Rw 1220/82

WyrokIzba Karna1983-03-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stosowanie przez żołnierza, będącego przełożonym, niedozwolonych metod wychowawczych wobec podwładnego, połączone z wykorzystaniem uprawnień służbowych, może stanowić podstawę do orzeczenia kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stosowanie przez żołnierza, zwłaszcza zawodowego, będącego przełożonym wobec podwładnego wszelkiego rodzaju niedozwolonych metod wychowawczych, połączone z wykorzystaniem przez sprawcę uprawnień służbowych, stanowi rażące naruszenie regulaminowych zasad stosunków służbowych i dezawuuje walory moralno-etyczne sprawcy, podważając jego autorytet. W zależności od konkretnych ustaleń faktycznych, może to stanowić podstawę do orzeczenia kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego.
Stan faktyczny
Oskarżony, Zbigniew M., został skazany za przestępstwo określone w art. 321 k.k. w zb. z art. 156 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz karę dodatkową obniżenia stopnia wojskowego. Oskarżony wniósł rewizję, kwestionując ustalenia faktyczne i domagając się umorzenia postępowania lub złagodzenia kary. Sąd Najwyższy uznał ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe, a sugestie oskarżonego za gołosłowne. Podkreślono, że oskarżony już wcześniej naruszył nietykalność cielesną podwładnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji oskarżonego i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski, ppłk T. Kacperski (sprawozdawca). Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Siemianowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 9 marca 1983 r. na rozprawie sprawy Zbigniewa M., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 321 k.k. w zb. z art. 156 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1 i art. 297 § 2 k.k. - na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata oraz karę dodatkową obniżenia stopnia wojskowego, z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia 29 listopada 1982 r. rewizji oskarżonego nie uwzględnił i zaskarżony wyrok w odniesieniu do niego utrzymał w mocy (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją oskarżonego, w której wnosił on o jego zmianę i umorzenie postępowania karnego albo o skrócenie mu okresu próby do 2 lat oraz uchylenie orzeczenia o karze dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego. Po wysłuchaniu obrońcy i oskarżonego, popierających wywody i wnioski zawarte w rewizji, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o nieuwzględnienie rewizji oskarżonego i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: I. Poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne są prawidłowe i znajdują wiarygodne potwierdzenie w przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodach. Dlatego też wszelkie sugestie oskarżonego, kwestionującego owe ustalenia, w tym w części dotyczącej przyczyn i niektórych okoliczności zdarzenia, a zwłaszcza rzekomej prowokacji ze strony Mieczysława B., są całkowicie gołosłowne i pozbawione jakichkolwiek podstaw dowodowych. Przekonującym wyrazem tego są choćby zeznania świadków Józefa B. i Stanisława S. - naocznych obserwatorów przebiegu poszczególnych epizodów incydentu, wykluczające W sposób jednoznaczny i zasługujący w pełni na wiarę wersję podaną przez oskarżonego. Nawet zresztą wtedy, gdyby uznać, że pokrzywdzony zachował się wobec oskarżonego w przedstawiony wyżej sposób, to i tak nic nie upoważniało go do brutalnego na ruszenia nietykalności cielesnej podwładnego, tym bardziej że w postawie jego nie można było - obiektywnie rzecz oceniając - dostrzec uzewnętrznionych symptomów okazania oskarżonemu lekceważenia lub drwiny (...). Skoro zaś tak - to uwzględniając okoliczności, które sąd pierwszej instancji miał na względzie w ramach rozważań nad wymiarem kary oskarżonemu, dokonując ich oceny w sposób odpowiadający wymaganiom wskazanym w art. 50 § 1 i 2 k.k., w tym w szczególności doceniając należycie fakt, iż oskarżony już po raz wtóry na przestrzeni ostatnich dwóch lat naruszył nietykalność cielesną podwładnego, gdyż uprzednio kopnął innego żołnierza bez zdania racji dwukrotnie butem filcowym w głowę, uznać należy, że wymierzone mu w zaskarżonym wyroku zarówno kara zasadnicza, jak i dodatkowa w postaci obniżenia stopnia wojskowego znajdują pełne uzasadnienie prawno-faktyczne (...). (...) Podsumowując przytoczone wywody, należy wyrazić pogląd bardziej ogólny, że stosowanie przez żołnierza, zwłaszcza zawodowego, będącego przełożonym (starszym stopniem) wobec podwładnego (młodszego stopniem) wszelkiego rodzaju niedozwolonych metod wychowawczych, połączone z wykorzystaniem przez sprawcę uprawnień służbowych, stanowi nie tylko rażące naruszenie regulaminowych zasad regulujących ich wzajemne stosunki służbowe, lecz jednocześnie dezawuuje reprezentowane przezeń walory moralnoetyczne i w znacznym stopniu podważa jego prestiż i autorytet niezbędny do kształtowania właściwych stosunków międzyosobowych w specyficznej strukturze organizacyjnej wojska, może stanowić - w zależności od konkretnych ustaleń faktycznych W danej sprawie nakreślających sposób przestępnego działania takiego sprawcy - podstawę orzeczenia kary dodatkowej obniżenia stopnia wojskowego. Nie znajdując więc -z przyczyn, o których była mowa - podstaw do uwzględnienia wniosku rewizji oskarżonego, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 321 KKart. 156 § 1 KKart. 73 § 1art. 74 § 1art. 297 § 2 KKart. 50 § 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.