I SA/Kr 829/96
WyrokWSA w Krakowie1996-11-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłego sporządzona na zlecenie sądu jest dokumentem urzędowym lub materiałem urzędowym w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a co za tym idzie, czy koszty uzyskania przychodów z tytułu takiej opinii podlegają 20% stawce podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Opinia biegłego sporządzona na zlecenie sądu nie jest dokumentem urzędowym, ale stanowi materiał urzędowy w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ponieważ powstaje w wyniku zastosowania procedury urzędowej (sądowej). W związku z tym nie jest przedmiotem prawa autorskiego, a koszty uzyskania przychodów z tytułu takiej opinii podlegają 20% stawce podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 w związku z art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w kontekście opinii biegłego sporządzonej na zlecenie sądu. Strona skarżąca kwestionowała stanowisko organu podatkowego dotyczące kosztów uzyskania przychodów z tytułu opinii biegłego, które organ uznał za podlegające 20% stawce podatku. Sąd rozpatrywał, czy opinia biegłego jest dokumentem urzędowym lub materiałem urzędowym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja, mimo odmiennego poglądu wyrażonego w jej uzasadnieniu, nie narusza prawa, a jej rozstrzygnięcie jest prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
1. Opinia biegłego nie jest dokumentem urzędowym lecz dowodem w postępowaniu sądowym, który należy uznać za materiał urzędowy i nie są przedmiotem prawa autorskiego.
2. Koszty uzyskania przychodów biegłych w postępowaniu sądowym zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 w związku z art. 13 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ wynoszą 20 procent.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przedmiotem prawa autorskiego nie są "urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole".
Jeżeli idzie o interpretację tego przepisu w postępowaniu przed sądami, to wykładnia pojęcia dokumenty urzędowe musi nawiązywać do art. 244 par. 1 i 2 Kpc. W myśl tego przepisu dokumentami urzędowymi są dokumenty sporządzone w przypisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, a także dokumenty sporządzone przez organizacje narodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne w zakresie powierzonych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji państwowej.
Dowód z opinii biegłego sąd dopuszcza jeżeli wypadek wymaga wiadomości specjalistycznych /art. 278 par. 1 Kpc/.
Z powyższego wynika, że opinia biegłego nie jest dokumentem urzędowym lecz dowodem w postępowaniu sądowym, który należy uznać za materiał urzędowy.
Art. 4 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wyłącza spod ochrony także materiały urzędowe. Formuła "materiały urzędowe" oznacza się stosunkowo dużą pojemnością. Jest ona bowiem zdolna pomieścić wszystko co nie będąc dokumentem jest urzędowe. Przy czym cechę tę materiał może uzyskać gdy pochodzi od urzędu lub innej instytucji państwowej bądź dotyczy sprawy urzędowej, bądź wreszcie dlatego, że powstał w rezultacie zastosowanej procedury urzędowej.
W formule tej umieszcza się opinie biegłych wykonane na zlecenie sądów. Procedurami urzędowymi są bowiem procedury sądowe, które regulują przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych. Opinie biegłych powstające w rezultacie zastosowania procedury urzędowej, nie są więc przedmiotem prawa autorskiego.
W tym stanie rzeczy koszty uzyskania przychodów biegłych w postępowaniu sądowym zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 w związku z art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynoszą 20 proc.
Zaskarżona decyzja mimo przyjętego w uzasadnieniu odmiennego poglądu od poglądu wyrażonego przez Sąd nie narusza prawa. Jej rozstrzygnięcie w sprawie jest bowiem prawidłowe.
W tym stanie rzeczy, Sąd opierając się na art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło