I SA/Lu 1119/96

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie przewiduje zwolnienia od podatku VAT sprzedaży towarów dokonywanej w toku likwidacji przez syndyka majątku upadłego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, bowiem decyzja zaskarżona nie narusza przepisów obowiązującego prawa zarówno materialnego, jak też formalnego. W ocenie Sądu nie zostały naruszone, zarzucane skargą przepisy ustawy o VAT oraz prawa upadłościowego. Wskazać trzeba przede wszystkim, że prawa i obowiązki syndyka określone zostały w art. 90-125 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512/. Na mocy art. 90 tego prawa - syndyk obejmuje ipso inre majątek upadłego, zarządza tym majątkiem i przeprowadza jego licytację. Szczególnie podkreślić wypada, iż syndyk jest samoistnym organem postępowania upadłościowego. Od prawidłowego wykonania przez niego obowiązków zależy sprawne i szybkie przeprowadzenie likwidacji majątku upadłego dłużnika i zaspokojenie wierzycieli /zob. szerzej na ten temat: K. Korzan - "Stanowisko prawne syndyka masy upadłości i jego kwalifikacje" w - Przegląd Prawa Handlowego - maj 1993 r. str. 3 i nast. oraz zawarta tam literatura/. Jednakże, mimo ogłoszenia upadłości i związanej z tym utraty przez upadłego zarządu oraz możności rozporządzenia majątkiem stanowiącym - masę upadłości, a także możności korzystania z jego majątku /art. 20 par. 1 prawa upadłościowego/ majątek ten należy w dalszym ciągu do upadłego, który w związku z tym, pozostaje podmiotem praw i obowiązków wchodzących w skład tego majątku. Podnieść tu trzeba, iż wbrew sugestiom, mogącym płynąć z brzmienia niektórych przepisów prawa upadłościowego /np. art. 24, art. 28 par. 4, art. 65, art. 86 par. 2 i art. 221 par. 1/ - mienie wchodzące w skład masy upadłości nie należy do tej masy jako podmiotu prawnego. Zdaniem M. Allerhanda, masa upadłości nie jest bowiem wyposażona w zdolność prawną, a to z racji braku osobowości prawnej i nieistnienia przepisu, który by jej /mimo braku tej osobowości/ - ową osobowość nadał /por. W. Broniewicz - "Stanowisko prawne syndyka upadłości w procesach z jego udziałem"- Państwo i Prawo 1993 nr 2/. Tak więc, upadły pozostaje nadal podmiotem, do którego należy mienie wchodzące w skład masy upadłości, nie może on jednak występować jako strona w procesach dotyczących tego mienia, bowiem stroną tych procesów może być - stosownie do art. 60 prawa upadłościowego - jedynie syndyk /zob. J. Jodłowski, Z. Resich - "Postępowanie cywilne - W-wa 1987 r., str. 205 oraz W. Broniewicz - "Postępowanie cywilne w zarysie" - W-wa 1983 r., str. 108, także: O. Buber - "Polskie Prawo Upadłościowe" - W-wa 1936 r., str. 35, a także K. Piasecki - "Prawo Upadłościowe i Prawo o Postępowaniu Układowym" - Komentarz - Wyd. Branta - 1993 r. str. 79, Sobuś Włodzimierz - "Problematyka zobowiązań podatkowych upadłego podmiotu gospodarczego w postępowaniu sądowym /zagadnienia wybrane, Lublin, luty 1994 r., str. 15 i nast./. Na kanwie powyższych wywodów podzielić trzeba stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 1994 r. SA/Po 1952/92 /Biuletyn Skarbowy 1996 nr 2 str. 31/, iż syndyk, obejmując majątek upadłego, działa za upadły podmiot, tym samym - nie jest on odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podatnikiem nadal pozostaje upadły, który nie utracił /przez ogłoszenie upadłości/ prawa własności swego majątku. Podatek od towarów i usług nie jest związany z faktem prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ /co jednoznacznie wynika z treści art. 2 ust. 1/ opodatkowaniu podlega sprzedaż towarów bądź odpłatne świadczenie usług, bez względu na to, czy występują w wykonaniu tejże działalności, czy też nie, o ile nie korzystają one zwolnienia od omawianego podatku na mocy art. 7 ustawy o VAT. Przepis ten - nie przewiduje zwolnienia od podatku VAT sprzedaży towarów dokonywanej w toku likwidacji przez syndyka majątku upadłego. Niezależnie od powyższego, podnieść trzeba, że gdyby ustawodawca chciał ograniczyć opodatkowanie od sprzedaży rzeczy przez syndyka - to dałby temu wyraz w ustawie. W świetle obowiązujących w 1995 r. przepisów, po zaprzestaniu działalności gospodarczej przez upadły podmiot - syndyk obowiązany jest obliczać i uiszczać podatek od towarów i usług z tytułu sprzedaży składników majątku podmiotu upadłego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - orzekł jak w sentencji.