III CO 1/64

UchwałaIzba Cywilna1964-03-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy zbycie nieruchomości rolnej nabytej w drodze działu spadku, dokonanego przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych, podlega ograniczeniom wynikającym z art. 22 w związku z art. 24 ust. 1 tej ustawy, a jeśli tak, to czy umowa przeniesienia własności takiej nieruchomości sporządzona po wejściu w życie ustawy jest nieważna i czy nieważność tę można podnosić z urzędu w postępowaniu wieczystoksięgowym?

Ratio decidendi

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 marca 1964 r. (III CO 1/64) rozstrzygnął, że zbycie nieruchomości rolnej nabytej w drodze działu spadku, dokonanego przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych, nie podlega ograniczeniom wynikającym z art. 22 w związku z art. 24 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji, umowa o przeniesienie prawa własności takiej nieruchomości sporządzona po wejściu w życie ustawy nie jest nieważna z tego powodu, a nieważności takiej nie można podnosić z urzędu w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Stan faktyczny

Przedmiotem pytania prawnego było zbycie nieruchomości rolnej. Nieruchomość ta została nabyta przez spadkobiercę w drodze działu spadku, który został przeprowadzony przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych. Umowa przenosząca własność tej nieruchomości została sporządzona już po wejściu w życie wspomnianej ustawy. Powstała wątpliwość prawna, czy takie zbycie podlega ograniczeniom wynikającym z nowej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na postawione pytania prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta (sprawozdawca).Sędziowie: M. Grudziński, Z. Trybulski.SentencjaW uzasadnieniu Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pytanie prawne:1."Czy zbycie nieruchomości rolnej nabytej w drodze działu spadku, dokonanego przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1963 r. Nr 28, poz. 168) podlega ograniczeniom wynikającym z jej art. 22 w związku z art. 24 ust. 1.2.Na wypadek odpowiedzi twierdzącej, czy umowa o przeniesieniu prawa własności takiej nieruchomości sporządzona po dniu wejścia w życie cytowanej ustawy, jest nieważna i czy nieważność taką można z urzędu podnosić w postępowaniu wieczystoksięgowym?"

Powiązane orzeczenia

I CR 48/70 1970-08-05Czy zbycie udziału we współwłasności nieruchomości rolnej między współwłaścicielami podlega ograniczeniom dotyczącym podziału gospodarstw rolnych przewidzianym w art. 163-165 k.c.?
III CZP 14/87 1987-04-07Czy uchylenie prawomocnego orzeczenia sądu o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. powoduje nieważność umowy zbycia tej nieruchomości przez Państwo na rzecz osob…
III CZP 110/66 1967-04-02Czy nieważny jest podział nieruchomości rolnej quo ad usum, gdy jej łączny obszar przekracza 0,2 ha, a jeśli tak, to czy umowy o taki podział zawarte przed wejściem w życie przepisów ograniczających podział gospodarstw r…
III CZP 42/67 1967-06-16Czy w świetle obowiązujących przepisów istnieje możliwość dokonania zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej o powierzchni poniżej 8 ha przez podział fizyczny, jeśli przed 5 lipca 1963 r. na nieruchomości tej zorga…
III CZP 82/85 1986-02-20Czy dopuszczalne jest merytoryczne orzekanie w przedmiocie uwłaszczenia nieruchomości rolnej na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r., jeżeli po wydaniu ostatecznej decyzji o uwłaszczeniu, a przed stwierdzeniem jej ni…

Powołane przepisy

art. 22art. 24 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.