I SA/Gd 1006/97
WyrokWSA w Gdańsku1998-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy klasyfikacja samochodu jako osobowego w dowodzie rejestracyjnym, wydanym przez właściwy organ, może być podważona przez organ podatkowy w celu określenia wysokości podatku od towarów i usług, jeśli podatnik obniżył podatek należny o kwotę wynikającą z faktury dokumentującej nabycie tego samochodu?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może samodzielnie podważać prawidłowości wydania przez inny właściwy organ państwowy decyzji o rejestracji pojazdu, nawet jeśli klasyfikacja statystyczna (SWW) nie odpowiada jego zdaniem kategorii samochodu osobowego. Dopiero po stwierdzeniu przez organ właściwy nieważności dowodu rejestracyjnego, dopuszczalne jest podjęcie postępowania podatkowego mającego na celu wyegzekwowanie zaniżonych należności podatkowych. W przypadku nieprawidłowego prowadzenia ewidencji, skutkującego zaniżeniem podatku naliczonego, organ podatkowy ma prawo zastosować sankcje.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sytuacji, w której podatnik obniżył podatek należny o kwotę wynikającą z faktury dokumentującej nabycie samochodu osobowego, który został zarejestrowany jako samochód osobowy. Organ podatkowy zakwestionował to działanie, uznając je za naruszenie obowiązków podatnika. Kluczowe było ustalenie, czy organ podatkowy mógł samodzielnie podważyć klasyfikację pojazdu zawartą w dowodzie rejestracyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
W piśmie z dnia 12 lipca 1996 r. Minister Finansów udzielił Dyrektorom Izb Skarbowych i Urzędów Kontroli Skarbowej wyjaśnień dotyczących zasad postępowania w przypadku stwierdzenia w toku kontroli faktu zarejestrowania jako samochodu ciężarowego - samochodu osobowego poddanego przeróbkom nie posiadającego świadectwa homologacji.
Wyjaśnienie uwzględnia zasadę zaufania do organów państwowych, wskazuje bowiem jako właściwy tryb określony w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, przy czym dopiero po stwierdzeniu przez organ właściwy nieważności wydanego dowodu rejestracyjnego, dopuszczalne jest podjęcie postępowania podatkowego mającego na celu wyegzekwowanie zaniżonych należności podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonując oceny zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatnika.
Istota sporu między stronami niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia zakresu pojęcia "samochód osobowy" użytego w powołanym przepisie. Zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 1992 nr 11 poz. 41 ze zm./ rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela Kierownik Urzędu Rejonowego administracji ogólnej wydając w drodze decyzji dowód rejestracyjny. Niezależnie od prawnej oceny dowodu rejestracyjnego bądź jako szczególnej formy zaświadczenia wskazującego na to, czyją własnością jest przedmiotowy pojazd dopuszczony do ruchu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, lub swojego rodzaju dowodu tożsamości pojazdu, rejestracja samochodu następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Dowód rejestracyjny pojazdu stanowi odpis zupełny z księgi ewidencji pojazdów poszerzony o dane dotyczące właściciela pojazdu oraz dane dotyczące jego badań technicznych, stanowi zatem swego rodzaju zaświadczenie potwierdzające w sposób materialny, że uprawniony organ podjął decyzję o zarejestrowaniu pojazdu, a tym samym o dopuszczeniu go do ruchu.
Klasyfikacja pojazdu przez organ rejestrujący następuje na podstawie powołanej ustawy o ruchu drogowym oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. nr 21 poz. 91 ze zm./.
Co do decydującego znaczenia kwalifikacji samochodu w dowodzie rejestracyjnym wypowiedziało się również Ministerstwo Finansów - Departament Podatków Pośrednich w piśmie z dnia 23 sierpnia 1995 r. Również w piśmie z dnia 28 listopada 1995 r. w celu zapewnienia jednolitości stosowania przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. podtrzymano dotychczasowe stanowisko wyjaśniając nadto, iż kryterium pomocniczym zaliczenia samochodu do kategorii samochodów osobowych jest symbol SWW, z tym że wykonanie zmian przystosowujących technicznie samochód osobowy do użytkowania jako samochodu dostawczego pociąga za sobą zmianę kwalifikacji: odwołanie do danej pozycji w Systematycznym Wykazie Wyrobów, który wprowadzono zarządzeniem Nr 7 z dnia 26 lutego 1990 r. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego wydanym na podstawie ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o statystyce państwowej /Dz.U. 1989 nr 40 poz. 221/. Klasyfikacja Statystyczna w obecnym stanie prawnym zawierają jedynie elementy norm prawnych, które nie mają jednak charakteru norm technicznych.
Z tej przyczyny zasady zaliczenia określonego wyrobu do właściwego grupowania SWW nie stanowią również dla celów podatkowych podstawy podważenia prawidłowości wydania przez inny właściwy organ państwowy decyzji o rejestracji pojazdu. Również w piśmie z dnia 12 lipca 1996 r. Minister Finansów udzielił Dyrektorom Izb Skarbowych i Urzędów Kontroli Skarbowej wyjaśnień dotyczących zasad postępowania w przypadku stwierdzenia w toku kontroli faktu zarejestrowania jako samochodu ciężarowego - samochodu osobowego poddanego przeróbkom nie posiadającego świadectwa homologacji. Wyjaśnienie uwzględnia zasadę zaufania do organów państwowych, wskazuje bowiem jako właściwy tryb określony w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, przy czym dopiero po stwierdzeniu przez organ właściwy nieważności wydanego dowodu rejestracyjnego, dopuszczalne jest podjęcie postępowania podatkowego mającego na celu wyegzekwowanie zaniżonych należności podatkowych.
Postępowanie takie zostało w niniejszej sprawie podjęte, wydana została ostateczna decyzja Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 18.12.1997 r. w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego samochodu skarżącego. Samochód marki "Fiat Tempra" zakupiony przez Piotra A. został zakwalifikowany jako samochód osobowy.
W związku z powyższym organy podatkowe zasadnie uznały, że podatnik podatku od towarów i usług naruszył obowiązek prowadzenia ewidencji podając jako kwotę podatku naliczonego obniżającego podatek należny kwotę wynikającą z faktury dokumentującej nabycie samochodu osobowego. Prowadzenie ewidencji zakupów i sprzedaży w taki sposób, że następuje zaniżenie podatku naliczonego i w konsekwencji obniżenie podatku należnego narusza obowiązki podatnika określone w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ w rezultacie także deklaracja podatkowa musi być błędna. Nieprawidłowe prowadzenie ewidencji, w wyniku którego podatnik zaniżył podatek naliczony, niezależnie od tego, czy było umyślne, czy spowodowane błędną interpretacją przepisów prawa, upoważnia organy podatkowe do zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy.
Z tej przyczyny Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło