SA/Sz 44/98

1. Bezsporny fakt znacznego opóźnienia w załatwieniu sprawy nie jest samodzielną podstawą do stwierdzenia wadliwości wydanego w końcu rozstrzygnięcia. Stronie służą bowiem odrębne środki procesowe do zwalczania bezczynności organów administracji. Bezzasadne zwlekanie w załatwieniu sprawy może również uzasadniać odpowiedzialność organu z powodu szkody wyrządzonej stronie, a także może być okolicznością uwzględnioną w postępowaniu mającym za przedmiot umorzenie zaległości podatkowych. 2. Jeśli chodzi o zgłoszony przez pełnomocnika organu odwoławczego wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, to przepis art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ jednoznacznie wyraża zasadę orzekania o zwrocie kosztów postępowania tylko na rzecz skarżącego, jeżeli Sąd uwzględnił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Z analizy postanowień art. 15 ust. 1 umowy z dnia 4 czerwca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku /Dz.U. 1993 nr 117 poz. 523/ wynika zasada, że pensje, płace i pobrane wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie /czyli zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt "c" umowy - w Polsce/ osiąga z pracy najemnej, będą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Państwie, z zastrzeżeniem, że w przypadku, gdy praca jest wykonywana w drugim Umawiającym się Państwie /czyli zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt "c" umowy - na Cyprze/ może ono opodatkować dochód od tej pracy. Ust. 2 art. 15 umowy ogranicza państwo źródła czyli drugie Państwo do opodatkowania omawianych dochodów stanowiąc, że nawet w przypadku gdy praca jest wykonywana w tym państwie, dochody z tego tytułu podlegają opodatkowaniu wyłącznie w pierwszym państwie, czyli państwie zamieszkania osoby wykonującej pracę o ile spełnione są jednocześnie następujące warunki: a/ odbiorca przebywa w drugim Państwie przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas każdorazowego dwunastomiesięcznego okresu oraz - wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie; - wynagrodzenia nie są wypłacane przez zakład lub stałą placówkę, które pracodawca posiada w drugim Państwie. Z kolei ust. 3 omawianego artykułu 15 zawiera odrębne zasady opodatkowania wykonywanej pracy najemnej na pokładzie statku, samolotu lub pojazdu drogowego eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej stanowiąc, że wynagrodzenia z tego tytułu mogą być opodatkowane w tym Umawiającym się Państwie, w którym mieści się siedziba prawna przedsiębiorstwa. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że Michał C. wykonując w 1996 r. pracę na rzecz N. Company Ltd mającej siedzibę na Cyprze /m.in. jako Eksport Morski/ nie wyjeżdżał w związku z tym na Cypr. Praca była bowiem świadczona na terytorium Polski oraz portów niemieckich i holenderskich. Nie budzi zatem wątpliwości, że uzyskane dochody z tej pracy w świetle postanowień art. 15 umowy międzynarodowej podlegają opodatkowaniu według polskiego prawa podatkowego łącznie z dochodami krajowymi /art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego należy także w ocenie Sądu uznać za nietrafny zarzut skarżących, że organy podatkowe nie uwzględniły postanowień art. 16 omawianej umowy regulujących sprawę opodatkowania wynagrodzeń dyrektorów z tytułu członkostwa w radzie nadzorczej Spółki mającej siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie. Zgodnie z tym artykułem wynagrodzenia takich "dyrektorów" i inne podobne należności mogą być opodatkowane zarówno w państwie będącym miejscem zamieszkania osoby otrzymującej wynagrodzenie, jak i w państwie, w którym mieści się siedziba spółki wypłacającej to wynagrodzenie. Przesłuchiwany w charakterze strony w dniu 9 lipca 1997 r. Michał C. zeznał, że nie należy do władz spółki cypryjskiej tj. do rady nadzorczej lub zarządu. Nie wynika to również z treści umowy z dnia 3 stycznia 1994 r. dotyczącej zatrudnienia skarżącego przez Spółkę. W ramach postępowania przed organem I instancji, które jak zarzuca sam skarżący toczyło się zbyt długo, miał on z drugiej strony możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i ewentualnie udowodnienia, że funkcję Dyrektora Generalnego jaką pełnił w firmie na podstawie przepisów prawa cypryjskiego oznaczała jednocześnie jego członkostwo w Spółce. Skarżący takich dowodów w postępowaniu administracyjnym nie przedstawił a załączone dopiero do skargi tłumaczenie z języka angielskiego umowy Spółki zagadnienia tego również nie wyjaśnia. Prawidłowe było zatem przyjęcie, że przepis art. 16 umowy nie ma zastosowania do otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia z tytułu pełniącej funkcji dyrektora. Podnoszony w skardze zarzut przewlekłości postępowania prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej i Urząd Skarbowy jest zasadny. Świadczy to na pewno o jakiejś bezradności organów podatkowych w tym postępowaniu, nawet przy przyjęciu że sprawa opodatkowania wynagrodzenia skarżącego była szczególnie skomplikowana /art. 35 par. 3 Kpa/. Jednak bezsporny fakt znacznego opóźnienia w załatwieniu tej sprawy nie jest samodzielną podstawą do stwierdzenia wadliwości wydanego w końcu rozstrzygnięcia. Stronie służą bowiem odrębne środki procesowe do zwalczania bezczynności organów administracji. Bezzasadne zwlekanie w załatwieniu sprawy może również uzasadniać odpowiedzialność organu z powodu szkody wyrządzonej stronie, a także może być okolicznością uwzględnioną w postępowaniu mającym za przedmiot umorzenie zaległości podatkowych. Natomiast w niniejszej sprawie z przyczyn podanych na wstępie należało orzec o oddaleniu skargi stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Jeśli chodzi natomiast o zgłoszony przez pełnomocnika organu odwoławczego wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, to przepis art. 55 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy o NSA jednoznacznie wyraża zasadę orzekania o zwrocie kosztów postępowania tylko na rzecz skarżącego, jeżeli Sąd uwzględnił skargę. Dlatego, orzeczono jak w pkt II sentencji.