II CR 15/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: F. Błahuta (sprawozdawca), B. Łubkowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa A. przeciwko Marii G. i Andrzejowi G. o unieważnienie uznania ojcostwa, na skutek rewizji powoda i pozwanej Marii G. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 23 maja 1962 r.,oddalił obie rewizje.Uzasadnienie faktycznePowód uznał przed Sądem Powiatowym w Siemianowicach dnia 11 lipca 1961 r. w sprawie Ns 195/61, że jest ojcem pozwanego Andrzeja G., urodzonego 23 listopada 1954 r. z matki Marii G., pozwanego również w niniejszej sprawie.Obecnie powód żąda unieważnienia tego uznania i ustalenia, że nie jest ojcem pozwanego, a dla uzasadnienia powyższych żądań podał w pozwie, że z matką dziecka przed urodzeniem dziecka nie miał nigdy stosunków fizycznych, oświadczenie zaś o uznaniu dziecka złożył tylko na skutek namowy matki dziecka, tj. pozwanej. Do pisma dołączył powód zaświadczenie pozwanej Marii G. stwierdzające, że powód nie jest ojcem pozwanego i nie obcował z pozwaną przed urodzeniem przez nią dziecka.Na rozprawie pozwana uznała powództwo, natomiast o jego oddalenie wniósł kurator dziecka zarzucając, że powód jest ojcem dziecka, i powołując dowody na stwierdzenie tego zarzutu.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając je na podstawie samych twierdzeń powoda za bezzasadne. Z twierdzeń tych bowiem nie wynika, by oświadczenie powoda o uznanie było dotknięte wadą powodującą nieważność uznania (art. 46 k.r.).Wyrok zaskarżył powód i pozwana.Powód wywodzi w rewizji, że oświadczenie o uznaniu dziecka złożone zostało w porozumieniu z matką dziecka jedynie dla pozoru, jest więc nieważne z mocy art. 70 p.o.p.c. Ta pozorność wynika z twierdzeń pozwu, należało więc zbadać ich prawdziwość.Pozwana w rewizji podnosi, że nie miała z powodem przed urodzeniem dziecka stosunków fizycznych i tę okoliczność należało zbadać.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak słusznie podkreślił Sąd Wojewódzki, do unieważnienia uznania dziecka - oprócz wykazania że uznający nie jest ojcem dziecka - potrzebne jest nadto stwierdzenie, że oświadczenie woli dotknięte jest wadą przewidzianą w przepisach ogólnych prawa cywilnego.Trafny jest również pogląd Sądu Wojewódzkiego, że z twierdzeń powoda nie wynika, żeby zachodziła wada powodująca nieważność uznania.Powód w rewizji uważa, że oświadczenie o uznaniu dziecka w świetle przytoczonych w pozwie okoliczności było oświadczeniem złożonym w porozumieniu z matką dziecka tylko dla pozoru, jest więc w świetle art. 70 p.o.p.c. nieważne. Pogląd, powyższy uznać należy za błędny. Uznanie dziecka (art. 44 kod. rodz.) jest ze swej istoty jednostronną, a nie dwustronną czynnością prawną. Wprawdzie do uznania potrzebna jest zgoda matki, jednakże nie zmienia to jednostronnego charakteru czynności prawnej, jaką jest uznanie. Nie jest ono umową między uznającym a matką dziecka, ani między uznającym a dzieckiem. Porozumienie z matką dziecka, mające na celu uznanie dziecka tylko dla pozoru, nie może mieć wpływu na ważność uznania. Zmowa taka nie może szkodzić dziecku, skoro skutek uznania dotyczy dziecka, dziecko zaś żadnego udziału w tej zmowie nie brało i brać nie mogło.Z powyższych względów obie rewizje nie mogą odnieść skutku i podlegają oddaleniu (art. 383 k.p.c.).