V K 132/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Janusza M. o odszkodowanie, po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 22 października 1959 r. na podstawie art. 394-396, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 22 października 1959 r. pozostawił bez uwzględnienia wniosek Janusza M. o odszkodowanie za niesłuszne skazanie.Postanowienie to zostało uzasadnione dopiero na żądanie pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 24 października 1959 r. i doręczone mu dnia 17 listopada 1959 r.Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 13 lutego 1960 r. zażalenie pełnomocnika wnioskodawcy pozostawił bez rozpoznania jako spóźnione.Od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi wniósł rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę art. § 2 k.p.k. z powodu tego, że Sąd Wojewódzki uzasadnił swoje postanowienie dopiero na żądanie pełnomocnika wnioskodawcy na skutek go zostało mu ono doręczone po upływie za tego terminu siedmiodniowego do założenia żalenia.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy w powiększonym składzie zważył co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Przepis art. 44 § 2 k.p.k. stanowi, że wszystkie inne orzeczenia, poza wymienionymi w lit. a i b, do których nie należą postanowią rozstrzygające wnioski o odszkodowanie, sąd winien uzasadnić z urzędu z wyjątkiem wypadków, w których ustawa wyraźnie go od zwalnia.Ponieważ brak jest przepisu specjalni w kodeksie postępowania karnego, który by zwalniał sąd od obowiązku uzasadnienia tego rodzaju postanowień jak w niniejszej sprawie, należy uznać, że sąd miał obowiązek uzasadnić zaskarżone postanowienie.Z uwagi na to, że przepisy art. 337 i 338 k. dotyczą wyłącznie wyroków, a brak jest analogicznych przepisów odnoszących się do postanowień, należy stwierdzić, że sąd powinien postanowienie w sprawie niniejszej uzasadnić przed jego ogłoszeniem, albowiem w sprawach o odszkodowanie z art. 510 i następnych k.p.k. służy zażalenie (art. 516 k.p.k.), do złożenia którego termin liczy się na zasadach ogólnych, tj. od daty ogłoszenia postanowienia (art. 209 k.p.k.), nie ma bowiem szczególnego przepisu, nakazującego liczenie terminu od doręczenia odpisu takiego postanowienia.W myśl art. 208 § 1 k.p.k. termin do złożenia zażalenia wynosi siedem dni i jest zawity, doręczenie pełnomocnikowi wnioskodawcy odpisu zaskarżonego postanowienia w dniu 17 lutego 1959 r., a więc po upływie 26 dni, pozbawiało go możności złożenia z przyczyn od niego niezależnych środka odwoławczego ze względu na treść art. 207 § 2 k.p.k.Z uwagi na to, że uchybienie sądu nie może pozbawiać strony prawa składania środków odwoławczych, należało zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.