I CR 672/61

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa J. C. przeciwko Skarbowi Państwa (Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w B.) o 201.264 zł, po rozpoznaniu rewizji powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 8 maja 1961 r., zaskarżone postanowienie uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki odrzucił pozew wniesiony do Sądu w dniu 24 marca 1961 r., w którym J. C. żądał zasądzenia od Skarbu Państwa (Dyrekcji Budowli Osiedli Robotniczych w B.) 201.264 zł z odsetkami i kosztami procesu, poszukiwanych na tej podstawie, że sporna suma stanowi cenę kupna nieruchomości sprzedanej umową notarialną przez powoda 29 kwietnia 1960 r. stronie pozwanej.W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki przytoczył co następuje:Umowa sprzedaży doszła do skutku stosownie do porozumienia przewidzianego w art. 6, ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70). Spór wynika tylko z odmowy wypłaty umówionej ceny jednorazowo. Ponieważ sposób zapłaty odszkodowania jest przewidziany w art. 12 i nast. ustawy, a w myśl jej art. 14 o odszkodowaniu i sposobie zapłaty orzeka prezydium wojewódzkiej rady narodowej, więc zdaniem Sądu Wojewódzkiego roszczenie powoda może być poszukiwane tylko w trybie administracyjnym.W rewizji J. C. domaga się uchylenia lub zmiany powyższego postanowienia i uwzględnienia powództwa z zasądzeniem kosztów procesu, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 6, ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) i art. 207 § 1 k.p.c. przez uznanie, że droga sądowa w niniejszym sporze jest wyłączona, chociaż poszukiwana jest cena kupna nieruchomości sprzedanej dobrowolnie przed wszczęciem postępowania o wywłaszczenie, a tylko to postępowanie toczy się w trybie administracyjnym. (.....).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Roszczenie o zapłatę ceny kupna rzeczy sprzedanej mocą umowy o sprzedaży jest roszczeniem z zakresu prawa cywilnego i dlatego spór o takie roszczenie należy do drogi sądowej, jeżeli tylko szczególna ustawa nie przekazała go innej władzy (art. 2 k.p.c.).Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) nie przekazała władzom administracyjnym sporów o zapłatę ceny kupna nieruchomości zbytej na podstawie umowy przewidzianej w jej art. 6, ust. 1, zawartej przed wszczęciem postępowania o wywłaszczenie tej nieruchomości lub w czasie postępowania o jej wywłaszczenie. Ustawa ta przekazuje do postępowania administracyjnego ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną i terminu jego zapłaty (art. 14 ust. 1, art. 22, ust. 1, p. 3 tej ustawy), ale odróżnia pojęcie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość od pojęcia ceny jej nabycia na podstawie wyżej wspomnianej umowy (art. 6, ust. 1 i 45, ust. 1 tej ustawy), chociaż samo określenie wysokości ceny i sposobu jej zapłaty nie jest pozostawione swobodnemu uznaniu kontrahentów (art. 1, p. 3 lit. "b” i art. 3, ust. 2 ustawy z dnia 21 stycznia 1961 r. - Dz. U. Nr 5, poz. 32).Wbrew zatem poglądowi wyrażonemu w zaskarżonym postanowieniu, spór w niniejszej sprawie ulega rozpoznaniu w drodze sądowej i dlatego to postanowienie wobec naruszenia art. 2 k.p.c. należy uchylić.