Ł C 1375/1950

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. NamitkiewiczSędziowie: T. Kurkowski, T. Kowalski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Grzegorza K. przeciwko Łódzkiemu Towarzystwu Elektrycznemu Sp. Akc. o 2.500.000 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powoda na wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 2 maja 1950 r., zaskarżony wyrok uchylił, sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania odesłał.Uzasadnienie faktyczneGrzegorz K. w pozwie przeciwko Skarbowi Państwa (Łódzkie Towarzystwo Elektryczne Sp. Akc. pod Zarządem Państwowym) wniósł o zasądzenie na swoją rzecz 2.500.000 zł tytułem skapitalizowanej renty na utrzymanie.Powód twierdził, że w wyniku wypadku samochodowego, zawinionego przez kierowcę strony pozwanej, odniósł w roku 1935 ciężkie uszkodzenie ciała i nabawił się kalectwa, utrudniającego mu zarobkowanie w dawnym zawodzie kelnera, a obecnie zarabia jako niezdolny do ciężkiej pracy tylko 10.000 zł, a więc o 20.000 zł miesięcznie mniej, niż przed wypadkiem.Kierowca G., który spowodował wypadek, został w 1939 r. skazany z art. 236 § 1 k.k. za czyn popełniony w związku z nieostrożną jazdą, która spowodowała wypadek.Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia.Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi apelacyjnej powoda zatwierdził wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu.Powód założył skargę kasacyjną na ten wyrok i wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 283 § 4 i art. 145, 153 k.z. przez niezastosowanie tych przepisów.Skarżący wywodzi, że skoro kierowca popełnił przestępstwo, w wyniku którego skarżący poniósł szkodę, a strona pozwana jest odpowiedzialna za czyn swego pracownika, okres przedawnienia wynosi 20 lat, a nie zaś 3 lata.Skarb Państwa wniósł o oddalenie kasacji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według treści art. 283 § 4 k.z. "jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku" wierzytelność (z tytułu naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym) ulega przedawnieniu dwudziestoletniemu.Z treści tego przepisu wynika, że do zastosowania przedawnienia dwudziestoletniego do wierzytelności, której źródłem jest "czyn niedozwolony" wystarczy, aby "szkoda" wynikła ze zbrodni lub występku, przy czym obojętne jest, która z osób odpowiedzialnych za szkodę dopuściła się tej zbrodni czy też występku.W niniejszym przypadku chodzi o wierzytelność z tytułu szkody poniesionej skutkiem wypadku samochodowego zawinionego przez podwładnego strony pozwanej, a więc o wierzytelność powstałą w wyniku czynu niedozwolonego w rozumieniu kodeksu zobowiązań, ponadto szkoda wynikła według twierdzeń powoda z występku (art. 236 k.k.), zatem trafnie wywodzi skarżący, że należało przy ustalaniu terminu przedawnienia zastosować nie przepis art. 283 § 1 k.z., jak to uczynił Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku, lecz art. 283 § 4 o przedawnieniu 20-letnim.Ponieważ zaś zaskarżony wyrok opiera się wyłącznie na błędnym (jak wykazano) uznaniu, że miało zastosowanie przedawnienie trzyletnie, należało go uchylić i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.