I SA/Gd 104/96
WyrokWSA w Gdańsku1998-03-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może w drodze decyzji pozbawić podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony oraz prawa do odliczenia kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących, w sytuacji gdy skutki braku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kas rejestrujących występują z mocy prawa?Ratio decidendi
Skutki braku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, przewidziane w art. 29 ust. 2 ustawy o VAT oraz par. 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów, występują z mocy prawa. Brak jest podstaw prawnych do decyzyjnego rozstrzygania przez organy podatkowe o pozbawieniu podatnika tych praw w odrębnej decyzji. Organ podatkowy może rozstrzygać o tych skutkach jedynie przy wydawaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów podatkowych o pozbawieniu podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony oraz prawa do odliczenia kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących. Podatnik zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa, wskazując na brak podstaw prawnych do takiego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność decyzji organu I i II instancji z powodu wydania ich bez podstawy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Przewidziane w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w 1995 r. oraz w par. 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 65 poz. 278 ze zm./ skutki braku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących występują z mocy prawa, co przy braku wyraźnie określonych kompetencji wyłącza możliwość decyzyjnego rozstrzygania przez organy podatkowe o pozbawieniu podatnika zarówno prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług do czasu zainstalowania kas rejestrujących, jak i prawa do odliczenia od podatku należnego kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących.
O tym, czy w odniesieniu do podatnika wystąpiły skutki, o których mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o VAT oraz par. 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia, organ podatkowy będzie mógł rozstrzygać tylko i wyłącznie przy wydawaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę zarzucającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa należało uznać co do zasady za uzasadnioną, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione.
Przewidziane w art. 29 ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 1995 r. oraz par. 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 maja 1994 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 65 poz. 278 ze zm./ skutki braku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących mają charakter ustawy i występują z mocy prawa, co przy braku wyraźnie określonych kompetencji wyłącza możliwość decyzyjnego rozstrzygania przez organy podatkowe o pozbawieniu podatnika zarówno prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług do czasu zainstalowania kas rejestrujących, jak i prawa do odliczenia od podatku należnego kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących.
O tym czy w odniesieniu do podatnika wystąpiły skutki, o których mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o VAT oraz par. 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów, organ podatkowy będzie mógł rozstrzygać tylko i wyłącznie przy wydawaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług.
Skoro zatem organ podatkowy wydał decyzję w przedmiocie pozbawienia prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług oraz o pozbawieniu prawa do odliczenia od podatku należnego kwot wydatkowanych na nabycie kas rejestrujących, to uczynił to bez podstawy prawnej /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji obu instancji.
Z tych przyczyn Sąd na mocy art. 22 ust. 3 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło