I SA/Wr 948/96
WyrokWSA we Wrocławiu1997-09-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mogą opodatkować środki pochodzące z darowizn jako przychody z nieujawnionych źródeł, jeśli podatnik określił wysokość swoich oszczędności?Ratio decidendi
Organy podatkowe nie mogą traktować darowizn jako podstawy do opodatkowania środków jako pochodzących z nieujawnionych źródeł, jeśli podatnik określił wysokość swoich oszczędności i nie ma podstaw do kwestionowania jego oświadczeń. Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie legalność decyzji, a nie jej celowość.Stan faktyczny
Skarżący, pobierający renty z KRUS, udzielili wysokich darowizn osobom bliskim. Organy podatkowe zakwestionowały pochodzenie tych środków, traktując je jako przychody z nieujawnionych źródeł i naliczając podatek w formie ryczałtu. Podatnicy określili wysokość swoich oszczędności na 320.000.000 zł, wskazując, że środki te pochodziły z wcześniejszych oszczędności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Artykuł 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ ustanowiony został w celu objęcia choćby częściowym opodatkowaniem ludzi osiągających nielegalne dochody, w szczególności prowadzących działalność gospodarczą w tak zwanej szarej strefie, często powiązanej w taki lub inny sposób z działalnością przestępczą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, powołanej na wstępie stanowi, że między innymi źródłami przychodów są "inne źródła". Art. 20 ust. 1 mówi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności "przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach". Z kolei zgodnie za art. 30 ust. 1 pkt 7 dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów nie łączy się z dochodami /przychodami/ z innych źródeł i pobiera się od nich podatek w formie ryczałtu w wysokości 75 procent dochodu.
Ten restrykcyjny przepis ustanowiony został w celu objęcia choćby częściowym opodatkowaniem ludzi osiągających nielegalne dochody, w szczególności prowadzących działalność gospodarczą w tak zwanej szarej strefie, często powiązanej w taki lub inny sposób z działalnością przestępczą. Skarżący prowadzący w przeszłości specjalistyczne gospodarstwo rolne, a obecnie na rencie, znaleźli się w zainteresowaniu organów podatkowych jedynie z powodu udzielenia na rzecz osób bliskich w latach 1993-1994 wysokich darowizn, w czasie gdy pobierali niezbyt wysokie renty z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Sama Podatkowa Komisja Odwoławcza w uzasadnieniu swojej decyzji przyznaje, że prawdopodobnie w sytuacji gdyby podatnicy w toku prowadzonego przez Urząd Skarbowy postępowania nie określili zaoszczędzonych w ubiegłych latach kwot, nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji. Skoro jednak określili je na 320.000.000 zł, brak podstaw do traktowania ich słów jako niewiarygodne. Sam zaś wymiar podatku był konsekwencją prostego wyliczenia rachunkowego.
W aktach postępowania administracyjnego przekazanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę znajduje się własnoręczne oświadczenie Rudolfa N. z dnia 7 sierpnia 1993 r., że po wydatkach na budowę domu w latach 1979-1982 i kupnie samochodu pozostało im w 1993 r. około 300.000.000 zł.
Do protokołu z dnia 6 września 1995 r. oświadczył, że po przeliczeniu dokładnym i zastanowieniu się miał wówczas oszczędności w wysokości 320.000.000 zł i trzymał je w domu. Tą też kwotę, której skarżący już nie zmieniał do końca postępowania, organy podatkowe przyjęły za podstawę wyliczeń, o których mowa wyżej. Można oczywiście rozważać sens i celowość wymierzenia w takiej sytuacji podatku w niewysokiej ostatecznie kwocie skarżącemu i jego żonie, którzy pracując do czasu uzyskania rent odczuli to jako zakwestionowanie osobistej rzetelności i uczciwości, ale takie rozważania pozostają poza zakresem kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, który ma kompetencje do oceny jedynie legalności zaskarżonej decyzji. Ponieważ zaś decyzja ta nie narusza obowiązujących przepisów prawa, w szczególności omówionych wyżej, wniesioną skargę oddalono na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło