II CZ 60/67

PostanowienieIzba Cywilna1967-08-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu wojewódzkiego odmawiające przyjęcia do rozpoznania sprawy przekazanej mu przez sąd powiatowy w trybie art. 111 k.p.c. podlega zaskarżeniu rewizją lub zażaleniem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu wojewódzkiego odmawiające przyjęcia do rozpoznania sprawy przekazanej mu przez sąd powiatowy w trybie art. 111 k.p.c. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, a zatem nie podlega zaskarżeniu rewizją. Nie podlega ono również zaskarżeniu zażaleniem, gdyż przepis art. 391 § 1 pkt 1 k.p.c. stanowi, że zażalenie przysługuje na przekazanie sprawy sądowi niższemu, a nie na odmowę jej przyjęcia. Sformułowanie "zwrócić" w art. 111 § 2 k.p.c. wyraźnie wskazuje na niedopuszczalność zaskarżenia.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy przekazał Sądowi Wojewódzkiemu sprawę z wniosku Skarbu Państwa o wpis prawa własności. Sąd Wojewódzki odmówił przyjęcia sprawy do rozpoznania i nakazał jej zwrot Sądowi Powiatowemu. Zgromadzenie Sióstr Niepokalanek złożyło rewizję po terminie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd Wojewódzki odrzucił zarówno rewizję, jak i wniosek o przywrócenie terminu. Zgromadzenie wniosło zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Zgromadzenia Sióstr Niepokalanek, potwierdzając tym samym postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu rewizji i wniosku o przywrócenie terminu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia; Z. Masłowski. Sędziowie: R. Czarnecki, W. Markowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Prezydium WRN (Wydział do Spraw Wyznań) w G. o wpis prawa własności i usunięcie niezgodności wpisów, na skutek zażalenia Zgromadzenia Sióstr Niepokalanek w K. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 1967 r.,oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktyczneW sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydium WRN w G. (Wydział do Spraw Wyznań) o wpis prawa własności i usunięcie niezgodności między treścią księgi wieczystej KW Nr 5008 a rzeczywistym stanem prawnym Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 10.XII.1961 r. odmówił przyjęcia przekazanej mu do rozpoznania tej sprawy przez Sąd Powiatowy w Kościerzynie w trybie art. 111 dawnego k.p.c. i nakazał jej zwrot Sądowi Powiatowemu uznając, że poważne wątpliwości nie zachodzą.Postanowienie to zostało zaskarżone rewizją przez Zgromadzenie Sióstr Niepokalanek w K. z żądaniem jego zmiany i nakazania Sądowi Wojewódzkiemu przyjęcia sprawy do rozpoznania zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego, przy czym ponieważ powyższa rewizja została złożona po terminie, zgłoszono jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 13.IV.1967 r. odrzucił zarówno rewizję, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. To ostatnie postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem przez wspomniane Zgromadzenie, które domaga się uchylenia postanowienia i nakazania Sądowi Wojewódzkiemu rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do rewizji od postanowienia z dnia 10.XII.1962 r. i nadania tej rewizji biegu. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 369 § 1 k.p.c., obowiązującego w chwili wniesienia przez skarżące Zgromadzenie środka odwoławczego, rewizja przysługiwała od orzeczeń pierwszej instancji kończących postępowanie, zażalenie zaś od postanowień sądu i zarządzeń przewodniczącego w wypadkach szczegółowo i wyczerpująco wymienionych w art. 391 § 1 d. k.p.c. Postanowienie sądu wojewódzkiego odmawiające przyjęcia do rozpoznania sprawy przekazanej mu przez Sąd Powiatowy w trybie art. 111 d. k.p.c. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, nie mogło więc być zaskarżone rewizją. Postanowienie to nie podlegało również zaskarżeniu zażaleniem, w szczególności na podstawie art. 391 § 1 pkt 1 d. k.p.c. stanowiącego, że zażalenie przysługuje na przekazanie sprawy sądowi niższemu. Ze sformułowania § 2 art. 111 d. k.p.c. wynika jednoznacznie zasada, że prawo badania podstawy przekazania sprawy w tym trybie ustawodawca przyznał sądowi wojewódzkiemu, który może odmówić przyjęcia do rozpoznania i zwrócić sprawę sądowi powiatowemu, a użycie wyrazu "zwrócić" zamiast - jak to miało miejsce w art. 391 § 1 pkt 1 - "przekazać" wyraźnie wskazuje na to, że postanowienie sądu wojewódzkiego o odmowie przyjęcia sprawy do rozpoznania nie podlega zaskarżeniu. Identycznie przedstawia się sytuacja na tle aktualnie obowiązujących przepisów art. 18, 394 i 518 k.p.c. Dlatego prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, że jego postanowienie z dnia 10.XII.1962 r. nie podlega zaskarżeniu i z tych względów odrzucił wymieniony środek odwoławczy, jako niedopuszczalny (art. 372 d. k.p.c.). Prawidłowe jest również stanowisko Sądu, że należało odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia z dnia 10.XII.1962 r. Skoro bowiem od wspomnianego postanowienia nie przysługiwał żaden środek odwoławczy, to bezprzedmiotowe byłoby rozważanie, czy skarżąca uchybiła terminowi do zaskarżenia bez swej winy. Stosownie zarówno do art. 178 § 2 d. k.p.c., jak i art. 168 § 2 aktualnie obowiązującego k.p.c. przywrócenie nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych dla stron skutków procesowych. W wypadku niniejszym zachodziła taka właśnie sytuacja, wobec bowiem niedopuszczalności zaskarżenia uchybienie terminu co do zaskarżenia nie pociągało ujemnego skutku. Dlatego wniosek o przywrócenie terminu, jako niedopuszczalny z ustawy, prawidłowo został odrzucony (art. 171 k.p.c. i art. 180 d. k.p.c.). Z tych względów i na mocy art. 397 § 2 w związku z art. 387 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 111art. 369 § 1 KPCart. 391 § 1art. 391 § 1 pkt 1art. 18art. 372art. 178 § 2art. 168 § 2art. 171 KPCart. 180art. 397 § 2art. 387 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.