1 CO 11/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Resich (sprawozdawca). Sędziowie: K. Lipiński, A. Meszorer.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zrzeszenia Sportowego "Budowlani" - Rada Okręgowa w Lublinie przeciwko Michałowi T. o 720 zł, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 25 stycznia 1957 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c., a mianowicie:"Czy na postanowienie, którego przedmiotem jest odmowa przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku zaocznego, służy zażalenie czy rewizja"?uchwalił następującą odpowiedź:"Na postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku zaocznego przysługuje zażalenie".Uzasadnienie faktycznePostawione przez Sąd Wojewódzki pytanie zrodziła zapewne wątpliwość wywołana próbą wykładni systematycznej, która przez zawarte w punkcie 10 art. 391 § 1 k.p.c. pojęcie środków odwoławczych rozumiałaby tylko to, co obejmuje dział V Tytułu III Księgi II, a więc rewizję, zażalenie oraz rewizję nadzwyczajną. Tego rodzaju jednak wykładnia nie prowadziłaby do prawidłowych wniosków. Doktryna zna pojecie środków odwoławczych w szerszym tego słowa znaczeniu, a więc obejmujących również środki zaskarżenia niedewolutywne (sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty w postępowaniu nakazowym, sprzeciw w postępowaniu upominawczym, skarga na czynność komornika, zarzuty przeciwko planowi podziału) oraz pojęcie środków odwoławczych w węższym tego słowa znaczeniu, obejmujących wyłącznie środki zaskarżenia dewolutywne, czyli rozpoznawane przez drugą instancję. Środki zaskarżenia niedewolutywne są w każdym razie z istoty swej środkami odwoławczymi i nie można by ich wyeliminować z pojęcia "środki odwoławcze" zawartego w punkcie 10 art. 391 § 1 k.p.c. bez wykazania jakichś ważnych uzasadniających to argumentów.Argumentem tym nie może być w każdym razie oznaczenie działu V ("Środki odwoławcze"), który uregulował tylko część środków zaskarżenia, a mianowicie tych, jakie prowadzą do wywołania postępowania przed II instancję. Dla właściwej oceny sprawy istotne znaczenie ma również okoliczność, że w razie nieobjęcia cytowanym p-ktem 10 środków odwoławczych niedewolutywnych musiałoby się przyjąć jako środek zaskarżenia na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia tych środków prawnych właśnie rewizję, gdyż odmowa przywrócenia terminu w tych sytuacjach jest niewątpliwie orzeczeniem I instancji kończącym postępowanie (art. 369 § 1 k.p.c.). Trudno zaś byłoby dopatrzyć się jakiejś ratio legis dla wykazania, że przy odmowie restytucji terminu do wniesienia podstawowego środka odwoławczego, jakim jest rewizja, wystarczy do zaskarżenia zażalenie, natomiast przy odmowie restytucji do wniesienia tego rodzaju środków zaskarżenia, jak sprzeciw od nakazu zapłaty dotyczący z reguły mniejszych kwot, do zaskarżenia wymagałoby się aż rewizji. Jeszcze większe trudności powstałyby na tle egzekucji, która w ogóle nie przewiduje rewizji (art. 520 k.p.c.). W końcu nadmienić również należy, że rewizja jako środek zaskarżenia ściśle zreglamentowany szeregiem wymagań formalnych zupełnie nie odpowiada instytucji przywrócenia terminu, dla której przewidziane jest uprawdopodobnienie (art. 179 k.p.c.).Brak również argumentów dla wykazania, że właśnie przy odmowie restytucji terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego (art. 349 k.p.c.) jakaś specjalna ratio legis miałaby przemawiać za przyjęciem rewizji jako środka zaskarżenia. Uzasadnia to udzieloną w sentencji odpowiedź.