III KO 14/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka P., sk. z art. 230 § 2 k.k. zakończonej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 1950 r. oraz w sprawie tegoż Henryka P., osk. z art. 230 § 1 k.k. zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 11 października 1949 r., po rozpoznaniu wniosku Generalnego Prokuratora PRL o wznowienie postępowania karnego na korzyść skazanego na podstawie art. 463, 467, 470, 471, 472 k.p.k. postanowił a) wznowić postępowanie karne w powyższych sprawach, b) uchylić wydane w tych sprawach wyroki w części skazującej Henryka P. oraz wyrok łączny Sądu Powiatowego w Zielonej Górze w dniu 31 maja 1951 r. i obydwie te sprawy przekazać Sądowi Powiatowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w uchylonym zakresie.Uzasadnienie faktycznePo uprawomocnieniu się tych wyroków okazało się, że Henryk P. podał zarówno w śledztwie, jak i na rozprawach fałszywą datę urodzenia, gdyż jak wynika z aktów stanu cywilnego Henryk P. urodził się dnia 14 stycznia 1933 r., zatem w chwili popełnienia przypisanych mu czynów, tj. w dniu 15 stycznia 1949 r. i w dniu 6 lutego 1949 r. oraz w czasie wszczęcia przeciw niemu postępowania karnego w obydwóch tych sprawach nie miał on jeszcze ukończonych lat siedemnastu.Na podstawie powyższego stanu rzeczy Prokurator złożył wniosek o wznowienie postępowania na korzyść skazanego ze względu na to, iż Sądy zastosowały do nieletniego Henryka P. kary nie przewidziane w ustawie dla osób, które dopuściły się przestępstw przed ukończeniem lat siedemnastu.Wznowienie postępowania karnego na korzyść skazanego z powodu ujawnienia nowych faktów lub dowodów nastąpić może wówczas, gdy nowe fakty lub dowody wskazują, iż skazany jest niewinny lub że go skazano za przestępstwo cięższe niż to, które popełnił. Ten ostatni przypadek zachodzi nie tylko wówczas gdy się okaże, że oskarżonego należałoby skazać przyjmując za podstawę łagodniejsze zagrożenie karne przewidziane w przepisie określającym istotę przestępstwa lub w przepisie określającym uprzywilejowaną jego postać, ale także wówczas, gdy owo łagodniejsze zagrożenie karne wynika z przepisów części ogólnej kodeksu karnego, zakazujących wymierzania kary na podstawie zwyczajnego zagrożenia karnego.W danym przypadku Sądy, nie znając rzeczywistej daty urodzenia oskarżonego, zastosowały do niego kary nie przewidziane w ustawie dla osób, które dopuściły się przestępstw przed ukończeniem lat siedemnastu. W zasadzie groziła oskarżonemu kara umieszczenia z zakładzie poprawczym (art. 70 k.k.) lub też gdyby z powodu osiągnięcia wyższej granicy wieku umieszczenie w zakładzie poprawczym nie było celowe, kara w ustawie przewidziana z zastosowaniom obowiązkowego nadzwyczajnego złagodzenia kary stosownie do art. 76 § 1 k.k.W tych warunkach należy przyjąć, iż Sądy, opierając się na błędnych ustaleniach, skazały oskarżonego za przestępstwa zagrożone surowszymi karami, ponieważ przestępstwa te ze względu na nieletniość oskarżonego były zagrożone karą łagodniejszą od zwyczajnych zagrożeń karnych, stanowiących podstawę skazania.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.