-03Czy okoliczność, że sprawca przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej jest zdolny do tej służby jedynie na określonych stanowiskach, ma istotne znaczenie dla wymiaru kary, jeśli nie pełnił służby na s…
- III KR 73/66 1966-06-22Czy sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, gdy zdolność sprawcy do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, a czyn został popełniony pod wpływem silnego wzru…
- II KR 63/73 1973-06-20Czy sąd ma obowiązek zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 25 § 2 k.k. w przypadku stwierdzenia znacznego ograniczenia poczytalności oskarżonego w chwili popełnienia przestępstwa?
- Rw 101/86 1986-03-06Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo dezercji, biorąc pod uwagę znacząco ograniczoną poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia czynu?
Powołane przepisy
art. 303 § 3 KKart. 57 § 1art. 25 § 2 KKart. 50 § 2 KK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.