2 CZ 49/61
PostanowienieIzba Cywilna1961-04-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć pozwanego przed wszczęciem postępowania nakazowego uzasadnia zawieszenie postępowania, jeśli pozostali pozwani są dłużnikami wekslowymi, a nie współuczestnikami koniecznymi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć pozwanego przed wszczęciem postępowania nakazowego nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 183 § 1 pkt 1 k.p.c. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy śmierć strony następuje w toku trwania wszczętego procesu. Ponadto, w przypadku dłużników wekslowych, którzy nie są współuczestnikami koniecznymi, śmierć jednego z nich nie obliguje sądu do zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Powódka Spółdzielnia Pracy wniosła pozew o zapłatę kwoty 51.980 zł przeciwko Franciszkowi D., Władysławowi O. i Januszowi D. w postępowaniu nakazowym. Pozwany Władysław O. zmarł przed wniesieniem pozwu. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek powódki o podjęcie postępowania w stosunku do Franciszka D. i Janusza D., uznając, że postępowanie zostało zawieszone na skutek śmierci Władysława O. Powódka wniosła zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i podjął zawieszone postępowanie odnośnie pozwanych Franciszka D. i Jana D.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Pracy i Hodowców Zwierząt Futerkowych w O. przeciwko Franciszkowi D. i Władysławowi O. o 51.980 zł, po rozpoznaniu zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 23 lutego 1961 r., zaskarżone postanowienie zmienił i podjął zawieszone postępowanie odnośnie pozwanych Franciszka D. i Jana D.Uzasadnienie faktyczneW sprawie z powództwa Spółdzielni Pracy i Hodowców Zwierząt Futerkowych przeciwko pozwanym1)Franciszkowi D.,2)Władysławowi O. i3)Januszowi D. - wytoczonego w postępowaniu nakazowym - o zapłatę kwoty 51.980 zł, Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 23 lutego 1961 r. oddalił wniosek powódki o podjęcie w stosunku do pozwanych ad 1) i 3) postępowania, zawieszonego na skutek śmierci pozwanego ad 2).Zażalenie powódki, wniesione od powyższego postanowienia, jest uzasadnione.Zgodnie z art. 183 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony. Przepis ten jednak dotyczy tylko sytuacji, w której śmierć strony następuje w toku trwania wszczętego procesu, nie dotyczy zaś sytuacji, w której strona zmarła jeszcze przed wszczęciem procesu. W tym bowiem ostatnim wypadku stajemy jedynie przed problemem prawidłowego oznaczenia strony. W niniejszej sprawie pozwany ad 2) Władysław O. zmarł dnia 9 maja 1960 r. pozew zaś został wniesiony w dniu 24 października 1960 r.Podstawy do zawieszenia postępowania nie było jeszcze z innego powodu. Wszyscy pozwani są dłużnikami wekslowymi nie są więc współuczestnikami koniecznymi. Jedynie zaś śmierć jednego ze współuczestników koniecznych powoduje z mocy art. 183 k.p.c. obowiązek zawieszenia postępowania. Przy innym rodzaju współuczestnictwa takiego obowiązku nie ma, gdyż wówczas współuczestnicy nie muszą występować łącznie (art. 220 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 141/25 2025-08-13Czy w przypadku śmierci uczestnika postępowania egzekucyjnego, który był stroną postępowania, należy zawiesić postępowanie w sprawie egzekucyjnej?
- III CZ 232/25 2026-02-27Czy postępowanie zażaleniowe powinno zostać zawieszone z uwagi na śmierć jednej z pozwanej?
- V CSK 311/18 2020-01-29Czy śmierć uczestnika postępowania przed wydaniem postanowienia przez Sąd Najwyższy skutkuje jego uchyleniem?
- II CR 166/63 1964-04-09Czy śmierć strony w trakcie zawieszenia postępowania na podstawie art. 195 k.p.c. unicestwia skutki tego zawieszenia i powoduje obligatoryjne zawieszenie postępowania z mocy prawa na podstawie art. 183 § 1 k.p.c.?
- II NSNC 2/24 2024-06-25Czy śmierć strony w toku postępowania w przedmiocie skargi nadzwyczajnej uzasadnia jego zawieszenie z urzędu?
Powołane przepisy
art. 183 § 1 pkt 1 KPCart. 183 KPCart. 220 KPC§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.