Rw 683/62

PostanowienieIzba Cywilna1962-07-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może orzec degradację wobec sprawcy przestępstwa wojskowego, nawet jeśli nie jest w służbie czynnej?
Ratio decidendi
Sąd może orzec degradację przy każdym przestępstwie wojskowym na podstawie art. 45 § 1 lit. a k.k.W.P. Uprawnienie to powinno być stosowane, gdy sprawca skompromitował się czynem w stopniu uniemożliwiającym dalsze pełnienie funkcji wojskowych zgodnie z zasadami dyscypliny wojskowej i poczuciem sprawiedliwości. Sam fakt skazania na długotrwałą karę pozbawienia wolności powinien skłaniać sąd do rozważenia degradacji, gdyż po odbyciu takiej kary oficer lub podoficer zazwyczaj nie będzie w stanie sprostać wymaganiom stawianym wychowawcom żołnierzy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy przestępstwa wojskowego popełnionego przez oficera lub podoficera. Sąd rozważał możliwość orzeczenia degradacji wobec sprawcy, biorąc pod uwagę charakter popełnionego czynu i wymierzoną karę.
Rozstrzygnięcie
Sąd może orzec degradację wobec sprawcy przestępstwa wojskowego, jeśli jego czyn narusza zasady dyscypliny wojskowej i poczucie sprawiedliwości, a długotrwała kara pozbawienia wolności może być ku temu przesłanką.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktycznePrzestępstwo z art. 144 k.k.W.P. jest przestępstwem wojskowym, a więc ma do niego zastosowanie art. 45 § 1 lit. a k.k.W.P., po myśli którego przy każdym przestępstwie wojskowym sąd może orzec degradację.Jest rzeczą oczywistą, że z tego uprawnienia sąd powinien korzystać tylko wówczas, gdy przewód sądowy wykaże, że sprawca przestępstwa wojskowego tak się skompromitował swoim czynem, że pozostawienie mu - mimo skazania go za przestępstwo wojskowe - stopnia wojskowego (chociażby nawet nie w służbie czynnej, lecz w rezerwie) nie byłoby zgodne z zasadami dyscypliny wojskowej, godziłoby bezpośrednio w poczucie sprawiedliwości członków korpusu oficerskiego czy podoficerskiego.Często już sam fakt skazania sprawcy za przestępstwo wojskowe na karę długotrwałego bezwzględnego pozbawienia wolności (np. kilku lat więzienia) - powinien skłaniać sąd do rozważenia kwestii degradacji. Wiadomo bowiem, że po odbyciu kary kilkuletniego więzienia oficer lub podoficer z reguły nie będzie już mógł sprostać wysokim wymaganiom stawianym przez regulaminy wychowawcom żołnierzy. I tak np. pkt 84 Regulaminu Służby Wewnętrznej SZ PRL stanowi, że przełożony (a więc oficer lub podoficer) powinien dawać przykład "nienagannego zachowania się, ścisłego przestrzegania obowiązujących ustaw, regulaminów, rozkazów i zarządzeń." Trudno przypuszczać, że oficer lub podoficer, któremu za przestępstwo wojskowe, polegające na nieprzestrzeganiu obowiązujących ustaw, regulaminów, zarządzeń, wymierzono karę kilkuletniego więzienia - po odbyciu tej kary - będzie mógł dawać swoim podwładnym przykład zachowania się, wymaganego przez regulamin.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 144 KKart. 45 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.