I K 328/51

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej dnia 26 września 1951 r. w sprawie Jana N., osk. z art. 286 § 1 i 2 po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w O. Nr I. K. 281/50 z dnia 8 lutego 1951 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 uchyla zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Jana N. i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w O.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Zarzut obrazy art. 258 k. p. k. jest uzasadniony. Oskarżony w terminie określonym w art. 256 k. p. k. złożył z więzienia obszernie umotywowany wniosek dowodowy (k. 505), w którym prosi o wezwanie szeregu świadków na konkretnie wskazane okoliczności.Poza tym oskarżony wnosi o dopuszczenie dowodu:1)z akt S. B. W. zawierających rachunki i obmiary, dokonywane przezeń, a skontrolowane przez architekta powiatowego,2)ze znajdującego się w buchalterii oddziału S. B. W. w Olsztynie konta banku oraz3)z dowodów kasowych.Na odwrocie wniosku dowodowego (k. 511 v.) widoczne jest zarządzenie Prezesa Sądu dotyczące wezwania części świadków wskazanych przez oskarżonego, nie ma natomiast w aktach żadnego śladu rozpoznania w trybie art. 258 § 2 k. p. k. pozostałych wniosków dowodowych, co do dowodów, które zarządzeniem Prezesa Sądu dopuszczone nie zostały.Niezajęcie przez Sąd stanowiska co do prawidłowo zgłoszonego wniosku dowodowego oskarżonego stanowi obrazę art. 258 k. p. k.II. Słuszny też jest zarzut obrazy art. 113 § 2 k. p. k.Oskarżony w swym piśmie dowodowym dostatecznie uzasadnił potrzebę powołania innych biegłych, aniżeli ci, którzy składali opinię w śledztwie w szczególności co do biegłego M., który - jak to z okoliczności sprawy widać - bezpośrednio nadzorował pracę oskarżonego i na którego oskarżony przerzuca w swej obronie winę za zarzucane mu przestępstwo.Z uwagi na treść obrony oskarżonego zawartą już w wyżej wym. wniosku - Sąd winien był dopuścić biegłych, dających rękojmię dostatecznych wiadomości fachowych i braku jakiegokolwiek zainteresowania osobistego w wyniku sprawy.III. Uzasadniony też jest zarzut obrazy przez Sąd prawa oskarżonego do obrony.Oskarżony, przebywający w więzieniu w Warszawie, zwrócił się do Sądu z prośbą o przetransportowanie go do więzienia w O., gdzie wyznaczona została rozprawa główna, w takim terminie, który umożliwiłby mu zapoznanie się z aktami sądowymi oraz porozumienie z wyznaczonym mu obrońcą z urzędu. To żądanie oskarżonego znajduje dostateczne uzasadnienie w treści art. 200 i 76 § 1 k. p. k. niezależnie nawet od szczególnego uzasadnienia na jakie oskarżony powołał się, a mianowicie tego, iż doręczony mu odpis aktu oskarżenia jest częściowo nieczytelny, co uniemożliwia mu ustosunkowanie się do jednego z zarzutów oskarżenia.Oskarżony, przebywający w areszcie tymczasowym, nie może w sposób inny skorzystać z prawa przejrzenia akt, aniżeli w drodze zarządzenia Sądu, do którego dyspozycji się znajduje.W tych warunkach, pominięcie przez Sąd prawnego żądania oskarżonego i niezajęcie wobec niego umotywowanego stanowiska, należy uznać za równoznaczne z pozbawieniem oskarżonego możności przejrzenia akt i porozumienia się ze swym obrońcą, a co za tym idzie - naruszenie podstawowej gwarancji procesowej i zasady konstytucyjnej, jaką w systemie prawa socjalistycznego jest prawo oskarżonego do obrony.IV. Naruszeniem art. 82 k. p. k., który stanowi jedną z gwarancji procesowych, chroniących prawo oskarżonego do obrony, a w szerszym znaczeniu dobro wykrycia prawdy w procesie karnym - jest udzielenie przez wyznaczonego oskarżonemu N. obrońcy z urzędu substytucji innemu obrońcy, a mianowicie obrońcy współoskarżonego W., mimo jaskrawej sprzeczności między interesami obrony tych oskarżonych oraz przyjęcie przez obrońcę oskarżonego W. sybstytucji i dopuszczenie przez Sąd tegoż obrońcy w charakterze równoczesnego obrońcy oskarżonego N.Z uwagi na powagę uchybień procesowych, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd Najwyższy wyrok Sądu Wojewódzkiego w O. uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, pozostawiając inne zarzuty rewizji bez rozważenia.