II SA 996/94

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Andrzeja S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 28 marca 1994 r. w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. Komendant Główny Policji decyzją z dnia 29 kwietnia 1992 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem 31 marca 1992 r. policjanta Andrzeja S. z powodu nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 1992 r. (...) uchylił powyższe decyzje z tego powodu, że zwolnienie ze służby nastąpiło przed upływem 3 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Wojewódzki Policji w L. decyzją z dnia 29 stycznia 1993 r. zwolnił Andrzeja S. ze służby w Policji z dniem 15 lutego 1993 r. z tych samych przyczyn co poprzednio. Komendant Główny Policji decyzją z dnia 19 kwietnia 1993 r. decyzję tę utrzymał w mocy, przy czym termin zwolnienia ze służby ustalił na dzień 19 kwietnia 1993 r. Zainteresowany zaskarżył tę decyzję, ale Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 października 1993 r. skargę oddalił. Po wydaniu tego wyroku Andrzej S. wystąpił z wnioskiem o wypłacenie mu uposażenia za okres od dnia 27 listopada 1992 r., to jest od daty wyroku uchylającego rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji, do dnia 19 kwietnia 1993 r., to jest do dnia zwolnienia ze służby. Komendant Wojewódzki Policji w L. decyzją z dnia 8 lutego 1994 r. odmówił uwzględnienia tego wniosku, a Komendant Główny Policji decyzją z dnia 28 marca 1994 r. decyzję tę utrzymał w mocy. W uzasadnieniach powyższych decyzji wyrażony został pogląd, że policjantowi należy się uposażenie tylko z tytułu służby faktycznie pełnionej. Powołano się w tej mierze na art. 99 ust. 2 i art. 126 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179/. Ponadto w zaskarżonej decyzji powołano się na pogląd wyrażony w wyroku NSA (...), iż po uchyleniu decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji powstaje sytuacja analogiczna do znanej kodeksowi pracy instytucji przywrócenia do pracy. Wyciągnięto w związku z tym wniosek, że w razie uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby policjant nie jest automatycznie mianowany na stanowisko służbowe, przez co zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy należałoby mu się uposażenie. Postępowanie w sprawie mianowania na stanowisko służbowe mogło być wszczęte dopiero po zwrocie akt sprawy przez sąd administracyjny /art. 213 Kpa/. ponieważ jednak w dalszym ciągu występowała przyczyna obligatoryjnego zwolnienia ze służby /art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji/, niezwłocznie wydano taką decyzję. Skarżący więc nie mógł być mianowany na stanowisko i dopuszczony do służby, a tym samym nie uzyskał prawa do uposażenia. Andrzej S. zaskarżył tę decyzję i wniósł o jej uchylenie. Twierdzi, że również w podanym przez niego okresie, to jest od 27 listopada 1992 r. do 19 kwietnia 1993 r., pozostawał w stosunku służbowym, co zostało potwierdzone w wydanym mu świadectwie służby, a wobec tego na podstawie art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 2 ustawy o Policji przysługuje mu za ten okres uposażenie wraz z odsetkami za zwłokę. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, zważył, co następuje: Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że policjantowi przysługuje uposażenie tylko z tytułu "faktycznie" pełnionej służby, a nie z tytułu pozostawania w służbie, jest sprzeczne z treścią art. 124 ust. 1 i art. 125 ust. 1, a zwłaszcza z treścią art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./. W myśl tych przepisów policjant otrzymuje 50 proc. uposażenia, mimo że nie pełni służby z powodu przebywania w areszcie tymczasowym lub z powodu zawieszenia go w czynnościach służbowych. W sytuacji natomiast, gdy nie pełni służby z powodu: 1/ choroby, 2/ urlopu, 3/ zwolnienia od zajęć służbowych oraz 4/ pozostawania bez przydziału służbowego, należy mu się pełne uposażenie zasadnicze, dodatek do uposażenia o charakterze stałym i inne świadczenia pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość /art. 121 ust. 1/. Natomiast w wypadkach samowolnego opuszczenia miejsca pełnienia służby albo pozostawania poza nim lub niepodejmowania służby, a także w razie zawinionej niemożności pełnienia służby uposażenie zawiesza się od najbliższego terminu płatności /art. 126 ust. 1 i 3/. Dopiero w razie uznania takich nieobecności za nie usprawiedliwione policjant traci prawo do uposażenia za ten okres /art. 126 ust. 2/. Prawo policjanta do uposażenia powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe /art. 99 ust. 1/, a wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby lub wystąpiły okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa /art. 106 ust. 3/. W tym okresie prawo to może ulegać tylko ograniczeniu co do wysokości uposażenia w sytuacjach określonych w art. 124 i 125 ustawy oraz zawieszeniu - w sytuacjach przewidzianych w art. 126. W tym ostatnim wypadku możliwość wypłaty zawieszonego uposażenia zależy od uznania lub nieuznania nieobecności w służbie za usprawiedliwioną. Powołany w zaskarżonej decyzji przepis art. 99 ust. 1 cytowanej ustawy nie określa, w jakich sytuacjach /kiedy/ policjantowi przysługuje uposażenie, lecz jedynie stanowi, że z tytułu pozostawania w służbie policjantowi przysługuje tylko jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji powoduje, że od dnia wyroku decyzja o zwolnieniu ze służby przestaje obowiązywać, a policjant od tego dnia znajduje się znów w takiej sytuacji służbowej, w jakiej pozostawał w dniu zwolnienia ze służby. Jeśli ze względów organizacyjnych lub z innych przyczyn nie można takiego policjanta zgłaszającego się do służby wykorzystać na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, właściwy przełożony jest władny choćby w formie polecenia służbowego powierzyć mu pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku /art. 37 ustawy o Policji/. Od dnia uchylenia przez sąd administracyjny rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji policjantowi należy się uposażenie; uposażenie to ulega zawieszeniu za czas od wydania wyroku do dnia zgłoszenia się policjanta do służby. Wypłata zawieszonego uposażenia zależy od uznania nieobecności w służbie za usprawiedliwioną /art. 126 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji/. Odsetki od zaległego uposażenia należą się tylko wtedy, gdy konkretny przepis prawa tak stanowi lub odsyła w kwestiach nie uregulowanych w ustawie do stosowania w tym przedmiocie na przykład przepisów prawa cywilnego /vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1992 r. III AZP 27/92/. Wobec tego, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem cytowanych przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa orzekł jak w sentencji wyroku.