SA/Wr 453/94
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1994-07-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatek od towarów i usług zapłacony na granicy od importu towarów stanowiących aport niepieniężny przez firmę zagraniczną na rzecz polskiej spółki podlega odliczeniu w ramach podatku naliczonego w roku 1993, w świetle art. 25 ust. 1 pkt 3 i art. 25 ust. 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Podatek od towarów i usług zapłacony na granicy od importu towarów stanowiących aport niepieniężny przez firmę zagraniczną na rzecz polskiej spółki nie podlega odliczeniu w ramach podatku naliczonego w roku 1993. Wynika to z faktu, że uzyskanie aportu rzeczowego jest nabyciem nieodpłatnym, a przepis art. 25 ust. 2 ustawy o VAT, wprowadzający wyjątek od zasady nieodliczania podatku naliczonego, odnosi się wyłącznie do wydatków związanych z nabyciem towarów i usług, a nie do nabycia nieodpłatnego. Nowelizacja przepisów wprowadzona od 1994 roku rozszerzyła katalog przypadków, w których możliwe jest odliczenie, jednak nie miała zastosowania do stanu prawnego obowiązującego w 1993 roku.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wykazała w deklaracji VAT-7 nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, wynikającą m.in. z podatku zapłaconego na granicy od importu towarów stanowiących aport niepieniężny od firmy zagranicznej. Urząd Skarbowy odmówił zwrotu części tej nadwyżki, uznając, że podatek od aportu nie podlega odliczeniu. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej sierpnia 1993 r. Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę.
Spółka z o.o. w Sz. wykazała w złożonej we wrześniu 1993 r. deklaracji podatkowej VAT-7 kwotę podatku naliczonego w zakupach towarów i usług środków trwałych w wysokości 446.661.000 zł, oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 446.135.000 zł. W toku kontroli prawidłowości sporządzania deklaracji Urząd Skarbowy uznał, że ujęto błędnie wartość podatku od towarów i usług zapłaconego na granicy od importu towarów będących aportem niepieniężnym jednego z udziałowców Spółki - firmy zagranicznej.
W następstwie tych ustaleń Urząd Skarbowy wydał na podstawie art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ decyzję, którą m.in. odmówił zwrotu Spółce z o.o. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 1993 r. w kwocie wykazanej w deklaracji i ustalił, że nadwyżka ta z tytułu rozliczenia za sierpień wynosi 176.540.000 zł.
W odwołaniach od tej decyzji pełnomocnicy Spółki zarzucili obrazę art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, a ponadto wskazali na przesłanki ekonomiczne przemawiające za zwrotem podatku naliczonego od towarów sprowadzonych z zagranicy za odpowiednimi dokumentami SAD, co ma wynikać także z art. 25 ust. 2 ustawy.
Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu I instancji w części dot. lipca 1993 r., natomiast w istocie powtórzyła jej orzeczenie odnoszące się do sierpnia 1993 r., odmawiając zwrotu nadwyżki podatku VAT w wysokości 446.135.000 zł i ustalając, że w wyniku rozliczeń za sierpień zwrotowi podlega kwota 176.540.000 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że z treści art. 25 ust. 2 wynika, że art. 25 ust. 1 pkt 3 nie dotyczy wydatków związanych z nabyciem towarów i usług, lecz uzyskanie aportu rzeczowego nie jest związane z wydatkiem podmiotu opodatkowania. Pełnomocnik Spółki wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Izby Skarbowej w części odmawiającej zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym, zarzucając naruszenie przepisów art. 19, art. 21 i art. 25 ust. 2 ustawy o VAT. W skardze kwestionowano przyjętą przez organy podatkowe interpretację wskazanych przepisów ustawy. Zdaniem strony skarżącej w art. 25 ust. 2 cyt. ustawy nastąpiło wolą ustawodawcy wyłączenie działania art. 25 ust. 1 pkt 3 w stosunku do nabywanych przez podatnika środków trwałych - co znajduje potwierdzenie w obowiązującej od 1.1.1994 r. nowelizacji przepisów VAT ustawy.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 25 ust. 1 cyt. ustawy o VAT określa przypadki, w których podatnikowi nie przysługuje przewidziane w art. 19 i art. 21 ustawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego lub zwrotu różnicy między podatkiem naliczonym a należnym. Z treści tego przepisu wynika, że z instytucji obniżenia kwoty należnego podatku VAT o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług oraz zwrotu różnicy tego podatku przez Urząd Skarbowy nie mogą korzystać podatnicy nabywający towary i usługi, którymi rozporządzono w sposób pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym /art. 25 ust. 1 pkt 3/.
Wniesienie aportu rzeczowego przez podmiot zagraniczny na rzecz podmiotu krajowego nie może być uznane za przychód ani koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. W świetle powyższego uregulowania opodatkowanie na granicy aportu rzeczowego podatkiem od towarów i usług na ogólnych zasadach /art. 7 ust. 4 ustawy o VAT w związku z art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne/ powoduje, że podatek ten nie podlega odliczeniu, a tym samym jest podatkiem należnym.
Od wyrażonej w art. 25 ust. 1 pkt 3 zasady przepis art. 25 ust. 2 określa wyjątki, zgodnie z którymi ograniczeń tych nie stosuje się do podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, które zostały uznane u podatnika za środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji. Użyte w tym przepisie sformułowanie, że art. 25 ust. 1 pkt 3 nie dotyczy wydatków związanych z nabyciem towarów i usług wskazuje wyraźnie, że przepis ten odnosi się tylko do zakupów i nie obejmuje nabycia nieodpłatnego.
Uzyskanie aportu rzeczowego jest nabyciem nieodpłatnym, a zatem brak jest przesłanek do odliczenia na podstawie art. 25 ust. 2 podatku naliczonego od tego aportu. Podkreślić przy tym trzeba, że przepis art. 25 ust. 2 wprowadza wyjątek od ustalonej zasady, wobec czego jest niedopuszczalna interpretacja rozszerzająca tego przepisu.
Dopiero w wyniku nowelizacji przepisów ustawy, wprowadzonej ustawą z dnia 9 grudnia 1993 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, rozszerzono katalog przypadków, w których nie stosuje się ograniczeń w odliczaniu podatku przewidzianych w art. 25 ust. 1 pkt 3, znosząc ograniczenia uniemożliwiające dokonanie odliczenia podatku od importu towarów stanowiących składy niepieniężne /aporty/ do spółek prawa handlowego. W stanie prawnym obowiązującym od 1.1.1994 r. w przypadku wkładu niepieniężnego wspólnika zagranicznego, wykazanie podatku od towarów i usług na dokumencie odprawy celnej pozwala podatnikowi dokonać odliczenia tego pobranego podatku od podatku należnego.
W rozpoznawanej sprawie jest niewątpliwe, że obliczenia podatkowe dotyczyły roku 1993, gdy obowiązująca treść przepisu art. 25 ust. 2 nie wprowadzała w zakresie aportów wyjątków od zasady wyrażonej w art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którą nie odlicza się podatku naliczonego, uiszczonego przy nabyciu towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Nie jest do przyjęcia teza, że wspomniana nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług (...) jedynie precyzowała i objaśniała stan prawny wynikający z przepisów istniejących już uprzednio, gdyż taki pogląd nie znajduje przekonywującej argumentacji. Tak więc uznać trzeba za trafną interpretację przyjętą przez organy podatkowe oraz dokonaną w jej wyniku w zaskarżonym rozstrzygnięciu korektę wielkości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Wobec powyższego skargę oddalono na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło