III SA 428/88
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1988-11-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zameldowanie małoletniej na pobyt stały u dziadków, przy jednoczesnym braku zgody zarządcy budynku, narusza przepisy prawa cywilnego i rodzinnego, w szczególności dotyczące miejsca zamieszkania dziecka i władzy rodzicielskiej?Ratio decidendi
Zameldowanie małoletniej na pobyt stały u dziadków, którzy są osobami bliskimi najemcy, nie wymaga zgody zarządcy budynku, jeśli oddanie części lokalu do bezpłatnego używania nie narusza przepisów prawa lokalowego. Wbrew zarzutom skargi, takie zameldowanie nie narusza przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących miejsca zamieszkania dziecka ani przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zwłaszcza gdy rodzice wyrażają na to zgodę, a istnieją szczególne okoliczności uzasadniające zamieszkanie u dziadków.Stan faktyczny
Zakłady Azotowe w W. wniosły skargę na decyzję Dyrektora Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego we Włocławku, utrzymującą w mocy decyzję o zameldowaniu małoletniej Beaty S. na pobyt stały u jej dziadków. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących miejsca zamieszkania dziecka i władzy rodzicielskiej, sugerując, że motywem jest chęć wstąpienia w stosunek najmu. Organy administracji uznały, że Beata S. jest osobą bliską najemcy, a oddanie części lokalu do używania nie wymaga zgody zarządcy.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Zakładów Azotowych w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalił skargę Zakładów Azotowych w W. na decyzję Dyrektora Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego we Włocławku z dnia 19 lutego 1988 r. w przedmiocie zameldowania Beaty S. na pobyt stały.
Decyzją nr SA.6214-3/88 z dnia 19 lutego 1988 r. Dyrektor Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego we Włocławku utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego w W., orzekającą o zameldowaniu małoletniej Beaty S. na pobyt stały w lokalu nr 19 przy u. M. nr 2 W., którego najemcą jest jej dziadek - Ryszard B. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stosownie do art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /t.j. Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./ Beata S. jest osobą bliską najemcy i w myśl art. 41 ust. 2 tej ustawy nie jest wymagana zgoda zarządcy budynku na używanie części lokalu przez wnuczkę. W związku z tym negatywne s
stanowisko zarządcy budynku, to jest Zakładów Azotowych w W., nie mogło mieć wpływu na treść decyzji.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakłady Azotowe w W. wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organom naruszenie art. 26 Kc oraz art. 92 i nast. kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przez przyjęcie, że o miejscu zamieszkania małoletniej, pozostającej pod władzą rodzicielską, może decydować wyłącznie wola dziadków. Zdaniem skargi, w sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, które wskazywałyby na konieczność zamieszkania małoletniej wnuczki u dziadków, lecz jedynym motywem takiego działania jest wstąpienie w przyszłości w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kc. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji państwowej, orzekając w sprawie niniejszej, trafnie przyjęły, że potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu, przewidziane w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./, i ewentualna odmowa potwierdzenia tych uprawnień przez zarządcę budynku, w którym dokonano zameldowania, pozostawały bez wpływu na treść wydanej decyzji wobec ustalenia, że Beata S. jest osobą bliską najemcy /wnuczką/, a oddanie części lokalu do bezpłatnego używania osobie bliskiej nie wymaga, w myśl art. 41 ust. 1 i 2 prawa lokalowego, zgody wynajmującego.
Wbrew zarzutom skargi, wydana decyzja nie narusza art. 26 Kc, art. 92 i nast. k.r.i.o. Miejsce faktycznego pobytu dziecka należy odróżnić od miejsca jego zamieszkania w prawnym znaczeniu tego określenia. W art. 26 Kc chodzi o prawne miejsce zamieszkania, które w stosunku do dziecka jest tak zwanym domicilum necessarium, to jest miejscem zamieszkania określonym ustawowo w zależności od miejsca zamieszkania innych osób, bez względu na to, czy dziecko w rzeczywistości w danej miejscowości przebywa. Na przykład dziecko może stale przebywać - bądź to na mocy zgodnej decyzji rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska, bądź też na podstawie zarządzenia sądu opiekuńczego - u osoby trzeciej, w jakiej miejscowości nie będącej miejscem zamieszkania żadnego z rodziców.
W art. 26 Kc, podobnie jak w art. 25, art. 27 i art. 28 Kc, przez miejsce zamieszkania ustawa /kodeks cywilny/ rozumie tylko pewną miejscowość, a nie konkretne mieszkanie /por. komentarz do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pod redakcją B. Dobrzańskiego i J. Ignatowicza, Warszawa 1975, str. 662 i nast./.
Skoro zameldowanie, o którym mowa w powołanej ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczy miejsca pobytu w znaczeniu faktycznym, a nie prawnego miejsca zamieszkiwania w znaczeniu określonym w art. 26 Kc, dokonanie zameldowania Beaty S. u dziadków na pobyt stały nie narusza art. 26 Kc i nie powoduje zmiany prawnego miejsca zamieszkania dziecka,, którym w dalszym ciągu jest miejscowość, w której zamieszkują rodzice dziecka, nie zaś konkretne mieszkanie.
W sprawie bezsporne jest, że rodzice dziecka wyrażają zgodę na pobyt małoletniej u dziadków i zameldowanie jej na pobyt stały, przy czym rodzice małoletniej mieszkają w tej samej miejscowości.
Wbrew zarzutom skargi, zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, że występują szczególne okoliczności uzasadniające zamieszkanie wnuczki u dziadków. W postępowaniu wyjaśniającym bowiem zostało ustalone na podstawie zeznań świadków, że Beata S. była wychowywana przez dziadków, mieszkała u nich również w poprzednim mieszkaniu. Obecnie - gdy Beata S. ma lat 16, a dziadkowie są niedołężni - faktycznie opiekuje się nimi i pomaga im w codziennych czynnościach domowych, chociaż pozostaje nadal pod władzą rodzicielską.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wyrażenie zgody przez rodziców, a także przez małoletnią Beatę, na zameldowanie jej na pobyt stały u dziadków, zamieszkałych w tej samej miejscowości co rodzice, nie narusza dobra małoletniej ani też nie pozbawia rodziców możliwości wykonywania władzy rodzicielskiej nad ich małoletnią córką i nie wymaga zgody sądu opiekuńczego na zameldowanie na pobyt stały.
Wskazać również należy, że mieszkanie zajmowane przez Ryszarda B. nie jest mieszkaniem zakładowym, ponieważ otrzymał je jako lokal zamienny w związku z wykwaterowaniem inwestycyjnym. Zawarta z Zakładami Azotowymi w W. umowa najmu nie zawiera żadnych ograniczeń co do meldowania innych osób, oprócz najemcy, a jej par. 14 wskazuje, iż w sprawach nie uregulowanych w umowie mają zastosowanie przepisy prawa lokalowego.
Podniesiony w skardze argument o możliwości wstąpienia w przyszłości przez Beatę S. w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kc nie może przemawiać przeciwko zameldowaniu zgodnemu z przepisami omawianej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżone decyzje organów meldunkowych nie naruszają prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.
Powołane przepisy
art. 207art. 9 ustawyart. 41 ust. 2art. 26 Kcart. 92art. 691 Kc.art. 29 ust. 2 ustawyart. 41 ust. 1art. 25art. 27art. 28 Kcart. 691 Kc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło