I SA/Ka 1571/96

Art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ przewiduje więcej niż jedno zwolnienie od opłaty skarbowej. Pierwsze wynika bowiem z początkowej części tego przepisu i dotyczy umów sprzedaży i innych w tym miejscu wymienionych, zawieranych przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Następne, z jego drugiego członu, odnoszącego się do innych tego rodzaju umów, objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy. Trzecim zwolnieniem objęte są umowy sprzedaży, zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 ustawy o VAT, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodzić się należy ze stroną skarżącą gdy twierdzi, że art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej przewiduje więcej niż jedno zwolnienie od opłaty skarbowej. Pierwsze wynika bowiem z początkowej części tego przepisu i dotyczy umów sprzedaży, i innych w tym miejscu wymienionych, zawieranych przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy o VAT. Następne, z jego drugiego członu, odnoszącego się do innych tego rodzaju umów, objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy. Trzecim zwolnieniem objęte są umowy sprzedaży, zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 ustawy o VAT, w zakresie czynności zwolnionych od podatku, które, jako pozostające bez znaczenia dla rozstrzyganej tu sprawy, można pozostawić na uboczu. Zdaniem strony skarżącej korzysta ona, jako podatnik podatku od towarów i usług, z pierwszego z wymienionych tu zwolnień od opłaty skarbowej. Tego stwierdzenia Sąd już nie podziela. Art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej odsyła do pojęcia podatnika funkcjonującego na gruncie ustaw o podatku od towarów i usług W tym przypadku ustalanie podmiotu podatku od towarów i usług musi następować łącznie z jego przedmiotem. Wniosek ten wypływa z art. 5, ale i z art. 2 i art. 16 ustawy. Wynika z nich, że podatkowi od towarów i usług podlegają podmioty, które wykonują zawodowo czynności podlegające opodatkowaniu. Inaczej mówiąc podatnikiem podatku VAT jest się tylko w określonym przedmiocie, tj. czynności, które można wiązać z zamiarem ich wykonywania w sposób częstotliwy. W tym zakresie przedmiotowym ani dla strony skarżącej, ani dla zbywcy wierzytelności ich sprzedaż nie była dokonana w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy i nie stanowiła odpłatnego świadczenia usług finansowych. Nie wchodzi również w grę drugie z wymienionych na wstępie zwolnień od opłaty skarbowej, odnoszące się do innych tego rodzaju umów objętych zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o VAT. W ust. 1 pkt 1 tego przepisu zwolnieniem od podatku objęte zostały czynności, o których mowa w art. 2 ustawy i dotyczące towarów wymienionych w załączniku nr 1. Unormowanie to nie ma tu zatem zastosowania. W pkt 2 mowa z kolei o świadczeniu usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o VAT, który w pkt 13 wymienia usługi finansowe. W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 września 1996 r. III AZP 2/96 /OSNAPU 1997 nr 1 poz. 1/ nie ulega już wątpliwości, że pojęcie usług w zakresie finansów obejmuje również obrót wierzytelnościami. Należy jednak jeszcze raz podkreślić, że ze świadczeniem usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów mamy do czynienia jedynie wtedy, gdy są wykonywane z zachowaniem warunków z art. 2, art. 5 i art. 16 ustawy. Tak więc przepis ten odnosi się do usług w tych warunkach świadczonych, co nie miało miejsca w stanie faktycznym rozstrzyganej tu sprawy. W konkluzji stwierdzić należy, że prawidłowe jest ustalenie organów skarbowych, iż umowy zawarte przez stronę skarżącą z Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej nie podlegały zwolnieniu od opłaty skarbowej na mocy art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o tej opłacie. Kwestią niejako pozostającą na uboczu pozostaje poruszone przez Izbę Skarbową zagadnienie, czy dla zwolnienia od opłaty skarbowej na mocy omawianego tu przepisu istotny jest wyłącznie status zbywcy, czy też znaczenie ma także status nabywcy wierzytelności. Ponieważ kwestia ta nie ma zasadniczego znaczenia dla rozstrzyganej tu sprawy, dla żadnej strony umów nie były one zawierane w warunkach z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, poprzestać można na odwołaniu się do treści uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 1997 r., FPS 4/97 - ONSA 1997 Nr 3 poz. 107/, w której Sąd stwierdził, że bez znaczenia w takim przypadku jest, która ze stron umowy: sprzedający, czy kupujący - usługodawca, świadcząc usługi w zakresie obrotu wierzytelnościami objęte przepisem art. 2 ust. 1 ustawy o VAT, korzysta ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W każdym z tych przypadków zostaje wyczerpana dyspozycja art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej. Choć w tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska Izby Skarbowej, to jednak nie ma to wpływu na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie organu odwoławczego, pomimo błędnej w tym miejscu wykładni przepisu ustawy o opłacie skarbowej, odpowiada prawu. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę Spółki w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.