I SA/Łd 537/96
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-06-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup mebli, które mogą służyć zarówno celom osobistym, jak i działalności gospodarczej, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie udowodnił ich wyłącznego wykorzystania na cele osobiste?Ratio decidendi
Wydatki na zakup mebli, które mogą służyć celom osobistym i działalności gospodarczej, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, jeśli organ podatkowy nie udowodnił, że meble te nie były wykorzystywane na cele działalności gospodarczej. Celowość przeznaczenia składników majątkowych do działalności gospodarczej należy do przedsiębiorcy, a organ podatkowy może kwestionować wydatki jedynie na podstawie kryteriów wynikających z przepisów prawa, a nie na podstawie przypuszczeń o osobistym wykorzystaniu.Stan faktyczny
Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia wydatków na zakup mebli do kosztów uzyskania przychodów, uznając je za służące celom osobistym podatniczki. Podatniczka kwestionowała tę decyzję, argumentując, że przepisy nie precyzują rodzaju mebli do wyposażenia pomieszczeń gospodarczych, a meble te służą reprezentacji firmy. Sprawa dotyczyła zobowiązania w podatku dochodowym za 1994 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
1. Żaden przepis prawa nie ustala kryteriów, jakim powinny odpowiadać meble służące wyposażeniu pomieszczeń przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.
Celowość przeznaczenia określonych składników majątkowych do prowadzenia działalności gospodarczej należy do prowadzącego tę działalność. Organ podatkowy może jedynie zakwestionować określone wydatki jako koszty uzyskania przychodów, stosując kryteria wynikające z przepisów prawa /art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.
2. Opłacanie podatku od nieruchomości według niewłaściwych stawek nie może być uznane za świadczące o faktycznym niewykorzystywaniu określonego pomieszczenia na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w S. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia 20 grudnia 1995 r. określającą małżonkom Dorocie i Zbigniewowi W. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1994 r. w wysokości wyższej niż wynikająca z zeznania podatkowego. Spowodowane to zostało m.in. nieuznaniem przez organy podatkowe za koszty uzyskania przychodów wydatków na zakup mebli w kwocie netto 50.045.075 zł. /starych/ na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Izba skarbowa, opierając się na zdjęciach spornych mebli, stwierdziła, że są to typowe meble stołowe. Zwróciła również uwagę na prowadzenie działalności gospodarczej przez Dorotę W. w miejscu zamieszkania; tego typu meble, chociaż ze zdjęć wynika, że znajdują się w nich dokumenty, mogą stanowić wyposażenie jednego z pokojów mieszkalnych. Ponadto podatniczka posiada jeszcze jedno pomieszczenie biurowe, wyposażone w szafę, biurko, krzesła, ławę, telefon z faksem, w którym zostali przyjęci kontrolujący. Z powyższych względów uznano, że sporne meble służą celom osobistym podatnika. Ponadto uwzględniono, że do czasu kontroli podatek od nieruchomości nie był opłacany w podwyższonej wysokości w związku z działalnością gospodarczą.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dorota W. podniosła, że przepisy nie precyzują rodzaju mebli służących wyposażeniu pomieszczenia konferencyjnego. Dlatego kwestionowanie zakupu mebli na podstawie stwierdzenia, że są to meble przeznaczone do wyposażenia mieszkań oraz że kontrolujący w pierwszym dniu byli przyjęci w innym pomieszczeniu, jest niewłaściwe. Meble są wykorzystywane do przechowywania dokumentów, a zadaniem wyposażenia był ekskluzywny wygląd, budzący zaufanie poważnych klientów; w dużym przedsiębiorstwie o obrotach miesięcznych 600.000 zł. reprezentacja odgrywa istotną rolę. Natomiast niepłacenie podatku od nieruchomości w podwyższonej wysokości było niedopatrzeniem.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podkreślając, że z samego faktu przełożenia dokumentów do komody czy szafy nie wynika, że są to meble tylko i wyłącznie wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej; przy zamkniętych szufladach i szafach podatnik może wykorzystywać pokój na cele osobiste. Pokój ten znajduje się w budynku, w którym mieszkają podatnicy.
Do prowadzenia handlu hurtowego są potrzebne szafy, regały, komputery, biurka. Hurtownie w woj. sieradzkim są wyposażone w magazyny i pomieszczenia gospodarcze i przy takim wyposażeniu zupełnie możliwa jest ich działalność. Poza tym w handlu istotny jest towar, a nie salon wyposażony w ekskluzywne meble stołowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ za koszty uzyskania przychodów nie uważa się wydatków na zakup zużywających się stopniowo rzeczowych składników majątku przedsiębiorstwa nie zaliczonych do środków trwałych - w przypadku stwierdzenia, że składniki te nie są wykorzystywane na cele prowadzenia działalności gospodarczej, lecz służą celom osobistym podatnika, pracowników lub innych osób albo bez uzasadnienia znajdują się poza siedzibą przedsiębiorstwa.
Jednakże w rozpatrywanej sprawie nie zostało udowodnione, że sporne meble nie były wykorzystywane na cele prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Za wystarczające do tego stwierdzenia nie mogą być uznane okoliczności podane w zaskarżonej decyzji.
I tak okolicznością przesądzającą nie może być charakter mebli, jako w zasadzie służących do wyposażenia mieszkań, gdyż - jak słusznie zauważyła skarżąca żaden przepis nie ustala kryteriów, jakim powinny odpowiadać meble służące wyposażeniu pomieszczeń przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. W tym wypadku pomieszczenia konferencyjnego, jak je nazwała skarżąca. Oczywiście jest możliwe, że pomieszczenie, w którym znajdują się sporne meble, będzie wykorzystywane również na cele osobiste skarżącej i jej rodziny, ale sama możliwość zaistnienia takiego faktu nie może być uznana za stwierdzenie tego faktu.
Należy zauważyć, że chociaż pomieszczenie, w którym znajdują się sporne meble, jest położone w budynku zamieszkanym przez skarżącą, to w budynku tym znajduje się, co przyznają organy podatkowe, inne pomieszczenie /typowo biurowe/ związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Odnośnie do rozważań izby skarbowej na temat, jakie pomieszczenia i wyposażenie są niezbędne do prowadzenia działalności handlowej, należy zauważyć, iż celowość przeznaczenia określonych składników majątkowych do prowadzenia działalności gospodarczej należy do prowadzącego tę działalność.
Organ podatkowy może jedynie zakwestionować określone wydatki jako koszty uzyskania przychodów, stosując kryteria wynikające z przepisów prawa, w tym przypadku z art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy. Dlatego brak jest podstaw do podważania szczegółowego sposobu wykorzystania określonych składników majątkowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym wypadku spornych mebli do wyposażenia pomieszczenia konferencyjnego. O tym, czy takie pomieszczenie jest potrzebne, decyduje sam podatnik.
Natomiast opłacanie podatku od nieruchomości według niewłaściwych stawek /od części budynku mieszkalnego zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej/ świadczy jedynie o naruszeniu przez podatników przepisów ustawy o podatku od nieruchomości, w szczególności art. 6 ust. 6 i powoduje określone konsekwencje w zakresie dotyczącym tego podatku, w tym również ewentualną odpowiedzialność karną skarbową.
Nie może być jednak uznane za świadczące o faktycznym niewykorzystywaniu określonego pomieszczenia na prowadzenie działalności gospodarczej.
Z powyższych względów za nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym należy uznać stwierdzenie izby skarbowej o niewykorzystywaniu spornych mebli dla celów prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, co skutkuje uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło