I K 1195/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski.Sędziowie: S. Dąbrowski (sprawozdawca), M. Bogusławski.Prokurator: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana B. oskarżonego z art. 23 § 1 w związku z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla województwa warszawskiego z dnia 14 maja 1960 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Jan B. został oskarżony o to, że w zamiarze pozbawienia życia Stefana M. uderzył go kilkakrotnie prętem żelaznym w głowę, powodując pęknięcie kości ciemieniowej lewej z uciskiem mózgu, lecz zamierzonego przestępstwa nie dokonał, gdyż do bijącego podbiegł Jerzy M. wzywając pomocy, i w ten sposób zmusił go do ucieczki, tj. o czyn przewidziany w art. 23 w związku z art. 225 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki dla województwa warszawskiego wyrokiem z dnia 14 maja 1960 r. uznał oskarżonego Jana B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tą jednak zmianą, że oskarżony uderzył Stefana M. twardym, tępym przedmiotem w głowę, i za ten czyn z mocy art. 23 w związku z art. 225 § 1 k.k. skazał oskarżonego Jana B. na karą 8 lat więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 10 stycznia 1957 r. do dnia 2 maja 1958 r., a ponadto w związku z wytoczonym powództwem cywilnym zasądził od skazanego na rzecz Stefana M. kwotę 5.000 zł za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną.Od powyższego wyroku wniósł rewizję oskarżony Jan B., zarzucając:1. obrazę art. 307 § 2 k.p.k. przez uniemożliwienie oskarżonemu i obronie obecności w czasie oględzin miejsca przestępstwa w Z. w dniu 14 maja 1960 r. oraz obrazę art. 216 i 225 § 2 k.p.k. przez niesporządzenie formalnego protokołu z wizji lokalnej, który jako włączony do protokołu rozprawy został zaakceptowany przez protokolanta nie biorącego udziału w oględzinach w Z.,2. błędną ocenę okoliczności faktycznych polegającą na:a) oparciu ustaleń na zeznaniach świadków M., którzy nie zasługują na wiarę;b) przypisaniu oskarżonemu zamiaru zabójstwa, aczkolwiek materiał sprawy nie pozwala na takie ustalenie, zwłaszcza że nie ustalono rodzaju użytego przedmiotu, jakim zadane zostało uszkodzenie ciała, i to tylko jednym ciosem,3. obrazę art. 23 w związku z art. 225 § 1 k.k. przez zakwalifikowanie czynu z tego przepisu zamiast z art. 235 § 1 k.k.4. rażącą surowość wymierzonej kary.Rewizja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego lub przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Słuszny jest zarzut rewizji dotyczący obrazy art. 307 k.p.k.W myśl § 2 przepisu art. 307 k.p.k. strony mają prawo być obecne przy czynnościach sądowych i zadawać pytania.Skoro w toku rozprawy zaszła potrzeba dokonania oględzin miejsca wypadku, o czym ogłoszono stronom, to Sąd Wojewódzki powinien był umożliwić obrońcom oskarżonego wzięcie udziału w tej czynności. Tymczasem Sąd Wojewódzki wbrew ich sprzeciwom wyznaczył tak krótki termin dla omawianej czynności w odległej miejscowości (bo o godz. 1145 na godz. 13), że w tej sytuacji obrońcy oskarżonego, pozbawieni w tym czasie publicznego środka lokomocji i nie dysponując w tym czasie funduszami na opłacenie taksówki, nie mogli się udać na miejsce oględzin.W ten sposób Sąd Wojewódzki ograniczył prawo oskarżonego do obrony przewidziane w § 2 art. 307 w związku z art. 306 k.p.k.Sąd Wojewódzki nie uzasadnił nawet swego stanowiska co do nieuwzględnienia wniosku obrońców o wyznaczenie oględzin w terminie umożliwiającym im obecność przy oględzinach.Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wyniki oględzin miały poważny wpływ na poczynione przez sąd ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę skazania oskarżonego.W tych warunkach opisane wyżej uchybienia sądu, jako mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, powodują konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.W tym stanie rzeczy szczegółowe rozpatrywanie dalszych zarzutów rewizji stało się zbędne.Zauważyć jedynie należy, że do protokołu rozprawy został włączony protokół z wizji lokalnej, nie podpisany jednak przez osoby biorące udział w tej czynności, jak tego wymaga § 2 art. 225 k.p.k.Z porównania charakteru pisma, jakim jest sporządzony protokół rozprawy głównej, wynikałoby, że również protokół oględzin sporządził ten sam protokolant, który jednak według twierdzeń rewizji nie brał udziału w oględzinach i nie był na miejscu wypadku.Tego rodzaju czynność jest sprzeczna z przepisami art. 225 § 2 k.p.k.Z powyższych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.