I SA/Po 1236/96

WyrokWSA w Poznaniu1997-04-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z używaniem samochodu osobowego, który nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli przekraczają limit wynikający z ewidencji przebiegu pojazdu i nie są udokumentowane fakturami lub rachunkami?
Ratio decidendi
Wydatki związane z używaniem samochodu osobowego, który nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko do wysokości limitu wynikającego z ewidencji przebiegu pojazdu. Nadwyżka ponad ten limit nie podlega uwzględnieniu. Ponadto, wszelkie konkretne wydatki muszą być udokumentowane fakturami lub rachunkami, a sama ewidencja przebiegu pojazdu nie jest wystarczająca do udokumentowania kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzje organów podatkowych dotyczące zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Dotyczyło to zarówno kosztów używania samochodu osobowego, który nie był środkiem trwałym, jak i zakupu telewizora, wieży oraz kosztów związanych z umową leasingu faxu. Skarżąca podniosła zarzut, że organy podatkowe błędnie zastosowały przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów, w szczególności w odniesieniu do dokumentowania wydatków i charakteru umowy leasingu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

W celu ustalenia wielkości kosztów uzyskania przychodów z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego konieczne jest porównanie faktycznych wydatków ujętych w księgach rachunkowych z kwotą wynikającą z ewidencji przebiegu pojazdu. Jeżeli są one wyższe od sumy wynikającej z ewidencji, to nadwyżka nie podlega uwzględnieniu jako koszt przychodów. Jeżeli faktyczne wydatki były niższe od ustalonego limitu, to kosztem uzyskania przychodów jest kwota poniesiona i zarachowana w koszty, a nie limit wynikający z ewidencji. Wszelkie konkretne wydatki, które stanowią koszty uzyskania przychodów, winny być udokumentowane fakturami lub rachunkami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że nie są kosztami uzyskania przychodu wydatki z tytułu używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika w części przekraczającej miesięczne kwoty wynikające z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za 1 km przebiegu określonej w odrębnych przepisach obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych, pomniejszoną o wysokość odpisów z tytułu zużycia oraz kosztu utrzymania i eksploatacji samochodu, jeżeli odpisy te i koszty zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Faktyczny przebieg samochodu winien wynikać z ewidencji, której wzór podano w wytycznych Ministra Finansów z dnia 16 kwietnia 1993 r. w sprawie stosowania wzoru ewidencji przebiegu pojazdu. W celu ustalenia wielkości kosztów uzyskania przychodów konieczne jest porównanie faktycznych wydatków ujętych w księgach rachunkowych z kwotą wynikającą z ewidencji przebiegu pojazdu. Jeżeli są one wyższe od sumy wynikającej z ewidencji, to nadwyżka nie podlega uwzględnieniu jako koszt przychodów. Jeżeli faktyczne wydatki były niższe od ustalonego limitu to kosztem uzyskania przychodów jest kwota poniesiona i zarachowania w koszty a nie limit wynikający z ewidencji. Wszelkie konkretne wydatki, które stanowią koszty uzyskania przychodów winny być udokumentowane fakturami lub rachunkami. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uznaje za koszty uzyskania przychodów wydatków ustalanych ryczałtowo. Skarżąca nie wykazała odpowiednimi dokumentami kosztów poniesionych w związku z używaniem samochodu osobowego a jak już wyżej wskazano sama ewidencja przebiegu pojazdu nie wystarcza. Konkretne wydatki zgodnie z par. 7 rozporządzenia w sprawie prowadzenia rachunkowości winny być udokumentowane rachunkami lub fakturami. Trafnie więc organy podatkowe nie uznały kosztów ustalonych wyłącznie na podstawie ewidencji przebiegu pojazdu za koszty uzyskania przychodów. By można było uznać zakup telewizora i wieży za związany z prowadzoną działalnością gospodarczą konieczne byłoby ustalenie wykorzystywania ich dla prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca nie wykazała, by ustalenia organów podatkowych, co do wykorzystywania telewizora i wieży były dowolne. Nie stwierdzono w szczególności, by skarżąca wykorzystywała kasety video do dokumentowania renowacji mebli i demonstrowania klientom stanu mebli. Nie stwierdzono bowiem w dokumentacji firmy skarżącej zakupu kaset video oraz odtwarzacza video. Już te okoliczności nie pozwalają przyjąć związku między zakupem telewizora i wieży a prowadzoną działalnością gospodarczą. Jeśli się jeszcze weźmie pod uwagę to, że zakupiony sprzęt nie znajdował się w pomieszczeniach, w których prowadzona jest działalność gospodarcza, to nieuznanie powyższego wydatku za koszt uzyskania przychodu było zasadne. Zasadnie organy podatkowe uznały, że umowa leasingu ma charakter kapitałowy a nie operacyjny. O kapitałowym charakterze umowy przemawia: - opcja zakupu faxu po zakończeniu umowy, - okres trwania umowy, stanowiący zaledwie 14 proc. okresu amortyzacji faxu, - w formie rat czynszu uiszczono 1.721,60 złotych a po zakończeniu umowy cenę sprzedaży ustalono na poziomie 4 proc. wartości sprzedaży netto z daty zawarcia umowy, - cena nabycia faxu przyznawana skarżącej nie miała żadnego związku z ekonomicznym zużyciem i faktyczną wartością rzeczy. Wartość faxu uznana za koszt uzyskania przychodu odpowiada wydatkom na jego nabycie. Zgodnie z treścią art. 23 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się wydatków na nabycie środków trwałych, jeżeli podlegają one odpisom amortyzacyjnym. Fax był środkiem trwałym i zgodnie z treścią par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1982 r. w sprawie składników uznanych za środki trwałe (...) /Dz.U. nr 30 poz. 130/ podlegał odpisom amortyzacyjnym. Nieuzasadniony okazał się więc zarzut skarżącej, że o nieuznaniu za koszt uzyskania przychodu zadecydowało zastosowanie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 1993 r. w sprawie zaliczania przedmiotu umów najmu lub dzierżawy rzeczy albo praw majątkowych do składników majątku stron tych umów. Treść umowy dotyczącej faxu wskazywała na to, że była to w istocie umowa sprzedaży na raty i dlatego mają do niej zastosowanie postanowienia art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec trafności rozstrzygnięcia problemu kosztów uzyskania przychodu przez organy podatkowe skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło