VI KO 79/60

UchwałaIzba Karna1961-01-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie przez sąd powiatowy sprawy o czyn zakwalifikowany w akcie oskarżenia przez oskarżyciela, a w wyroku przez tenże sąd, jako przestępstwo, dla którego rozpoznania sąd powiatowy jest rzeczowo właściwy, obraża art. 12 k.p.k. w przypadku, gdy w istocie rzeczy czyn ów wyczerpuje znamiona przestępstwa, podlegającego właściwości sądu wojewódzkiego?
Ratio decidendi
Sąd rozstrzyga czyn, a nie jego opis zawarty w akcie oskarżenia czy kwalifikację przyjętą przez oskarżyciela. Sąd nie jest związany oceną prawną czynu wskazaną w akcie oskarżenia. Normy procesowe dotyczące właściwości rzeczowej sądów powszechnych odnoszą się do przestępstw określonych w przepisach prawa karnego materialnego, a nie do czynu zarzucanego czy przypisanego. W prawie karnym procesowym obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, co oznacza, że sąd ma obowiązek dążyć do ustalenia prawdy i orzekać na podstawie całokształtu okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Przed Sądem Najwyższym stanęła kwestia prawna dotycząca właściwości rzeczowej sądu. Chodziło o sytuację, w której sąd powiatowy rozpoznał sprawę o czyn zakwalifikowany jako przestępstwo podlegające właściwości sądu wojewódzkiego. Sąd Najwyższy miał rozstrzygnąć, czy takie postępowanie narusza przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił rozstrzygnąć kwestię prawną w sposób wskazany w sentencji, która odnosi się do rozstrzygnięcia "jak wyżej", co oznacza potwierdzenie zasady, że sąd rozstrzyga czyn, a nie jego opis czy kwalifikację prawną.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w powiększonym składzie przedstawioną przez zwykły skład Sądu Najwyższego kwestię prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy rozpoznanie przez sąd powiatowy sprawy o czyn zakwalifikowany w akcie oskarżenia przez oskarżyciela, a w wyroku przez tenże sąd, jako przestępstwo, dla którego rozpoznania sąd powiatowy jest rzeczowo właściwy, obraża art. 12 k.p.k. w przypadku, gdy w istocie rzeczy czyn ów wyczerpuje znamiona przestępstwa, podlegającego właściwości sądu wojewódzkiego" -uchwalił rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Sąd sądzi czyn a nie jego opis zawarty w akcie oskarżenia, ani też kwalifikację przyjętą przez oskarżyciela. Sąd nie jest przeto związany ani opisem czynu, ani jego prawną oceną, wskazaną w akcie oskarżenia.2. Normy procesowe o zakresie właściwości rzeczowej sądów powszechnych nie mówią ani o czynie zarzucanym, ani o czynie przypisanym, lecz o przestępstwach, określonych w wymienionych tam przepisach prawa karnego materialnego.3. W prawie karnym procesowym obowiązuje zasada prawdy obiektywnej. Każdy sąd ma obowiązek, wydając orzeczenie merytoryczne o winie i karze, dążyć do ustalenia tej prawdy. W wyroku merytorycznym więc sąd orzeka na podstawie całokształtu okoliczności sprawy (art. 320 k.p.k.) o tym, czy rzeczywiście było przestępstwo i jakie.4. Okoliczności sądowi nieznane albo takie, które ujawniły się po zakończeniu procesu, nie mają wpływu na ocenę czy właściwość rzeczowa sądu nie została naruszona.5. Jeżeli sąd pierwszej instancji błędnie ustali czyn będący podstawą procesu karnego, naprawienie tej omyłki następuje w toku postępowania drogą przewidzianej przez prawo kontroli orzeczeń sądowych. Nie może to jednak nastąpić w trybie przewidzianym w art. 12 i 13 k.p.k.6. O tym więc, czy dany sąd jest rzeczowo właściwy do merytorycznego rozpoznania danej sprawy, decyduje w toku procesu czyn będący podstawą faktyczną procesu tak, jak się on przedstawia w świetle okoliczności danej sprawy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12 KPKart. 320 KPKart. 12

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.