III KRn 607/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza R., osk. z art. 259 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego rewizji nadzwyczajnej od prawomocnych postanowień b. Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 31 października 1946 r. i z dnia 10 grudnia 1945 r. oddalających wniosek skazanego Tadeusza R. o wznowienie na jego korzyść postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem b. Sądu Okręgowego jako doraźnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 1946 r., skazującym oskarżonego z art. 259 k.k., na podstawie art. 394-396, 383 pkt 3, 388 § 1, 463 i 470 k.p.k. 1) uchylił zaskarżone postanowienia b. Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 31 października 1946 r. i z dnia 10 grudnia 1946 r. 2) zarządził wznowienie postępowania w sprawie Tadeusza R., skazanego z art. 259 k.k. prawomocnym wyrokiem b. Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 1946 r. wydanym w trybie doraźnym, 3) uchylił wyrok b. Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 1946 r., wydany w trybie doraźnym oraz wyrok tego Sądu z dnia 14 października 1946 r. orzekający w stosunku do oskarżonego Tadeusza R. karę łączną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu.Uzasadnienie faktycznePodstawowym dowodem skazania oskarżonego Tadeusza R. przez Sąd Okręgowy było zeznanie świadka Genowefy A., która rozpoznała rzekomo oskarżonego, jako sprawcę zarzucanej mu zbrodni.Po wydaniu wyroku Genowefa A. w sposób kategoryczny zaprzeczyła temu, by oskarżony rzeczywiście był sprawcą przestępstwa, o które go oskarżyła. Wprawdzie świadek Genowefa A. podała sprzeczne wersje rzeczywistego przebiegu zdarzenia, lecz każda z tych wersji wyłącza winę oskarżonego.Sąd Apelacyjny, pozostawiając bez uwzględnienia wniosek o wznowieniu postępowania, postanowienie swe wprawdzie uzasadnił merytorycznie niewiarygodnością zeznań świadka Genowefy A. i świadka F. przesłuchanych w trybie art. 468 k.p.k. (art. 607 k.p.k.), lecz przede wszystkim wyraził pogląd, iż do wniosku o wznowienie postępowania na korzyść oskarżonego ma zastosowanie art. 462 k.p.k. (d. 602 k.p.k.), w tym sensie, iż zarzut fałszywego zeznania musi być oparty na prawomocnym wyroku sądowym.Pogląd ten uznać należy za niesłuszny, albowiem wymaganie istnienia prawomocnego wyroku odnosi się do zarzutów "propter falsa" (art. 461 k.p.k.) uzasadniających wznowienie postępowania na niekorzyść oskarżonego, natomiast nie odnosi się do zarzutów "propter nova" uzasadniających w myśl art. 463 k.p.k. wznowienie postępowania na korzyść oskarżonego.Prawna przesłanka zatem postanowienia Sądu Apelacyjnego była błędna, a merytoryczna ocena sprawdzonych okoliczności, wskazanych we wniosku o wznowienie - wadliwa, zarówno bowiem zeznania świadka F. jak i Genowefy A. potwierdzają okoliczność, że oskarżony nie brał udziału w zarzucanym mu przestępstwie.W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienia Sądu Apelacyjnego wymagały uchylenia, a wniosek o wznowienie postępowania uznać należy za zasadny.Wobec faktu wydania wyroku orzekającego karę łączną także na podstawie kary wymierzonej oskarżonemu Tadeuszowi R. wyrokiem b. Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 1946 r. Nr IX K. 9/46 należało uchylić również wyrok b. Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 14 października 1946 r. Nr IX K. 37/46 (wyrok łączny).