I SA/Po 693/97

WyrokWSA w Poznaniu1997-12-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przesunięcie towaru między zakładami należącymi do tego samego podatnika, który nie posiada osobowości prawnej, stanowi sprzedaż w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a w konsekwencji uprawnia do odliczenia podatku naliczonego?
Ratio decidendi
Przesunięcie towaru między zakładami należącymi do tego samego podatnika, który nie posiada osobowości prawnej, nie stanowi sprzedaży w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, ponieważ podatnik nie może być jednocześnie sprzedawcą i kupującym własnego towaru. W związku z tym nie można wystawić faktury dokumentującej taką czynność, ani odliczyć podatku naliczonego z niej wynikającego. Wadliwe udokumentowanie takich przesunięć fakturami skutkuje zastosowaniem sankcji podatkowej.
Stan faktyczny
Podatnik prowadzący przedsiębiorstwa bez osobowości prawnej dokonywał przesunięć towarów między swoimi zakładami, dokumentując je fakturami i odliczając podatek naliczony. Organ podatkowy uznał te czynności za niebędące sprzedażą, co skutkowało zastosowaniem sankcji podatkowej w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę podatnika, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Skoro prowadzone przez podatnika przedsiębiorstwa nie miały osobowości prawnej, nie mógł on być równocześnie sprzedawcą i kupującym towaru, który stanowił jego własność. Fakt dokonania przesunięć towaru z jednego zakładu podatnika do drugiego nie stanowił sprzedaży i nie powodował powstania obrotu. Przesunięcie towarów między zakładami należącymi do tego samego podatnika winno być udokumentowane jedynie dowodami wewnętrznymi zwanymi "dowodami przesunięć" Skoro podatnik niezasadnie wystawiał faktury, bezzasadnie traktując przesunięcie towarów na równi ze sprzedażą, nie mógł skutecznie odliczać podatku naliczonego, określonego w tych fakturach od podatku należnego. Prowadzone przez skarżącego ewidencje nie odpowiadały więc wymogom art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, co skutkowało wobec zawyżenia podatku naliczonego zastosowanie przez organ podatkowy przepisu art. 27 ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ - podlegają czynności określone w art. 2 ustawy, a więc m.in. sprzedaż towarów, czyli przeniesienie przez sprzedawcę na kupującego własności rzeczy za określoną cenę /vide art. 535 Kc/. W rozpatrywanej sprawie towar stanowił własność skarżącego, wobec czego, skoro prowadzone przez niego przedsiębiorstwa nie miały osobowości prawnej, nie mógł on być równocześnie sprzedawcą i kupującym towaru, który stanowił jego własność. W tym stanie rzeczy fakt dokonania przesunięć towaru z jednego zakładu podatnika do drugiego nie stanowił sprzedaży i nie powodował powstania obrotu, skoro w myśl art. 15 ust. 1 ww. ustawy obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów. W konsekwencji podatnik nie mógł też wystawić faktury dokumentującej wspomniane przesunięcie towarów, ponieważ zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy faktura stwierdza sprzedaż towarów, a ta nie miała miejsca. Przesunięcie towarów między zakładami należącymi do tego samego podatnika winno być udokumentowane jedynie dowodami wewnętrznymi zwanymi "dowodami przesunięć" /vide par. 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1992 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, Dz.U. nr 99 poz. 496 ze zm./. Tym samym, skoro podatnik niezasadnie wystawiał faktury, bezzasadnie traktując przesunięcie towarów na równi ze sprzedażą, nie mógł skutecznie odliczać podatku naliczonego, określonego w tych fakturach od podatku należnego. Prowadzone przez skarżącego ewidencje nie odpowiadały więc wymogom art. 27 ust. 4 omawianej ustawy, co skutkowało wobec zawyżenia podatku naliczonego zastosowanie przez organ podatkowy przepisu art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. i ustalenie podatnikowi dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30 procent zawyżenia przewidzianej w art. 27 ust. 6 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1.01.1997 r., zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 137 poz. 640/ tj. korzystniej niż to przewidywał przepis art. 27 ust. 5 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym w 1995 r. Zauważyć też należy, że podatek od towarów i usług jest podatkiem sformalizowanym, w związku z czym wadliwe działanie podatnika bezwzględnie wywołuje skutki podatkowe przewidziane w określonych przepisach ustawy o tymże podatku np. w art. 27 ust. 5 pkt. 2 W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie powoływać się na "zbilansowanie się" nieprawidłowo wykazanego przez siebie podatku naliczonego i należnego, skoro wspomniany przepis przewiduje obligatoryjne zastosowanie tzw. sankcji podatkowej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w związku z czym, wobec bezzasadności skargi, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło