I SA/Gd 882/96

WyrokWSA w Gdańsku1998-04-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik może obniżyć podatek należny o podatek naliczony na podstawie faktur, które mimo posiadania prawidłowych oryginałów, zostały sfałszowane w kopiach przez wystawców, a dane w nich zawarte nie odzwierciedlają faktycznie wykonanych usług?
Ratio decidendi
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie uzależniają możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od dobrej lub złej wiary podatnika, lecz od spełnienia obiektywnych warunków, jakim powinna odpowiadać faktura. Faktura musi odzwierciedlać faktycznie dokonane transakcje. Jeśli oryginały faktur nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, ponieważ opiewają na należności za usługi, które nie zostały w całości wykonane, nie można uznać, że faktury te stwierdzają nabycie towarów lub usług, a tym samym nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Spór dotyczył prawa skarżącej do obniżenia podatku naliczonego za określone miesiące o kwoty podatku z faktur wystawionych przez inne podmioty. Niesporne było, że oryginały faktur posiadanych przez skarżącą nie odpowiadały kopiom tych faktur u wystawców, a kopie zostały sfałszowane przez pracownika wystawców. Skarżąca argumentowała, że odliczenia dokonała na podstawie prawidłowych oryginałów faktur, a fakt sfałszowania kopii nie powinien wpływać na prawidłowość odliczenia. Organ podatkowy uznał, że faktury nie odzwierciedlały faktycznie wykonanych usług, a tym samym nie mogły stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Dodatkowo, skarżącej przypisano sankcję za odliczenie podatku naliczonego przy zakupie stołu i krzeseł, który nie był związany z działalnością gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Skarga została uznana za nieuzasadnioną, a wyrok został wydany na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie wiążą kwestii możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z dobrą lub złą wiarą podatnika czy też z jego zawinieniem, a uzależniają możliwość obniżenia od spełnienia obiektywnych warunków, jakimi winna odpowiadać faktura, w której podatek został naliczony. Naczelny Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy uznał skargę za nieuzasadnioną. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy skarżąca była uprawniona do obniżenia kwoty podatku naliczonego za miesiące objęte zaskarżoną decyzją o kwoty podatku naliczonego w fakturach wystawionych przez Prasowe Zakłady Graniczne i "K." SA. Niesporne jest, iż oryginały faktur posiadanych przez skarżącą nie odpowiadały w treści swej kopiom tych faktur znajdujących się u ich wystawców, a wręcz, że kopie faktur zostały sfałszowane przez pracownika wymienionych powyżej podmiotów gospodarczych. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się m.in. do towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32 ustawy. Skarżąca wywodzi, iż dokonała odliczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w oparciu o prawidłowo wystawione oryginały faktur, a fakt potwierdzenia sfałszowania kopii tychże dokumentów nie może mieć wpływu na prawidłowość tego obniżenia. Rozstrzygając tenże spór należy wskazać, iż w myśl uregulowania art. 19 ust. 2 cyt. ustawy podstawę do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego stanowi faktura stwierdzająca nabycie towarów lub usług, czy uściślając za par. 31 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 maja 1993 r. w sprawie podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 39 poz. 176/ oryginał faktury lub faktury korygującej. Aby faktura mogła stanowić podstawę odliczenia musi spełniać wymogi określone przepisami cytowanej ustawy oraz przytoczonego aktu wykonawczego. Faktura jako dokument będący podstawą rozliczenia między stronami, a zarazem dowód księgowy w postępowaniu podatkowym musi odzwierciedlać faktycznie dokonane transakcje podmiotu gospodarczego. Skarżąca nie kwestionuje, iż dane wynikające z posiadanych przez nią oryginałów faktur VAT nie odzwierciedlają ilości faktycznie wykonanych na jej rzecz usług reklamowych. W sytuacji więc, gdy oryginały faktur nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, albowiem opiewają na należności za usługi, które w całości nie zostały wykonane na rzecz skarżącej, to nie można uznać, iż skarżąca - mimo dokonania zapłaty określonej w fakturach - nabyła określone w nich usługi. W konsekwencji nie można przyjąć, iż faktury te stwierdzają nabycie towarów lub usług /art. 19 ust. 2/. Prawidłowo zatem uznała Izba Skarbowa w zaskarżonej decyzji, iż skarżącej nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w fakturach Prasowych Zakładów Graficznych i "K.". W omawianej kwestii nie ma znaczenia fakt, iż skarżąca nie miała podstaw do kwestionowania otrzymanych oryginałów faktur, i że odliczenia dokonała w dobrej wierze nie wiedząc o fakcie sfałszowania kopii tychże faktur. Przepisy cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie wiążą kwestii możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z dobrą lub złą wiarą podatnika czy też z jego zawinieniem a uzależniają możliwość obniżenia od spełnienia obiektywnych warunków jakimi winna odpowiadać faktura, w której podatek został naliczony. Sąd podzielił stanowisko Izby Skarbowej co do zastosowania wobec skarżącej sankcji określonej w art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy o podatku VAT z tytułu odliczenia w miesiącu grudniu 1994 r. podatku naliczonego przy zakupie stołu i 4 krzeseł. Skoro skarżąca dokonała odliczenia podatku naliczonego przy tym zakupie, a nie wykazano aby wydatek ten był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, czyli nie stanowił kosztu uzyskania przychodu /art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy/, to spowodowała tym zawyżenie podatku naliczonego, to zaś obligowało organy podatkowe do zastosowania przedmiotowej sankcji. Zarzut naruszenia przez organy w wyjaśnieniu powyższej kwestii art. 7, art. 10 i art. 77 Kpa w istniejących okolicznościach sprawy, Sąd uznał za niezasadny. Z tych też względów Sąd w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło