I SA/Lu 238/96

Organy podatkowe uznały, iż przyjęcie w umowie pożyczki znacznie wyższej /prawie dwukrotnie/ stopy oprocentowania, niż stosowana w tym okresie przez inne podmioty świadczące na rynku tego rodzaju usługi, wynikało z istniejącego między kontrahentami umowy związku kapitałowego i związek ten miał bezpośredni wpływ na tak ukształtowane warunki umowy. Ocenie tej, w świetle treści art. 11 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, nie można zarzucić dowolności. Okoliczność, że skarżąca mogła mieć trudności z uzyskaniem pożyczki z innego źródła, a także przyjęcie, że pożyczka obciążona była znacznym stopniem ryzyka, nie wykluczają oceny, iż pożyczkodawca miał bezpośredni wpływ na bieg spraw pożyczkobiorcy, a warunki umowy ukształtowane zostały przy pełnej znajomości bieżącej i przyszłej kondycji finansowej pożyczkobiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem i wydana została przy spełnieniu wymogów procedury administracyjnej. Istotą sporu pomiędzy skarżącą Spółką a organami podatkowymi było zmniejszenie uznanej za koszt uzyskania przychodów kwoty wydatków poniesionych tytułem spłaty odsetek od pożyczki. Umowa pożyczki zawarta została pomiędzy Krzysztofem K., jedynym udziałowcem Spółki i dyrektorem zarządu a Spółką w dniu 18 listopada 1993 r. na kwotę 840.000.000 zł, zaś określona stopa oprocentowania 6,4 procent w stosunku miesięcznym skutkowała spłatą odsetek w łącznej wysokości 636.800.000 st. zł. Organy podatkowe na podstawie art. 15 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 3 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uznały za koszt uzyskania przychodu wydatek z powyższego tytułu w kwocie 350.892.000 st. zł, a to po zmniejszeniu stopy oprocentowania pożyczki do wysokości stóp przeciętnie stosowanych przez banki w L. w okresie spłaty pożyczki. Ustalenia faktyczne pozostawały w niniejszej sprawie bezsporne, a rozbieżność prezentowanych stanowisk była jedynie skutkiem przyjęcia przez organy podatkowe, iż warunki zawartej umowy pożyczki ocenione być powinny z zastosowaniem art. 11 ust. 3 i 4 w. cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy pomiędzy kontrahentami umowy istnieje związek kapitałowy i ma on wpływ na ustalenie za wykonane świadczenie cen niższych lub wyższych niż ceny rynkowe stosowane w danej miejscowości w dacie wykonania świadczenia, organ podatkowy może określić wysokość cen na podstawie przeciętnych stosowanych w danej miejscowości w dniu wykazania świadczenia. Dokonując, stosownie do art. 80 Kpa, oceny materiału dowodowego sprawy, organy podatkowe uznały, iż przyjęcie w umowie pożyczki znacznie wyższej /prawie dwukrotnie/ stopy oprocentowania niż stosowana w tym okresie przez inne podmioty świadczące na rynku tego rodzaju usługi, wynikało z istniejącego między kontrahentami umowy związku kapitałowego i związek ten miał bezpośredni wpływ na tak ukształtowane warunki umowy. Ocenie tej, w świetle treści powyższego przepisu, nie można zarzucić dowolności. Okoliczność, że skarżąca mogła mieć trudności z uzyskaniem pożyczki z innego źródła, a także przyjęcie, że pożyczka obciążona była znacznym stopniem ryzyka, nie wykluczają oceny, iż pożyczkodawca miał bezpośredni wpływ na bieg spraw pożyczkobiorcy, a warunki umowy ukształtowane zostały przy pełnej znajomości bieżącej i przyszłej kondycji finansowej pożyczkobiorcy. Zważyć również należało, że ustalenie stopy oprocentowania pożyczki na poziomie wyższym nawet niż sankcyjne oprocentowanie zaległości budżetowych, wskazywało na uzasadnioną ocenę, iż związek kapitałowy pomiędzy kontrahentami umowy miał wpływ na ustalenie wyższej niż rynkowa ceny udzielonej pożyczki. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/, skargę oddalił.