II KZ 80/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski.Sędziowie: J. Zembaty (sprawozdawca), Z. Nyczaj.Prokurator: W. Anc.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 1963 r. zażalenia obrońcy oskarżonego Bogdana K. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 17 czerwca 1963 r., na podstawie którego oddalono jego wniosek o uchylenie postanowienia prokuratora Sądu Powiatowego w Katowicach z dnia 23 maja 1961 r. w sprawie zabezpieczenia roszczeń odszkodowawczych, grzywny i grożącego oskarżonemu przepadku mienia, postanowił: zażalenia nie uwzględnić.Uzasadnienie faktyczne1. Bogdan K. został oskarżony o to, że w czasie od września 1960 r. do marca 1961 r. w K., działając wspólnie z Marianem S., przywłaszczył sobie na szkodę Kierownictwa Grupy Robót Organizacji Społecznej kwotę 24.478 zł 61 gr, tj. o czyn z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 223).Po rozpoznaniu tego oskarżenia Sąd Wojewódzki w Katowicach wyrokiem z dnia 10 czerwca 1953 r. skazał Bogdana K.:1) z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) - na 6 miesięcy więzienia i 1.000 zł grzywny za przywłaszczenie pieniędzy społecznych w kwocie 1.288 zł,2) z art. 287 § 2 k.k. w związku z art. 42 § 2 i art. 47 § 1 lit. c) k.k. - na 10 miesięcy więzienia i 3.000 zł grzywny, a łącznie - na 1 rok więzienia i 4.000 zł grzywny oraz na utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat dwóch.Wyrok ten nie jest co do oskarżonego prawomocny, gdyż, jak to przyznał w zażaleniu jego autor, zarówno oskarżony, jak i prokurator złożyli wnioski o doręczenie im wyroku z uzasadnieniem. Z tego też powodu - ze względu na możliwość wniesienia od tego wyroku rewizji przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego i łączącą się z tym wątpliwość jej uwzględnienia przez sąd rewizyjny - nie można obecnie ustalić ani tego, jaka sumę pieniędzy społecznych zagarnął oskarżony, ani też tego, jak wysoka grzywna, a ewentualnie i przepadek majątku z art. 2 § 2 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) zostanie mu prawomocnie wymierzona. Powyższe okoliczności nie pozwalają więc na zwolnienie spod zajęcia samochodu oskarżonego marki "Warszawa".2. Nie jest również słuszny ewentualny wniosek zażalenia o ograniczenie zaskarżonego postanowienia jedynie do zakazu zbywania samochodu bez naruszenia prawa oskarżonego do jego używania.Przy zabezpieczeniu i egzekucji roszczeń i kar na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) mają zastosowanie - stosownie do art. 18 § 1 tej ustawy - normy o sądowym postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, tj. przepisy części drugiej kodeksu postępowania cywilnego. Jednakże z przepisów tych nie wynika, by zabezpieczenie roszczeń pieniężnych "przez zajęcie ruchomości", o którym mowa w art. 869 pkt 1 k.p.c., nie mogło się łączyć z zakazem używania zajętego przedmiotu oraz by dłużnikowi, w którego władaniu pozostawiono zajętą ruchomość (art. 596 § 2 k.p.c.), przysługiwało prawo jej używania bez żadnego ograniczenia. Stosownie bowiem do przepisu art. 597 § 1 k.p.c. dozorca, t j. osoba, w której władaniu pozostawiono zajętą ruchomość (art. 596 § 3 k.p.c.), ma prawo tylko zwykłego i nie powodującego straty na wartości używania zajętej rzeczy.Z przepisu tego wynika więc, że dozorca może używać tylko takich zajętych ruchomości, które nie tracą na swej wartości przez ich zwykłe używanie, jak np. meble, obrazy, kosztowności i inwentarz żywy, oraz że nie wolno mu używać takich zajętych rzeczy, które wskutek ich używania tracą na wartości, jak ubranie, bielizna i wszelkiego rodzaju pojazdy, a więc i samochody. Te ostatnie w razie ich zupełnego nieużywania muszą być wprawdzie konserwowane, gdyż inaczej tracą na wartości, jednakże tracą one na wartości również przez ich zwykłe używanie. Ponadto żaden kierowca nie może mieć pewności co do tego, że nawet w czasie krótkiej przejażdżki prowadzony przez niego samochód nie zostanie uszkodzony, a nawet poważnie zniszczony.Mając więc to wszystko na uwadze należy stwierdzić, że zajęte samochody nie mogą być używane przez ich dozorców oraz że z zajęciem samochodu łączy się zakaz jego używania przez dozorcę, choćby nawet zakaz ten nie został wyraźnie orzeczony.Z tych powodów zażalenie nie mogło być uwzględnione.