I SA/Gd 819/96

Niewykorzystanie kredytu na działalność gospodarczą spółki, czyli w celu uzyskania przychodu, lecz dla udzielenia pożyczek spółkom powiązanym kapitałowo i to na warunkach rażąco mniej korzystnych niż warunki spłaty kredytu w banku, wyklucza uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodu kosztów zapłaconych odsetek bankowych ze względu na brak związku przyczynowo-skutkowego między przychodem i tymi kosztami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zaskarżonych do niego rozstrzygnięć pod względem ich zgodności z prawem. Jak wynika z opisu zaskarżonej decyzji rozważono w niej wnikliwie, zgodnie z wymogami Kpa /por. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3 Kpa/ wszystkie aspekty sprawy, mające wpływ na jej wynik, tj. na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym za rok 1993 i określenie wysokości podatku. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482/ przedmiotem opodatkowania jest dochód, którym co do zasady /z wyjątkami, które nie dotyczą niniejszej sprawy/ jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięte w roku podatkowym. Zasadnie zatem organy podatkowe poddały analizie zarówno poszczególne przychody uzyskane przez Spółkę, jak i koszty uzyskania przychodu. Za przychód, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy uznano nie tylko otrzymane pieniądze, ale również, na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy, przychody należne /po wyłączeniu udzielonych bonifikat i skont/. Przy analizie kosztów uzyskania przychodu kierowano się zasadą wyrażoną w art. 15 ust. 1 ustawy, stosownie do której kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Ze względu na ujawnione i szczegółowo przedstawione w decyzji powiązania gospodarcze między Spółką "F." a innymi podatnikami przy ocenie zarówno przychodów jak i kosztów ich uzyskania, miano na względzie art. 11 ust. 2 ustawy, który upoważnia organy podatkowe do ustalenia dochodu bez uwzględnienia szczegółowych obciążeń wynikających z powiązań gospodarczych. Wbrew zarzutowi strony skarżącej, w decyzji Izby Skarbowej przedstawiono wyczerpująco rodzaj powiązań i ich wpływ na przebieg zdarzeń gospodarczych uwzględnionych w dokumentacji księgowej Spółki "F.". Wskutek wykorzystywania powiązań, w szczególności między Spółkami "F.", "A.", "T.", "TO." i Hurtowni "V." doszło bądź do zaniżenia przychodów w sposób opisany wyżej, bądź do zawyżenia kosztów uzyskania i w efekcie do wykazania dochodu w wysokości niższej, od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby powiązania gospodarcze nie istniały i nie zostały wykorzystane do przerzucenia dochodu między podatnikami. Sens takiego przerzucenia do innych Spółek wykazano dostatecznie w zaskarżonej decyzji /Spółki owe bądź nie wykazywały dochodu w 1993 r., bądź odliczały straty z lat ubiegłych/. Nie ma racji skarżący wywodząc, że przepis art. 11 ust. 2 ustawy może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy podatnik, który dokonał przerzucenia dochodu nie wykazuje w ogóle dochodu do opodatkowania. Z brzmienia tego przepisu wynika, że dotyczy on sytuacji, gdy podatnik przerzuca całość lub część jego dochodu na osobę korzystającą z ulg bądź innego podatnika i wskutek tego nie wykazuje dochodu w takiej wysokości, w jakiej należałoby oczekiwać, gdyby związek ów nie istniał. Zawieranie i wykonywanie umów w obrocie gospodarczym na warunkach rażąco korzystniejszych i odbiegających od ogólnie stosowanych norm w czasie i w miejscu wykonywania świadczenia zostało wykazane poprzez porównanie warunków nabywania i sprzedaży tych samym towarów oraz świadczenia usług za cenę nieadekwatną do przedmiotu świadczenia i do cen na usługi podobnego rodzaju. Odnośnie do kosztów odsetek i prowizji bankowych w decyzji uzasadniono prawidłowo rozstrzygnięcie, bądź brakiem niezbędnych dowodów poniesienia przez skarżącą Spółkę kosztów tego rodzaju, bądź niewykorzystaniem kredytu w celu, w jakim został udzielony. Niewykorzystanie kredytu na działalność gospodarczą Spółki, czyli w celu uzyskania przychodu, lecz dla udzielenia pożyczek spółkom powiązanym kapitałowo i to na warunkach rażąco mniej korzystnych niż warunki spłaty kredytu w banku, wyklucza uwzględnienie w kosztach uzyskania przychodu kosztów zapłaconych odsetek bankowych ze względu na brak związku przyczynowo-skutkowego między przychodem i tymi kosztami. Również żądanie uwzględnienia w kosztach składki ubezpieczeniowej, co do której strona nie posiada dowodu, że została zapłacona jest sprzeczne z art. 15 ust. 1 ww. ustawy. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny, po przeanalizowaniu zaskarżonej decyzji pod kątem stawianych zarzutów, nie stwierdził aby naruszała ona prawo procesowe lub materialne w stopniu istotnym dla wyniku sprawy. Uchybień tego rodzaju nie stwierdzono również wychodząc - stosownie do art. 51 ustawy o NSA - poza granice skargi. Wobec tego, że skarga okazała się nieuzasadniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA orzekł o jej oddaleniu.