I SA/Kr 1133/97
WyrokWSA w Krakowie1998-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury wystawione przez podmiot, który w dniu ich wystawienia już nie istniał (został wykreślony z rejestru handlowego w związku z połączeniem przez inkorporację), mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony lub zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym?Ratio decidendi
Faktura wystawiona przez podmiot, który w dniu jej wystawienia już nie istniał (został wykreślony z rejestru handlowego), nie może stanowić prawidłowego dokumentu stanowiącego podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony lub zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Podmiot nieistniejący nie może wystawić faktury, a brak następstwa prawnego uniemożliwia uznanie takiej faktury za prawidłową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 1994 r. dla spółki "W." S.A. Spór koncentrował się wokół faktur nr 605/94 i 602/94 wystawionych przez B.J.A. "B." Sp. z o.o. w W., które zdaniem organów podatkowych zostały wystawione przez podmiot już nieistniejący w dacie ich wystawienia. Spółka skarżąca kwestionowała ustalenia organów dotyczące wykonania robót budowlano-montażowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę w przedmiocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 1994 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 1994 r. kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy określi ją w innej wysokości.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że "W." S.A. dokonała w dniu 15.12.1994 r. zgłoszenia rejestracyjnego, a w dniu 22.12.1994 r. Urząd Skarbowy potwierdził to zgłoszenie i nadał jej numer NIP. Numer ten znalazł się jednak na spornej fakturze nr 605/94 z dnia 17.12.1994 r. wystawionej przez B.J.A. "B." Sp. z o.o. w W. Oznacza to, że faktura ta mogła zostać wystawiona najwcześniej 22.12.1994 r. Jednakże w tym dniu wystawca faktury już nie istniał. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Miasta W. z dnia 20.12.1994 r. zostało bowiem zarejestrowane połączenie /przez inkorporację/ wystawcy faktury z K. Holding Sp. z o.o. w M. a postanowieniem tegoż sądu z tego samego dnia wystawca faktury został wykreślony z rejestru handlowego.
To samo dotyczy faktury nr 602/94 z dnia 16.12.1994 r. i podatkiem naliczonym 169.400 zł wystawionej przez BJA "B." Sp. z o.o. na linię do produkcji dyskietek. Za powyższymi ustaleniami przemawia numeracja wewnętrzna tych faktur. Mianowicie jest ona wyższa niż np. faktury nr 44/95 z dnia 31.12.1994 r., a miały one zostać odebrane w dniu ich wystawienia przez reprezentanta podatnika. Oczywistym jest, iż podmiot nie istniejący nie może wystawić faktury. Faktura taka jest w istocie wystawiona przez osobę fizyczną, która ją podpisała za sprzedawcę. Nie jest to jednak osoba, która byłaby uprawniona do wystawienia tej faktury. Brak jest bowiem w jej przypadku następstwa prawnego. Tym samym faktura taka nie może stanowić prawidłowego dokumentu, który stanowiłby podstawę do obniżenia podatku należnego o naliczony lub zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o VAT podatek naliczony jest sumą kwot podatku naliczonego określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Z kolei według art. 32 ust. 1 tej ustawy faktury obowiązani są wystawiać z pewnymi wyjątkami /które nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie/ podatnicy tego podatku.
Gdy podatnik przestaje istnieć, to faktury te mogą być wystawione przez następców prawnych. Gdy takich następców jest brak, to nie istnieje już możliwość wystawienia faktur. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W szczególności warto zwrócić uwagę na to, że posiadanie przez nabywcę towarów lub usług faktury nie potwierdzonej kopią u sprzedawcy zostało wprowadzone jako przeszkoda do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony względnie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym dopiero w obowiązującym od 1.01.1995 r. par. 34 ust. 4 pkt 2 rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688/. Przepis ten nie może więc mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Z kolei akt notarialny Rep. A. Nr 7101/95 z dnia 11.10.1995 r. sporządzony przez notariusza A.K. prowadzącym kancelarię notarialną w B. - na który powołują się organy podatkowe - zawiera tylko zgodę Zgromadzenia Akcjonariuszy "W." S.A. dla Zarządu tej Spółki na wniesienie m.in. linii do konfekcjonowania produkcji chemicznej tytułem aparatu do "A." Sp. z o.o. w W.
Nie jest natomiast dowodem na wniesienie tej linii jako tego aparatu do tej spółki.
Gdy chodzi o budynek filtrowni, to w trakcie postępowania wyjaśniającego nie doszło do oględzin budynku filtrowni. Nie można więc zasadnie przyjąć, iż roboty budowlano-montażowe, o których mowa w fakturze nr 44/95 z dnia 31.12.1994 r. nie zostały faktycznie wykonane. Dowodem przeciwnym nie jest tutaj protokół kontroli z dnia 30.03.1995 r., gdyż ograniczono się do odebrania wyjaśnień od osób, które zastano w zakładzie produkcji win w M.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło