III SA 194/95
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1995-10-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktura wystawiona z nieprawdziwym numerem identyfikacyjnym sprzedawcy, uniemożliwiającym jego identyfikację, stanowi podstawę do odmowy obniżenia podatku naliczonego, a także czy stanowi podstawę do zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Faktura wystawiona z nieprawdziwym numerem identyfikacyjnym sprzedawcy, uniemożliwiającym jego identyfikację, jest wystawiona niezgodnie z art. 32 ustawy o VAT, co skutkuje brakiem podstaw do obniżenia kwoty podatku naliczonego. Jednakże, samo niespełnienie wymogów art. 32 ustawy o VAT nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT, jeśli podatnik prawidłowo prowadził ewidencję zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przez organy podatkowe prawa do obniżenia podatku naliczonego na podstawie faktury, która zawierała nieprawdziwy numer identyfikacyjny sprzedawcy. Organ odwoławczy zastosował sankcję z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT, uznając, że faktura została wystawiona niezgodnie z art. 32 ustawy. Strona skarżąca kwestionowała zasadność zastosowania tej sankcji.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
uchyla zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32 tej ustawy. Wspomniany art. 32 określa podstawowe warunki, jakim powinny odpowiadać faktury /i rachunki uproszczone/, wymieniając w szczególności dane dotyczące m.in. podatnika i nabywcy. Ustęp 5 omawianego art. 32 stanowi podstawę prawną do określenia przez Ministra Finansów danych, które powinny by ujęte w fakturze.
I tak, Minister Finansów w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ określił warunki, jakim powinna odpowiada faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży. Jednym z zasadnych wymogów faktury jest podanie w niej numerów identyfikacyjnych lub numerów tymczasowych sprzedawcy i nabywcy. Powołana regulacja prawna dotycząca warunków, jakim powinna odpowiada prawidłowo wystawiona faktura, wskazuje na wysoki stopień sformalizowania tych wymagań. Taki wniosek potwierdza par. 19 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia, który odnosząc się do numerów identyfikacyjnych podatnika wprowadza w przypadku powołania numeru Pesel lub Regon dodatkowy obowiązek zamieszczania w fakturze wzmianki, iż jest to "numer tymczasowy".
W świetle przedstawionych uregulowań prawnych Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że faktura, która została wystawiona przez podatnika nigdy nie ubiegającego się o nadanie numeru identyfikacyjnego i w której wystawca zamieścił numer zmyślony, a więc nieumożliwiający zidentyfikowania podmiotu gospodarczego, jest fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32 ustawy o VAT. Skutkiem prawnym zaś wystawienia faktury w powyższy sposób był brak podstawy do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego - stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" powołanej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa z powodu nieuznania ocenianej faktury za podstawę do obniżenia podatku należnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela jednak poglądu izby skarbowej, wyrażonego w zaskarżonej decyzji, iż przedstawiona wyżej sytuacja, będąca wynikiem wystawienia i zaksięgowania faktury z 25 lipca 1994 r., uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT. W świetle bowiem art. 27 ust. 4 ustawy na podatniku spoczywa obowiązek prowadzenia ewidencji zawierającej dane ściśle określone w tym przepisie. Dopiero naruszenie przez podatnika obowiązków związanych wprost z prowadzeniem ewidencji, które ponadto doprowadziło do zawyżenia podatku naliczonego, pozwala organowi podatkowemu na zastosowanie sankcji określonej w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzenie przez podatnika ewidencji, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, w sposób zapewniający gromadzenie danych zgodnych z danymi zawartymi w dokumentach dotyczących określonej operacji gospodarczej /wierność danych zaewidencjonowanych/ jest działaniem zgodnym z wyżej wymienionym przepisem i wyłącza możliwość zastosowania art. 27 ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza ponadto, że okoliczność, iż faktura nie spełnia któregokolwiek z wymagań określonych w art. 32 ustawy, nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania wprost sankcji wynikającej z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy bez wykazania naruszeń w zakresie obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy. W świetle powyższego, skoro izba skarbowa przyjęła w zaskarżonej decyzji zastosowanie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT jedynie na podstawie przesłanki z art. 32 tej ustawy, nie zaś z art. 27 ust. 4, to decyzję tę Naczelny Sąd Administracyjny uznał za wydaną z naruszeniem art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy i uchylił ją.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło