I SA/Ka 797/97
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-06-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy z tytułu wydania towaru, potwierdzonego fakturą lub rachunkiem uproszczonym, powstaje z chwilą wydania towaru, czy też z chwilą wystawienia dokumentu, a jeśli dokument nie został wystawiony, to w jakim terminie powstaje obowiązek podatkowy?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy z tytułu wydania towaru powstaje z chwilą wydania towaru, a w przypadku sprzedaży potwierdzonej fakturą lub rachunkiem uproszczonym – z chwilą wystawienia tych dokumentów, nie później jednak niż w 7 dniu od dnia wydania towaru. Jeśli dokument nie został wystawiony, obowiązek podatkowy powstaje w ostatnim dniu miesiąca, w którym towar został wydany. W związku z tym, wydanie towaru w lutym 1994 r. rodzi obowiązek podatkowy za ten miesiąc, nawet jeśli faktura została wystawiona później lub wcale.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług (VAT) w lutym 1994 r. Strona skarżąca kwestionowała moment powstania obowiązku podatkowego w związku z wydaniem towaru. Pierwsze wydanie towaru miało miejsce 15 lutego 1994 r. i zostało potwierdzone fakturą nr 23/94, a drugie wydanie nastąpiło 25 lutego 1994 r. i zostało udokumentowane fakturą wystawioną dopiero 30 marca 1994 r. Strona skarżąca uwzględniła sprzedaż w rozliczeniu za marzec 1994 r., podczas gdy organ odwoławczy uznał, że obowiązek podatkowy powstał w lutym 1994 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na mocy art. 207 par. 5 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Każde wydanie towaru rodzi powstanie obowiązku podatkowego, również takie, które jest fragmentem realizacji kontraktu. Nie ma normatywnych podstaw do twierdzenia, iż obowiązek taki powstaje dopiero z chwilą dostarczenia kontrahentowi całości towaru objętego umową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sprawie jest bezsporne, że wydanie towaru, którego dotyczyła najpierw faktura nr 23/94 wystawiona dla Jerzego L., a następnie rachunek uproszczony, miało miejsce 15 lutego 1994 r., a wydanie towaru dla Przedsiębiorstwa "A." nastąpiło 25 lutego 1994 r. Spór polega w istocie na tym, czy obowiązkiem strony skarżącej było uwzględnienie tych faktur w ewidencji podatkowej i rozliczeniu za miesiąc luty 1994 r., czy też dozwolone to było w marcu, jak zresztą uczyniła to skarżąca Spółka. W sporze tym Sąd przyznaje słuszność organowi odwoławczemu.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 4 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru, a jeżeli sprzedaż powinna być potwierdzona fakturą lub rachunkiem uproszczonym, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury lub rachunku uproszczonego, nie później jednak niż w 7 dniu od dnia wydania towaru. Tak więc moment wystawienia faktury lub rachunku uproszczonego powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Jeśli zatem odnieść tę zasadę do przypadku pierwszego - faktury z dnia 15 lutego 1994 r. nr 23/94 to oczywistym stanie się, że obowiązek podatkowy w tym przypadku powstał właśnie tego dnia. W konsekwencji zatem obowiązkiem strony było uwzględnienie tej sprzedaży w ewidencji podatkowej i rozliczeniu za luty 1994 r. Ponieważ strona tak postąpiła, słusznie zarzucono jej naruszenie obowiązków ewidencyjnych w zakresie określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania i zastosowano sankcję z art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT. Słusznie też podkreśla Izba Skarbowa, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia tezy, iż zamiana dokumentów sprzedaży z faktury na rachunek uproszczony nie naruszająca istoty zawartej transakcji może wywoływać skutek w postaci przesunięcia o miesiąc momentu powstania obowiązku podatkowego.
Argumenty strony skarżącej na temat tego zarzutu pozostają niejako obok tematu. Istotą stanowiska Izby Skarbowej nie jest, jak akcentuje to strona skarżąca, zarzut zamiany dokumentów potwierdzających fakt sprzedaży, a zarzut nieuwzględnienia tej sprzedaży w ewidencji i rozliczeniu podatku od towarów i usług za luty 1994 r. W tym kierunku strona nie przedstawiła w skardze konkretnych argumentów.
Podobnie, choć z pewną odmiennością, należy ocenić zarzut drugi. Ta odmienność wynika z faktu, iż wydanie towaru Przedsiębiorstwu "A.", które miało miejsce 25 lutego 1994 r. nie zostało w tym miesiącu udokumentowane ani fakturą, ani rachunkiem uproszczonym. Fakturę wystawiono w tym przypadku 30 marca 1994 r. Powołany tu już wcześniej art. 6 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru. Każde zatem wydanie towaru rodzi powstanie obowiązku podatkowego, również takie, które jest fragmentem realizacji kontraktu. Nie ma normatywnych podstaw do twierdzenia, które zaprezentowała strona skarżąca, iż obowiązek taki powstaje dopiero z chwilą dostarczenia kontrahentowi całości towaru objętego umową. Jeśli zatem tak, to należy określić z uwzględnieniem art. 6 ust. 1 i 4 ustawy o VAT moment powstania obowiązku w tym konkretnym przypadku, skoro, co już podkreślono, nie została wystawiona ani faktura, ani rachunek uproszczony. Sięgnąć zatem trzeba do przepisu, który stanowi do jakiego momentu podatnik może "zwlekać" z wystawieniem tych dokumentów. Jest to par. 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176 ze zm./, a wynika z niego, że dokument sprzedaży powinien być wystawiony nie później niż w 7 dniu od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, jednak nie później niż w ostatnim dniu miesiąca, w którym wydano towar lub wykonano usługę. Jeśli zatem faktury nie wystawiono to obowiązek podatkowy powstaje w ostatnim dniu terminu, w którym fakturę należało wystawić, a jest to ostatni dzień miesiąca, w którym wydano towar lub wykonano usługę. Tak więc i w tym przypadku obowiązek podatkowy powstał w lutym 1994 r., a więc wszelkie dalsze wnioski, jakie poczyniono wcześniej w odniesieniu do sprzedaży towaru Jerzemu L. mają i w tym przypadku zastosowanie.
W podsumowaniu powtórzyć należy to, co nadmieniono we wstępie uzasadnienia, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego należało ją oddalić z mocy art. 207 par. 5 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło