II CR 249/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta. Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), S. Rudnicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Z. przeciwko Władysławowi G., Stanisławowi W., Bolesławowi B. o 48.341,70 zł z weksla, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Zambrowie z dnia 28 grudnia 1962 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Zambrowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneNakazem zapłaty z dnia 15.X.1962 r. Państwowe Biuro Notarialne nakazało pozwanym Władysławowi G., Stanisławowi W. i Bolesławowi B. solidarną zapłatę na rzecz powodowej Spółdzielni kwoty 48.341,70 zł.Na skutek zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty, wniesionych przez poręczycieli wekslowych Stanisława W. i Bolesława B., Sąd Powiatowy nakaz w stosunku do nich uchylił i powództwo w tym zakresie oddalił. Sąd uznał, że poręczenie jest nieważne, ponieważ deklaracja poręczycieli z dnia 17.X.1961 r. nie określała górnej granicy długu.Od powyższego prawomocnego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości z wnioskiem o jego zmianę i o utrzymanie nakazu zapłaty w całości w mocy. Skarżący zarzuca naruszenie art. 30, 31, 32 i 47 prawa wekslowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna trafnie wskazuje, że ważność zobowiązania wekslowego nie jest uzależniona od istnienia deklaracji wekslowej. W szczególności przepisy art. 30-32 prawa wekslowego nie uzależniają odpowiedzialności opartej na poręczeniu wekslowym od innych warunków prócz złożenia podpisu na wekslu w sposób przewidziany w art. 31 prawa wekslowego.Skoro więc samo wystawienie tzw. deklaracji poręczycielskiej nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności wekslowej, to nie jest także istotny fakt, że deklaracja ta nie zawiera określenia górnej granicy długu. Przepis art. 627 k.z., uzależniający ważność poręczenia za dług przyszły od określenia górnej granicy odpowiedzialności, nie ma zastosowania do odpowiedzialności opartej na przepisach prawa wekslowego.W związku ze złożonymi na rozprawie przed Sądem Najwyższym oświadczeniami stron, że istnieje stała praktyka oparta na zarządzeniach władz spółdzielczych wystawiania tzw. deklaracji poręczycielskich ze wskazaniem górnej granicy odpowiedzialności wekslowej, należy wyjaśnić, że praktyka ta jest niewątpliwie celowa i korzystna dla obu stron, gdyż wprowadza jasność w ich wzajemnych stosunkach i w razie sporu upraszcza postępowanie dowodowe. Jeśli jednak deklaracji takiej wyjątkowo brak, to nie oznacza to - jak już wyżej wskazano - nieważności odpowiedzialności opartej na poręczeniu wekslowym. Poręczyciel może jednak w razie poręczenia na wekslu niezupełnym w chwili wystawienia (weksla in blanco) - jak to ma miejsce w sprawie niniejszej - dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi, jaka była w istocie treść porozumienia stron, oraz że weksel został uzupełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem (art. 10 prawa wekslowego).Ponieważ wyrok Sądu Powiatowego został oparty na błędnej przesłance prawnej, nie może być utrzymany w mocy.Nie zachodzą jednak podstawy do orzeczenia co do istoty sprawy (art. 386 k.p.c.), albowiem stan jej wymaga dalszych ustaleń faktycznych.W szczególności na rozprawie przed Sądem Najwyższym pozwani podtrzymywali swoją obronę, że nie podpisywali deklaracji pisemnej, a na podstawie ustnego porozumienia mieli odpowiadać tylko za nabyte przez głównego dłużnika ubranie bądź też do wysokości 3.000 zł. Obrona ta wymaga rozważenia i w tym celu należało przekazać sprawę Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c.).Z tych przyczyn i na podstawie art. 396-398 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.