III KO 102/56
PostanowienieIzba Karna1956-12-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy po zmianach przepisów postępowania karnego wprowadzonych dekretem z 1955 r., postanowienie prokuratora o objęciu oskarżenia w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego i wniesienie aktu oskarżenia sporządzonego przez Milicję Obywatelską, a zatwierdzonego przez prokuratora, czyni zadość wymaganiom art. 65 k.p.k.?Ratio decidendi
Podpis prokuratora pod słowem "zatwierdzam" na akcie oskarżenia sporządzonym przez Milicję Obywatelską, w warunkach przedstawionych w pytaniu Sądu Wojewódzkiego, zastępuje podpis funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, który w świetle przepisów nie ma znaczenia prawnego. Kluczowe jest uprzednie wyraźne zajęcie przez prokuratora stanowiska o ściganiu czynu w interesie publicznym oraz późniejsze zaznaczenie zgodności aktu oskarżenia z jego wolą. Przepis art. 8 § 2 zd. 2 ustawy z 1950 r. dopuszcza skróconą postać aktu oskarżenia w sprawach, gdzie podlega on zatwierdzeniu przez prokuratora, a sprawy z oskarżenia prywatnego należą do takich spraw.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Gdańsku przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestię prawną dotyczącą ważności aktu oskarżenia w sprawie Leona D. i Marii D., oskarżonych z art. 237 § k.k. Akt oskarżenia został sporządzony przez Milicję Obywatelską i zatwierdzony przez prokuratora. Zmiany w przepisach postępowania karnego nastąpiły na mocy dekretu z dnia 21 grudnia 1955 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię prawną, stwierdzając, że przedstawiony sposób wniesienia aktu oskarżenia czyni zadość wymaganiom prawa.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie, w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym przy udziale Prokuratora Gen. Prok., po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 1956 r. kwestii prawnej, przekazanej do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu postanowieniem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 11 października 1956 r. KR 1834/56 w sprawie Leona D. i Marii D., oskarżonych z art. 237 § k.k.:"Czy po wprowadzeniu dekretem z dnia 21 grudnia 1955 r. (Dz. U. z 1955 r. Nr 46, poz. 309) zmian przepisów postępowania karnego, powzięcie przez prokuratora postanowienia o objęciu oskarżenia w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego i wniesienie do sądu aktu oskarżenia sporządzonego przez Milicję Obywatelską a zatwierdzonego przez prokuratora, czyni zadość wymaganiom art. 65 k.p.k.?"na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił kwestię tę rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW warunkach przedstawionych w pytaniu Sądu Wojewódzkiego, zamieszczony na akcie oskarżenia sporządzonym przez Milicję Obywatelską pod słowem "zatwierdzam", podpis prokuratora, zastępuje pod treścią aktu oskarżenia nie mający znaczenia prawnego - w świetle art. 65 § 1 k.p.k. i art. 6 § 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. w brzmieniu ustalonym dekretem z dnia 21 grudnia 1955 r. (Dz. U. z 1955 r. Nr 46, poz. 309) - podpis funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej. Rozstrzygającą ponadto rolę spełnia w takim przypadku z jednej strony fakt uprzedniego wyraźnego zajęcia przez prokuratora stanowiska, iż dany czyn, w zasadzie ścigany z oskarżenia prywatnego, winien być ze względu na konkretnie towarzyszące mu okoliczności, ścigany w interesie publicznym w postępowaniu toczącym się z urzędu, z drugiej zaś strony fakt późniejszego zaznaczenia przez prokuratora w tej lub innej formie, że akt oskarżenia, zmierzający do wszczęcia o ten czyn postępowania sądowego z urzędu, jest zgodny z jego wolą. Przeciwko zbytniemu jednak formalizowaniu w tym zakresie przemawia w szczególności przepis art. 8 § 2 zd. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (w brzmieniu ustalonym w dekrecie z dnia 21 grudnia 1955 r.), dopuszczający w sprawach, w których akt oskarżenia podlega zatwierdzeniu przez prokuratora, skróconą postać tego aktu, a sprawy z oskarżenia prywatnego, należą do rzędu takich właśnie spraw (art. 5 wym. ustawy z 20 lipca 1950 r.).Wobec powyższego przedstawioną kwestię prawną należało rozstrzygnąć jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 33/60 1960-08-25Czy w przypadku zniesławienia urzędnika, gdy akt oskarżenia sporządzony przez Milicję Obywatelską został zatwierdzony przez prokuratora na podstawie art. 65 k.p.k., można uznać, że postępowanie zostało wszczęte na żądani…
- VI KO 10/60 1961-11-05Czy Prokurator może na rozprawie rewizyjnej objąć skuteczne oskarżenie w myśl art. 65 § 1 k.p.k., jeżeli na rozprawie tej stwierdzono, że czyn oskarżonego, wskazany w akcie oskarżenia sporządzonym przez Milicję Obywatels…
- VI KO 72/59 1961-01-21Czy wniesienie i popieranie przez prokuratora aktu oskarżenia o czyn zakwalifikowany jako przestępstwo ścigane z urzędu należy uważać za objęcie oskarżenia o ten czyn, jeżeli w rzeczywistości stanowi on przestępstwo ścig…
- III KRn 665/57 1957-12-05Czy ustne oświadczenie prokuratora na rozprawie przed sądem, że obejmuje oskarżenie w sprawie ściganej z oskarżenia prywatnego, jest skuteczne, jeśli akt oskarżenia zarzuca inny czyn niż ścigany z oskarżenia prywatnego?
- Rw 1314/69 1969-10-24Czy skazanie oskarżonego za czyn opisany w części opisowej aktu oskarżenia, ale nieobjęty jego konkluzją, narusza zasadę skargowości w wojskowym procesie karnym?
Powołane przepisy
art. 237art. 65 KPKart. 390 § 1 KPKart. 65 § 1 KPKart. 6 § 1art. 8 § 2art. 5§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.