V K 877/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch.Sędziowie: A. Górski, M. Bogusławski (sprawozdawca).Prokurator: S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zenona M. oskarżonego z art. 1 § 3 lit. c) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 15 grudnia 1960 roku na korzyść oskarżonego Zenona M., na podstawie art. 394-396, 383 pkt 3, 388 § 1 i 400 § 1 i 4 k.p.k.uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach jako rewizyjnemu do ponownego rozpoznania.Sąd Powiatowy w Chorzowie wyrokiem z dnia 7 stycznia 1960 r. uniewinnił Zenona M. od zarzutu popełnienia czynu z art. 1 § 3 lit. c) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), mającego polegać na tym, że w nocy w Ch. oskarżony Zenon M. wspólnie z Józefem M. miał dokonać włamania do kiosku ZOR-u, skąd miał skraść gotówkę i papierosy łącznej wartości 742 zł 54 gr.Od tego wyroku założył rewizję prokurator, w wyniku której sąd rewizyjny przytoczonym wyżej wymienionym wyrokiem z dnia 15 grudnia 1960 r. uchylił wyrok I instancji i uznając Zenona M. za winnego zarzuconego mu czynu, skazał go na 2 lata więzienia.Od tego ostatniego wyroku Minister Sprawiedliwości założył rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego, zarzucając na podstawie przepisów art. 371 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów procesowych, mianowicie art. 186 i 188 k.p.k., na skutek niezawiadomienia oskarżonego Zenona M. o terminie rozprawy rewizyjnej, co naruszyło prawo oskarżonego do obrony i mogło mieć wpływ na treść wyroku, i wnosząc na zasadzie art. 383 pkt 3, 394-396 k.p.k. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:W czasie wyznaczania rozprawy rewizyjnej oskarżony Zenon M. odbywał czynną służbę wojskową w Bałtyckiej Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza, o czym Sąd był powiadomiony. Sąd jednakże wezwania na rozprawę rewizyjną wysłał dwukrotnie pod nieodpowiednie adresy, a mianowicie pierwszy raz do Domu Górnika w Ch., a drugi raz do Ł., przy czym w obu wypadkach wezwania zostały wysłane na wadliwie zredagowane nazwisko. Po raz trzeci Sąd wysłał wezwanie pod właściwy adres, tj. Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza, jednakże ponownie na zmienione nazwisko, co spowodowało zwrot wezwania przez jednostkę wojskową z wyjaśnieniem, iż osoba tego nazwiska w ewidencji tej jednostki wojskowej nie figuruje.Pomimo to sąd rewizyjny ustalił, że oskarżony Zenon M. został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, co oczywiście nie odpowiada prawdzie.Na skutek powyższego ustalenia sąd rewizyjny przeprowadził rozprawę pod nieobecność oskarżonego Zenona M.Z przytoczonych wyżej względów wyrok powyższy ostać się nie może, w szczególności dlatego, że w myśl art. 188 k.p.k. pisma sądowe doręcza się adresatom, w miarę możności do rąk własnych, a według przepisu art. 186 k.p.k. wezwania i inne pisma sądowe przesyła się dla doręczenia wojskowym w służbie czynnej ich bezpośredniemu dowództwu. Przepisy te nie mają wyłącznie charakteru instrukcyjnego, ale stanowią zagwarantowanie praw oskarżonego do obrony. Oskarżony bowiem zawiadomiony prawidłowo o terminie rozprawy rewizyjnej - w wypadku gdy nie zachodzi konieczność wyznaczenia obrony z urzędu - może na rozprawie stawić się sam bądź też może być zastąpiony przez obrońcę z wyboru.W wypadku oskarżonego Zenona M. nieodzowność zawiadomienia go o rozprawie rewizyjnej była szczególnego rodzaju, a to ze względu na rewizję prokuratora od uniewinniającego wyroku I instancji.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.