I KO 140/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana B. osk. z art. 2 dekretu z dn. 31.VIII.1944 r. (Dz. U. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu wniosku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 30.VIII.1955 r. o przekazanie sprawy w trybie art. 32 k.p.k. Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku postanowił: wniosek Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy pozostawić jako przedwczesny bez rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy zapoznawszy się na posiedzeniu niejawnym z aktem oskarżenia i aktami śledztwa w sprawie przeciwko Romanowi B., osk. z art. 2 dekretu z dn. 31.VIII.1944 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy w trybie art. 32 k.p.k. do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku. W uzasadnieniu swego wniosku Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy powołuje się na to, że jego właściwość miejscowa uzasadniona jest jedynie przepisem art. 21 § 2 i 3 k.p.k., że tylko fakt przebywania oskarżonego Romana B. na terenie Warszawy spowodował wniesienie aktu oskarżenia do Sądu stołecznego. Ponadto, jak powołuje Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy, żaden z 15 wskazanych w akcie oskarżenia świadków nie mieszka w Warszawie, sześciu z tych świadków mieszka w Elblągu, jeden w Malborku, jeden w Goleniowie (woj. szczecińskie), jeden w Gorzowie Wlkp., jeden w Poznaniu. (Pozostali świadkowie, wskazani w akcie oskarżenia, mieszkają w woj. wrocławskim, jeden w Lublinie). Rozpoznanie zatem tej sprawy w Gdańsku zmniejszy koszty Skarbu Państwa i będzie technicznie znacznie łatwiejsze.Uzasadnienie prawneWniosek Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy uznać należy za nie nadający się w obecnym stadium postępowania do merytorycznego rozpoznania. Wniosek powyższy - jak wynika z jego uzasadnienia - zgłoszony został w oparciu o wykaz osób, których wezwania żąda oskarżyciel, nie uwzględnia więc osób, których wezwania domagać się może oskarżony ani też możliwości dowodowych, wynikających dla Sądu z art. 260 k.p.k. "Większość świadków, których należy wezwać na rozprawę", przewidziana w art. 32 k.p.k., to większość osób podlegających wezwaniu zarówno na podstawie wykazu osób wymienionych przez oskarżyciela w akcie oskarżenia, jak i na podstawie zarządzenia sądowego wydanego w trybie art. 260 k.p.k., jak wreszcie dopuszczonych przed rozprawą w charakterze świadków i biegłych przez Sąd na podstawie dalszych wniosków dowodowych stron, w szczególności zaś na podstawie wniosków dowodowych oskarżonego. Dopiero więc pełna koncentracja materiału dowodowego przed rozprawą może stanowić właściwą przesłankę do rozważenia zasadności zgłoszenia wniosku w trybie art. 32 k.p.k. Jest też rzeczą jasną, iż nie można rozważać kwestii wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 32 k.p.k. bez równoczesnego rozstrzygnięcia z wynikiem negatywnym kwestii wskazywanych sądowi przez art. 249 i 251 k.p.k. Jeśli np. akt oskarżenia nie odpowiadałby ustawowym warunkom formalnym (np. jeśliby nie został zatwierdzony zgodnie z art. 242 k.p.k.), albo jeśliby sprawa podlegała umorzeniu na podstawie art. 3 k.p.k., byłoby oczywiście niesłusznym występowanie uprzednie o przekazanie jej do innego sądu w trybie właściwości nadzwyczajnej. Wobec zaś tego, że Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy nie umożliwił stronom zgłoszenia w niniejszej sprawie ewentualnych wniosków dowodowych, że nie rozważył kwestii wynikających z art. 249, 251 i 260 k.p.k., uznać należy, że nie był w stanie ocenić należycie sprawy "większości" świadków, uzasadniającej formalnie przekazanie sprawy innemu sądowi.W sprawie niniejszej podnieść wreszcie należy względność powoływanej przez Sąd większości świadków zamieszkałych w warunkach komunikacyjnych, korzystniejszych dla dojazdów do Gdańska niż do Warszawy. Nie można też zapominać o warunkach dojazdowych dla 4 świadków zamieszkałych w woj. wrocławskim, 1 w Lublinie i 2 zamieszkałych w Gorzowie Wlkp. i Poznaniu, jak i o konwoju dla oskarżonego.Z powyższych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji swego postanowienia.