II KZ 69/64
PostanowienieIzba Karna1964-07-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji może orzec przepadek przedmiotów związanych z przestępstwem w drodze postanowienia, jeśli wyrok skazujący nie zawierał rozstrzygnięcia w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie przepadku przedmiotu przestępstwa jest karą dodatkową i jako takie może nastąpić tylko w wyroku. Przepadek w drodze postanowienia, na podstawie art. 3301 k.p.k., jest dopuszczalny jedynie w odniesieniu do dowodów rzeczowych w ścisłym tego słowa znaczeniu. W przypadku przedmiotów, które nie są dowodami rzeczowymi, a jedynie przedmiotami związanymi z przestępstwem, sąd pierwszej instancji nie mógł orzec ich przepadku w drodze postanowienia.Stan faktyczny
Skazany Chuna H. został skazany za prowadzenie zarobkowej działalności handlowej bez uprawnień, polegającej na rozprowadzaniu towarów pochodzących z nielegalnej produkcji. W wyrokach skazujących nie orzeczono przepadku zajętych u niego przedmiotów. Sąd Wojewódzki w Łodzi wydał następnie postanowienie o przepadku tych przedmiotów na rzecz Skarbu Państwa, uznając, że jest to dopuszczalne, gdyż sentencja wyroku nie zawierała rozstrzygnięcia w tym zakresie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i zarządził zwrot przedmiotów skazanemu Chunie H., o ile nie zostały lub nie zostaną zajęte w celu ściągnięcia kary grzywny i kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca).Sędziowie: J. Matysiak, A. Pyszkowski.Prokurator Generalnej Prokuratury: W. Gawlikowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Chuny H., oskarżonego z art. 11 pkt I ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 224), po rozpoznaniu zażalenia założonego przez obrońcę skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 18 maja 1964 r., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowił:uchylić zaskarżone postanowienie i zarządzić zwrócenie skazanemu Chunie H. przedmiotów wymienionych w tym postanowieniu, jeżeli nie zostały lub nie zostaną zajęte w celu ściągnięcia kary grzywny i kosztów sądowych zasądzonych od Chuny H.Wydanym w tej sprawie wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 8 czerwca 1963 r., zmienionym przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 21 grudnia 1963 r., Chuna H. został skazany z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 224) na 6 miesięcy aresztu i 50.000 zł grzywny oraz na poniesienie kosztów postępowania karnego i uiszczenie kwoty 7 725 zł tytułem opłaty sądowej za obie instancje za to, że w czasie od 1958 r. do lutego 1960 r. na terenie Ł. i innych miast prowadził bez uprawnień zarobkową działalność handlową polegającą na rozprowadzaniu znacznych ilości chustek stylonowych, rękawiczek, pończoch i innych towarów pochodzących z nielegalnej produkcji - ogólnej wartości nie niższej niż 100.000 zł.W wymienionych wyżej wyrokach ani Sąd Wojewódzki, ani też Sąd Najwyższy nie orzekły przepadku przedmiotów zajętych w tej sprawie u Chuny H.Dopiero w zaskarżonym postanowieniu z dnia 18 maja 1964 r. Sąd Wojewódzki orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa tych przedmiotów z powołaniem się na art. 11 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 224) i art. 3301 k.p.k., gdyż wyszedł z założenia, iż jest to dopuszczalne "wobec tego, że sentencja wyroku nie zawiera rozstrzygnięcia co do dowodów rzeczowych", a oskarżony został skazany z art. 11 pkt 1 tej ustawy za prowadzenie zarobkowej działalności handlowej tymi przedmiotami.To zapatrywanie Sądu Wojewódzkiego jest błędne. Stosownie bowiem do jednolitego już w tej mierze orzecznictwa Sądu Najwyższego orzeczenie przepadku przedmiotu przestępstwa jest karą dodatkową i jako takie może nastąpić tylko w wyroku, w postaci zaś postanowienia z art. 3301 k.p.k. jedynie wtedy, gdy chodzi o dowody rzeczowe we właściwym tego słowa znaczeniu.Z tych powodów, skoro przedmiotów zajętych u Chuny H. nie można uważać za dowody rzeczowe w tym znaczeniu - orzeczono jak w konkluzji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- V K 403/61 1961-08-07Czy sąd może orzec przepadek przedmiotów zajętych u oskarżonego, jeśli nie stanowiły one dowodów rzeczowych w sprawie, a wyrok skazujący nie zawierał orzeczenia o karze grzywny lub przepadku majątku?
- II KK 388/20 2021-09-23Czy utrzymanie w mocy orzeczenia o przepadku dowodów rzeczowych jest dopuszczalne, gdy oskarżeni zostali uniewinnieni od czynów, z którymi te dowody są związane?
- V K 595/60 1960-07-28Czy orzeczenie o przepadku przedmiotów stanowiących dowód rzeczowy i jednocześnie przedmiot przestępstwa, wydane w formie postanowienia na posiedzeniu niejawnym po uprawomocnieniu się wyroku, jest dopuszczalne na podstaw…
- V KK 95/23 2023-03-28Czy orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych jest dopuszczalne, gdy te dowody nie zostały wyłączone z innego postępowania i nadal stanowią materiał dowodowy w tamtej sprawie?
- III KRn 587/58 1958-03-05Czy sąd może orzec przepadek dowodów rzeczowych, które stanowią własność pokrzywdzonego lub zostały nabyte za pieniądze pochodzące z przestępstwa, w sytuacji gdy brak jest wystarczających danych do rozstrzygnięcia o ich…
Powołane przepisy
art. 11art. 11 pkt 1art. 11 ust. 2art. 3301 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.