VI KO 61/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: K. Czajkowski, Z. Chełmicki (sprawozdawca).Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Juliana N. oskarżonego z art. 148 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przepis art. 53 ustawy o ustroju adwokatury ma zastosowanie wyłącznie do faktów, o których dowiedział się adwokat od klienta, czy też objęta jest tajemnicą zawodową całość rozmów między klientem a adwokatem w związku z omawianiem obrony w konkretnej sprawie?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneAktualnie określony w art. 53 ustawy o ustroju adwokatury zakres obowiązku tajemnicy zawodowej adwokata wyrażony w słowach: "wszystko, o czym dowiedział się z tytułu wykonywania zawodu adwokackiego", różni się zasadniczo od sformułowania art. 71 Prawa o ustroju adwokatury z dnia 4 maja 1938 r. (Dz. U. z 1938 r. Nr 33, poz. 289). Wymieniony przepis zastrzegał tajemnicę jedynie co do "wiadomości" udzielonych obrońcy z tego samego tytułu. Takie więc szerokie, jak obecnie, ramy pojęcia obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej nie pozwalają na przyjęcie, że tajemnicą jest tylko to, o czym dowiedział się od swego klienta. Tajemnicę tę stanowią wszelkie informacje skądkolwiek otrzymane (w tym również własne spostrzeżenia adwokata), i to nie tylko co do wiadomości dotyczących jego klienta w danej sprawie, lecz także innych osób, w szczególności współoskarżonego. Podobny zakres pojmowania obowiązku tajemnicy zawodowej obrońcy tłumaczy się koniecznością utrwalenia zaufania do dyskrecji adwokatów, co z kolei umożliwia im należyte wykonywanie ich zadań.Obowiązek ten może ustać tylko w wypadkach, kiedy klient adwokata sam ujawnił treść rozmów lub ich fragmenty, dając przez to do zrozumienia, że na zachowaniu w tajemnicy rozmów w części ujawnionej mu nie zależy, a nadto gdy - w szczególności z inicjatywy takiego klienta - toczy się postępowanie dyscyplinarne lub karne, skierowane przeciwko samemu adwokatowi w związku z treścią tych rozmów. W tym ostatnim wypadku wchodzi w grę prawo do obrony, które nie może doznać ograniczenia przez związanie adwokata obowiązkiem tajemnicy zawodowej.Jeśliby bowiem obowiązek ten zachować, adwokat znalazłby się w sytuacji gorszej niż każda inna osoba pozostająca w stanie oskarżenia.Kwestii odpowiedzialności adwokata na podstawie przepisów prawa materialnego, jak np. z art. 148 k.k., Sąd Najwyższy nie rozważył, albowiem treść takiego rozstrzygnięcia zależy od ustaleń faktycznych.