I SA/Lu 139/96
WyrokWSA w Lublinie1996-11-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi można przypisać niewykonanie obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kas rejestrujących, jeśli rozpoczął ewidencję przed terminem, ale liczba zainstalowanych kas nie spełniała wymogu minimalnej liczby kas określonej w przepisach?Ratio decidendi
Dla przypisania podatnikowi niewykonania obowiązku ewidencjonowania obrotu za pomocą kas rejestrujących konieczne jest ustalenie, że z dniem określonym w przepisach nie rozpoczął on ewidencji za pomocą co najmniej 1/20 liczby kas. Jeśli podatnik rozpoczął ewidencję przed terminem i liczba kas mieściła się w granicach prawa, nie można mu zarzucić niewykonania obowiązku. Wady fabryczne kas fiskalnych dotyczą zobowiązań cywilnoprawnych, a nie obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatnika, który miał obowiązek ewidencjonowania obrotu za pomocą kas rejestrujących od 1 lipca 1995 r. Podatnik zainstalował 33 kasy fiskalne przed tym terminem, co przekraczało wymóg minimalnej liczby kas. Organ podatkowy zarzucił podatnikowi niewykonanie obowiązku, argumentując, że nie zainstalowano kas za usługi, za świadczenia których należności przyjmowane są przez kierowców autobusów. Podatnik podniósł również zarzut naruszenia przepisów KPA dotyczących dostępu do akt.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
1. Dla przypisania podatnikowi niewykonania obowiązku, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w zw. z par. 4 i par. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 65 poz. 278 ze zm./ konieczne jest ustalenie, że z dniem 1.07.1995 r. nie rozpoczął on ewidencji obrotu za pomocą przynajmniej 1/20 liczby kas rejestrujących. Bez znaczenia dla obowiązku wynikającego z art. 29 ust. 1 ustawy w zw. z par. 4 i par. 5 cyt. rozporządzenia pozostaje fakt dostarczenia kas fiskalnych przez producenta z wadami fabrycznymi. Kwestia ta odnosi się do nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z zawartej między stronami umowy o charakterze cywilnoprawnym i związanych z tym roszczeń odszkodowawczych.
2. Artykuł 73 par. 1 i 2 Kpa nie przewiduje obowiązku sporządzenia przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczenia ich stronie.
(...) Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnicy świadczący usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej są obowiązani do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
W rozporządzeniu z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 65 poz. 278; zm. Dz.U. nr 119 poz. 573/ Minister Finansów określił terminy, w których podatnicy obowiązani są do rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu tych kas.
W par. 4 tegoż rozporządzenia określony został termin, w którym rozpoczęcie obrotu i kwot podatku należnego powinni rozpocząć podatnicy m.in. świadczący usługi w zakresie transportu, w tym usługi, za których świadczenie należności przyjmowane jest przez kierowców autobusów komunikacji pasażerskiej.
Termin ten określony został na 1.07.1995 r. /a contrario "zwalnia się z obowiązku w okresie od 1.07.1994 r. do 30.06.1995 r."/.
Zgodnie z par. 5 ust. 1 rozporządzenia w ww. terminie podatnik miał obowiązek rozpocząć prowadzenie ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu co najmniej 1/20 liczby kas, które powinny być zastosowane we wszystkich punktach sprzedaży podatnika, w zaokrągleniu w górę do liczb całkowitych.
W sytuacji skarżącego Przedsiębiorstwa /jak wynika z tabeli do par. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 27 maja 1994 r. / odnoszą się do niego dwa terminy, w których powinno ono rozpocząć ewidencję obrotu i kwotę podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących: termin 1.01.1995 r.:
- jako świadczącego usługi w zakresie transportu; termin 1.07.1995 r.
- jako świadczącego usługi w zakresie transportu w tym usługi, za których świadczenie należność przyjmowana jest przez kierowców autobusów komunikacji pasażerskiej.
Z ustaleń zaskarżonej decyzji, jak i odpowiedzi na skargę wynika, iż zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz par. 4 i par. 5 rozporządzenia dotyczy niezainstalowania kas za usługi, za świadczenia których należności są przyjmowane przez kierowców autobusów.
Jednocześnie z ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika, iż do 1.07.1995 r. Przedsiębiorstwo zainstalowało dobrowolnie 33 kasy fiskalne - bileterki typu Emar, co znacznie przekracza ustaloną przez organy podatkowe liczbę odpowiadającą 1/20 liczby kas, które powinny być zainstalowane we wszystkich punktach sprzedaży dotyczących tego obrotu.
Z punktu widzenia przy dopełnieniu przez podatnika obowiązku o jakim mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie można pominąć użytego w par. 5 ust. 1 rozporządzenia słowa "rozpocząć".
Wynika bowiem z niego, iż od terminu określonego w par. 4 /z dnia 1.07.95/ podatnik musi ewidencjonować obrót i kwotę podatku należnego za pomocą określonej, minimalnej liczby kas, pod rygorem określonych skutków prawnych.
Dla przypisania podatnikowi niewykonania obowiązku, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 ustawy w zw. z par. 4 i par. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. konieczne jest zatem ustalenie, że z dniem 1.07.1995 nie rozpoczął on ewidencji obrotu za pomocą przynajmniej 1/20 liczby kas rejestrujących.
Jeżeli bowiem jeszcze przed terminem określonym ww. przepisem prawa podatnik rozpoczął ewidencję obrotu za pomocą kas rejestrujących, a liczba tych kas mieści się w granicach określonych przepisami prawa, nie można postawić mu zarzutu, iż nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, tylko z tego powodu, iż z obowiązku tego zaczął wywiązywać się przed terminem. Pod tym kątem zaskarżona decyzja nie wywiera rozważań i wystarczających ustaleń.
Podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują zaś uzasadnienia. Decyzja, jak należy domniemywać, w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w zakresie podatku VAT ustalonego zaskarżoną decyzją, mogłaby być wydana w innym postępowaniu. Zarzut naruszenia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest więc bezzasadny.
W świetle unormowania art. 73 Kpa nie jest również zasadny zarzut naruszenia ww. przepisu prawa, jak i w związku z tym art. 10 Kpa.
Przepis ten normuje zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, przyznając stronie prawo ich przeglądania. Prawo to służy stronie w każdym stadium postępowania. W prawie tym mieści się również prawo do utrwalania na własny użytek wiadomości w tych aktach zawartych przez ich notowanie, wykonanie odpisów oraz pod kontrolą organu kserokopii dokumentów. Art. 73 par. 1 i 2 Kpa nie przewiduje zaś obowiązku sporządzenia przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych, lub ich odpisu i doręczenia ich stronie, a z takim żądaniem wystąpiła strona w toku postępowania odwoławczego.
Strona nie wykazała zaś, iż została pozbawiona uprawnień przyznanych jej art. 73 Kpa, stąd zarzut zawarty w skardze jest gołosłowny.
Także podzielić należy pogląd, że bez znaczenia dla obowiązku wynikającego z art. 29 ust. 1 ustawy w zw. z par. 4 i par. 5 cyt. rozporządzenia z dnia 27 maja 1994 r. pozostaje fakt dostarczenia kas fiskalnych przez producenta z wadami fabrycznymi.
Kwestia ta odnosi się do nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z zawartej między stronami umowy o charakterze cywilnoprawnym i związanych z tym roszczeń odszkodowawczych.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o NSA należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło