I SA/Łd 489/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1998-03-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 9 Kpa nakłada na organy administracji obowiązek udzielania porad prawnych lub doradztwa, czy jedynie informowania stron toczącego się postępowania?
Ratio decidendi
Przepis art. 9 Kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych ani doradztwa. Jego dyspozycja dotyczy wyłącznie informowania stron toczącego się postępowania. W sytuacji, gdy nie toczyło się żadne postępowanie wobec strony, organ nie miał obowiązku udzielania jej informacji w tym zakresie. Organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżący naruszył obowiązki wynikające z art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, nie prowadząc ewidencji dla potrzeb tego podatku, co skutkowało zastosowaniem sankcji przewidzianej w art. 27 ust. 5 pkt 1 tej ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący nie dokonał wyboru zwolnienia od podatku od towarów i usług przed rozpoczęciem działalności w listopadzie 1993 r. i nie prowadził wymaganej ewidencji podatkowej w grudniu 1993 r. oraz w styczniu, lutym i marcu 1995 r. Kserokopię ewidencji załączył dopiero do odwołania. Organy podatkowe uznały, że skarżący naruszył obowiązki wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług i zastosowały sankcję. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące obowiązku informacyjnego organów oraz nieścisłego określenia terminu obowiązku podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji (nie podano treści sentencji w analizowanym fragmencie, ale z kontekstu wynika oddalenie skargi lub utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji).

Pełny tekst orzeczenia

Art. 9 Kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielenia porad prawnych, czy też doradztwa. Dyspozycja tego przepisu dotyczy informowania stron toczącego się postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą /czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług/ może, poprzez złożenie stosownego oświadczenia w urzędzie skarbowym przed dokonaniem pierwszej sprzedaży /świadczenia usługi/, dokonać wyboru zwolnienia od podatku. Skarżący, czemu sam nie zaprzecza, takiego wyboru nie dokonał rozpoczynając działalność w listopadzie 1993 r., a zatem bezsprzecznie w grudniu 1993 r. nie mógł korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Nie zaprowadził również ewidencji dla celów tego podatku, choć będąc podatnikiem był do tego zobowiązany na podstawie art. 27 ust. 4 powołanej już ustawy o podatku od towarów i usług. Wbrew twierdzeniu skarżącego należy stwierdzić, iż art. 9 Kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielenia porad prawnych, czy też doradztwa. Dyspozycja tego przepisu dotyczy informowania stron toczącego się postępowania, w okresie zaś kiedy skarżący mógł złożyć oświadczenie o wyborze zwolnienia nie było w stosunku do niego prowadzone żadne postępowanie. W czasie natomiast prowadzenia postępowania udzielono podatnikowi wszelkich informacji wymaganych przepisami prawa. Jak wynika z akt sprawy podatnik nie występował jednak do organów podatkowych z prośbą o udzielenie informacji dotyczących formy uzyskania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Przechodząc natomiast do kwestii prowadzenia przez podatnika ewidencji w roku 1995 należy stwierdzić, że kserokopię ewidencji załączono dopiero do odwołania z dnia 24 lipca 1995 r. Zarówno w trakcie kontroli, jak i podczas zapoznania podatnika z projektem wymiarowym okoliczności istnienia odpowiedniej ewidencji skarżący nie podnosił. Nie uczynił również stosownej uwagi podpisując projekt wymiaru w dniu 10 lipca 1995 r. mimo, że stwierdzono w nim wyraźnie, iż również w miesiącach od stycznia do marca 1995 r. nie prowadził ewidencji wynikającej z art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Ewidencję skarżący przedstawił po zakończonej kontroli, a zgłoszenia rejestracyjnego dokonał 30 maja 1995 r. Sąd uznał zatem, iż organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów /art. 80 Kpa/ uznając, że w wymienionych wyżej miesiącach roku 1995 skarżący nie prowadził stosownej ewidencji. Sąd uznał zatem, że organy podatkowe zasadnie uznały, że w grudniu 1993 r. i styczniu, lutym i marcu 1995 r. skarżący, nie prowadząc ewidencji dla potrzeb podatku od towarów i usług, naruszył obowiązki wynikające z art. 27 ust. 4 powołanej wyżej ustawy o podatku od towarów i usług. Z tego względu organy podatkowe zasadnie zastosowały wobec skarżącego tzw. sankcję przewidzianą w art. 27 ust. 5 pkt 1 cytowanej już ustawy o podatku od towarów i usług. Również zarzut nieścisłego określenia w decyzji Urzędu Skarbowego terminu, w którym upłynął obowiązek podatkowy, a w związku z tym terminem, od którego biegnie obowiązek uiszczenia odsetek za zwłokę jest bezzasadny. Obowiązek podatkowy oraz termin rozliczenia wskazuje ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Należy podkreślić, że w razie kwestionowania przez podatnika obowiązku zapłaty lub wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, organ podatkowy wydaje w tym przedmiocie decyzję. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło